22/10/2020

Μπετόβεν: «Ένας ευαίσθητος τιτάνας»

Με αφορμή τα 250 χρόνια από τη γέννηση του Μπετόβεν δημοσιεύεται μια νέα βιογραφία για τη ζωή και το έργο του. Κεντρικός άξονας οι δύο κορυφαίες συμφωνίες του: Η «Συμφωνία του Πεπρωμένου» και η «Χορωδιακή».

«Πιστεύω στο Θεό και τον Μπετόβεν», έλεγε γεμάτος θαυμασμό ο συνθέτης Ρίχαρντ Βάγκνερ για τον κορυφαίο γερμανό μουσουργό. Ο Βάγκνερ έγραψε μάλιστα τη νουβέλα «Ένα προσκύνημα στον Μπετόβεν» αφιερωμένη στο ίνδαλμά του. Φέτος γιορτάζονται τα 250 από τη γέννηση του Μπετόβεν στη Βόννη το 1770. Η σημαντική αυτή επέτειος δεν θα μπορούσε να μην έχει αντίκτυπο στις εκδόσεις βιβλίων στη Γερμανία. Δεκάδες νέες βιογραφίες, αναλύσεις έργων και αποτιμήσεις της συμβολής του Μπετόβεν στη παγκόσμια μουσική δημοσιεύονται αυτή τη περίοδο.
Ανάμεσά τους η βιογραφία «Ένας ευαίσθητος τιτάνας» της Κρίστινε Άιχερ, η οποία έχει κάνει λογοτεχνικές και μουσικολογικές σπουδές. Στο επίκεντρο του πονηματός της βρίσκονται δύο καθοριστικές για την πορεία της κλασικής μουσικής συμφωνίες του Μπετόβεν: η 5η, με την επωνυμία «Συμφωνία του Πεπρωμένου» και η 9η συμφωνία η επονομαζόμενη «Χορωδιακή». Γύρω από αυτά τα δύο κορυφαία συμφωνικά έργα η Γερμανίδα συγγραφέας εξιστορεί τη ζωή του μεγάλου Γερμανού συνθέτη αναφερόμενη στη δύσκολη προσωπική του ζωή, τους θριάμβους και τις ήττες, τον εθισμό στο ποτό, τους ανεκπλήρωτους έρωτες αλλά και τα προβλήματα ακοής που άρχισε να αντιμετωπίζει λίγο πριν φθάσει τα 30. Τη θέση τους στο βιβλίο βρίσκουν επίσης η κατάθλιψη που προκαλούσε στον συνθέτη η σταδιακή απώλεια της ακοής του, οι απότομοι τρόποι του και η πλήρης αδιαφορία για τους κοινωνικά αποδεκτούς κανόνες αλλά και την εξωτερική του εμφάνιση. Αναφορές ακόμα και στα δύσκολα παιδιά του χρόνια στη Βόννη και το όνειρο του πατέρα του να κάνει τον μικρό Λούτβιχ ένα «παιδί θαύμα», ένα νέο Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ.
Ήξερε καλά πως να προωθεί το έργο του
Στη βιογραφία η Κριστίνα Άιχερ καταρρίπτει το μύθο του πάμφτωχου συνθέτη, οποίος ζει μόνο για τη τέχνη, ένας μύθος, ο οποίος καλλιεργούνταν επιτυχώς επί πολλές δεκαετίες. Όχι, ο Μπετόβεν υπήρξε μεν ιδιοφυΐα στη σύνθεση και μοναδικός δεξιοτέχνης στο πιάνο, ήξερε ωστόσο πολύ καλά να κάνει δημόσιες σχέσεις και να προωθεί το έργο του. Εξού και η επικερδής συνεργασία του με περίπου 40 μουσικούς εκδοτικούς οίκους αλλά και η διοργάνωση πλήθος συναυλιών τα έσοδα των οποίων πήγαιναν σε μεγάλο ποσοστό στον ίδιο. Αξιοσημείωτο είναι και το γεγονός ότι όταν πέθανε ο Μπετόβεν το 1827 θεωρούνταν εύπορος για τα δεδομένα της εποχής.
keimeno viografia bethoven
Στο βιβλίο της η Κριστίνα Άιχερ αναφέρεται διεξοδικά στις πρεμιέρες και την πρόσληψη διαφόρων έργων του Μπετόβεν, δίνοντας ιδιαίτερο βάρος στην 5η και 9η συμφωνία. Αναφορικά με τη «Συμφωνία του Πεπρωμένου» η συγγραφέας κάνει λόγο για «μουσική εξέγερση» του Γερμανού συνθέτη κατά των πολιτικών συνθηκών και καταστάσεων της εποχής αλλά και των προσωπικών χτυπημάτων της μοίρας. Για την «Χορωδιακή», την τελευταία συμφωνία που ολοκλήρωσε ο Γερμανός μουσουργός, η Κριστίνα Άιχερ σημειώνει ότι «αποδείχθηκε ως η πραγματική συμφωνία του πεπρωμένου των Γερμανών» από τη στιγμή που χρησιμοποιήθηκε ως μουσική υπόκρουση για όλα τα καθεστώτα: από τους ναζί του Χίτλερ μέχρι το ανατολικογερμανικό κομμουνιστικό καθεστώς. Οι ναζί θεωρούσαν τον Μπετόβεν και ιδίως την 9η συμφωνία ως την «αιχμή του δόρατος» της πραγματικής «γερμανικής μουσικής», παρά το γεγονός ότι ο Αδόλφος Χίτλερ ήταν οπαδός του Βάγκνερ και δεν συμπαθούσε ιδιαίτερα τον Μπετόβεν.
Όμως και οι Γερμανοί κομμουνιστές, θεωρούσαν ότι η 9η εξέφραζε, τουλάχιστον σε ένα βαθμό, την ιδεολογία τους. Το 1927 σε άρθρο στην εφημερίδα του γερμανικού κομμουνιστικού κόμματος «Κόκκινη Σημαία» ο αριστερός συνθέτης Χανς Άισλερ χαρακτήριζε την 9η «υπόσχεση για τη νίκη του εργατικού κινήματος». Σύμφωνα με την συγγραφέα αρκετές δεκαετίες αργότερα όταν ο Άισλερ συνέθετε τον εθνικό ύμνο της Ανατολικής Γερμανίας (DDR) συμπεριέλαβε εμφανείς μουσικές αναφορές στην «Ωδή στη Χαρά». Η Κριστίνα Άιχερ υπενθυμιζει ότι αρκετά χρόνια αργότερα η μουσική της 9ης, στην ορχηστρική της μορφή έγινε ο ύμνος της Ενωμένης Ευρώπης.
Στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO
Με αφορμή τους εορτασμούς για τα 250 χρόνια από τη γέννηση του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, η Εθνική Βιβλιοθήκη Βερολίνου θα δανείσει στη γενέτειρα του συνθέτη Βόννη τμήματα του πρωτότυπου χειρόγραφου της 9ης Συμφωνίας, η οποία περιλαμβάνεται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Κλείνοντας τη βιογραφία της η Γερμανίδα συγγραφέας σημειώνει ότι όταν ο Μπετόβεν πέθανε στη Βιέννη το Μάρτιο του 1827, σε ηλικία μόλις 56 ετών, συμμετείχαν στη κηδεία του περισσότεροι από 20.000 άνθρωποι παρά το γεγονός ότι εκείνη τη μέρα επικρατούσε πολικό ψύχος. Τότε ο συγγραφέας Φραντς Γκριλπάντσερ προφήτεψε ότι «από σήμερα ο Μπετόβεν είναι ένας από τους μεγαλύτερους όλων των εποχών».
πηγή: DW

