17/06/2021

Πατέντες σε φάρμακα – ιατρικά τεστ – εμβόλια και καταπολέμηση του COVID 19

Διονύσης Παντής

Περίληψη: Σκέψεις για την συζήτηση για εξαίρεση από patentability σε φάρμακα, τεστ, εμβόλια για την αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης (COVID) ή άλλη λύση συμβατή με την προστασία της δημόσιας υγείας. Η σχετική συζήτηση θα δημιουργήσει & προσδιορίσει την έννοια, εξαιρέσεις, περιορισμούς, την “θετική” προστασία &το εύρος της στις ευρεσιτεχνίες & λοιπές μορφές κατοχύρωσης της εφευρετικότητας & γενικότερα την έννοια των πνευματικών δικαιωμάτων &της βιομηχανικής ιδιοκτησίας. Η παγκόσμια πίεση αντιμετώπισης της υγειονομικής κρίσης & η αδυναμία των εταιριών που παράγουν τα εμβόλια να ανταποκριθούν στις συμβατικές τους υποχρεώσεις επιταχύνει την συζήτηση. Παγκόσμιοι Οργανισμοί, περιφερειακές ενώσεις κρατών (πχ ΕΕ), πρωτίστως τα Κράτη πρέπει τώρα να αναλάβουν την ευθύνη της προστασίας της δημόσιας υγείας οριοθετώντας τα σχετικά δικαιώματα λαμβάνοντας όμως υπόψη &την προστασία της ιδιωτικής &δημόσιας έρευνας. Η εναλλακτική λύση της “υποχρεωτικής” άδειας σε εν δυνάμει παραγωγούς, με κρατική νομοθεσία & προκαθορισμένο αντάλλαγμα (loyalty) ίσως καταστεί μέρος μίας άμεσα επιβεβλημένης λύσης.

Λίγες σκέψεις επ΄ ευκαιρία της ανάρτησης αυτής για την πολύ σημαντική συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη σχετικά με την πρόταση για μη εφαρμογή της προστασίας (Πχ καμπάνια Γιατρών Χωρίς Σύνορα: όχι στις πατέντες σε φάρμακα, τέστ και εμβόλια) που δίδεται με την κατοχύρωση πατέντας σε σχέση με φάρμακα, ιατρικά τεστ, υγειονομικό εξοπλισμό, εμβόλια στην υπηρεσία της καταπολέμησης του COVID 19 ή λύση συμβατή με την προστασία της δημόσιας υγείας (εξαίρεση από patentability).

Η συζήτηση αυτή υπήρχε και πριν τον κορονοϊό με γενικότερη αναφορά στις αναγκαίους περιορισμούς των δικαιωμάτων που απορρέουν από πατέντες στον χώρο της υγείας σε σχέση με την προστασία της υγείας και σε σχέση με χώρες υπό ανάπτυξη με περιορισμένους υλικούς πόρους αλλά και υποδομές για την υγεία. Τώρα όμως λαμβάνει άλλη δυναμική: Η σύγκρουση των δικαιωμάτων του ευρεσιτέχνη με αυτά της δημόσιας υγείας, η σημασία της κατοχύρωσης πατέντας στην ανάπτυξη της έρευνας (με διπλό τρόπο: αφενός το ενισχυμένο κίνητρο που δίνει η δυνατότητα της αποκλειστικής εκμετάλλευσης για την ενίσχυση της έρευνας και αφετέρου η υποχρέωση του δικαιούχου να δημοσιοποιήσει το περιεχόμενο της ευρεσιτεχνίας με τις πρόδηλες θετικές συνέπειες στην έρευνα και επιστήμη), η απελευθέρωση της ευρεσιτεχνίας στο public domain (δημόσιο χώρο) μετά 20ετία, ο κίνδυνος εάν εξαιρεθούν οι πατέντες στο χώρο της βιομηχανίας της υγείας και του φαρμάκου η βιομηχανία να βρει άλλους τρόπους προστασίας (εμπορικά μυστικά, αθέμιτος ανταγωνισμός) ή να περιοριστεί η έρευνα στην ανάπτυξη ευρεσιτεχνιών σε κρίσιμους για την υγεία τομείς, η εναλλακτική λύση της “υποχρεωτικής” άδειας με κρατική νομοθεσία και προκαθορισμένο αντάλλαγμα (loyalty). Ολοι αυτοί -και άλλοι προβληματισμοί και επιχειρήματα- οριοθετούν μία συζήτηση η οποία πρέπει να γίνει σε παγκόσμιο επίπεδο με την συμμετοχή ιδίως κυβερνήσεων, εκπαιδευτικών, ερευνητικών ιδρυμάτων, διεθνών οργανισμών (WHO, UN , UNCTAD etc). επιστημονικών ιατρικών ενώσεων αλλά και μη κυβερνητικών οργανώσεων όπως οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, κλπ. όπως και σε περιφερειακό (ΕΕ) και εθνικό επίπεδο όπως ορίζεται θεσμικά ο δημόσιος διάλογος σε κάθε κράτος.

Η συζήτηση αυτή θα δημιουργήσει και προσδιορίσει την έννοια, εξαιρέσεις, περιορισμούς, την “θετική” προστασία και το εύρος της στην περίπτωση της ευρεσιτεχνίας και λοιπών μορφών κατοχύρωσης της εφευρετικότητας και των πρακτικών εφαρμογών της έρευνας ιδιωτικών και δημόσιων φορέων όπως και γενικότερα στην έννοια και προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων και της βιομηχανικής ιδιοκτησίας. Οι απαντήσεις στα ερωτήματα δεν είναι προφανώς εύκολες αλλά η παγκόσμια πίεση αντιμετώπισης της υγειονομικής κρίσης μπορεί να επιταχύνει την συζήτηση και αντιμετώπιση των θεμάτων που ακροθιγώς θίγουμε στο πολύ γρήγορο αυτό σημείωμα. Παγκόσμιοι Οργανισμοί και περιφερειακές ενώσεις κρατών (πχ ΕΕ) ως διακυβερνητικοί οργανισμοί και πρωτίστως τα Κράτη Μέλη τους πρέπει τώρα να αναλάβουν την ευθύνη της προστασίας της δημόσιας υγείας οριοθετώντας τα σχετικά δικαιώματα επ ωφελεία των πολιτών τους, λαμβάνοντας όμως υπόψη και την προστασία της από ιδιωτικούς και δημόσιους φορείς έρευνας. Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο με την διαφαινόμενη αδυναμία των εμπλεκόμενων εταιριών να ανταποκριθούν στις συμβατικές τους υποχρεώσεις σε σχέση με τις συνομολογημένες ποσότητες εμβολίων που χρειάζονται και συμφωνήθηκαν.

Η εναλλακτική λύση της “υποχρεωτικής” άδειας σε εν δυνάμει παραγωγούς, με κρατική νομοθεσία και προκαθορισμένο αντάλλαγμα (loyalty) και βεβαίως πιστοποίηση της ικανότητας του παραγωγού ή άλλη διευθέτηση σε παγκόσμιο περιφερειακό και εθνικό επίπεδο (ιδίως στα “ισχυρά” κράτη) ίσως καταστεί μέρος μίας άμεσα επιβεβλημένης λύσης. #Πνευματική_Ιδιοκτησία #Βιομηχανική_Ιδιοκτησία #Ευρεσιτεχνίες #Patent #IPR #ερευνα

pantislawoffice.blogspot.com

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΣΧΟΛΙΑΣΕ ΤΟ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