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΣΧΟΛΙΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Το είπε και το έκανε! Ο Μακρόν διέταξε τις απελάσεις ισλαμιστών

Ξεκίνησαν από σήμερα το πρωί οι απελάσεις ισλαμιστών. Στο στόχαστρο ισλαμιστικοί σύλλογοι, πολλοί εκ των οποίων συνδέονται και με την Τουρκία. Ο Γάλλος πρόεδρος υλοποιεί...

Ένας πραγματικός Έλληνας έδωσε στέγη στην 90χρόνη που πέταξαν στο δρόμο!

Αντιμέτωποι με το βαρύ τίμημα του κοινωνικού αποκλεισμού και της οικονομικής εξαθλίωσης που φέρνει η εξάπλωση της πανδημίας στη χώρα μας βρίσκονται χιλιάδες Ελληνες...

Άγριες Μέλισσες: Τον έφαγε τον Βόσκαρη η Ελένη;

Με ένα χτύπημα που θα ζήλευε και ο Τσακ Νορις η Ελένη ΤΣΑΚΙΣΕ τον διευθυντή τον φυλακών Μάνο Βοσκαρη. Το επεισόδιο τελείωσε με τον Βοσκαρη...

Ρωσικό σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου κατέρριψε σε 48 ώρες 9 τουρκικά Bayraktar κοντά σε βάση της Ρωσίας

Μετά την προειδοποίηση του Ιράν στις δύο εμπόλεμες χώρες στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, ότι θα αντεπιτεθεί εάν παραβιαζόταν ο εναέριος χώρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας.... Η Ρωσία έκανε...

Καταγγελία – Παρέμβαση από τον Κώστα Βαξεβάνη – Αποκαλύπτει νέο σκάνδαλο

Παρεμβαση του Κώστα Βαξεβάνη πριν λίγο στο διαδίκτυο όπου κατήγγειλε τα εξής: ΣΚΆΝΔΑΛΟ Τρία δικαστήρια και ένας αντεισαγγελεας του Αρείου Πάγου, έχουν αποφανθεί πως η...

Ο Έβρος ετοιμάζεται για πόλεμο

Οι Ένοπλες Δυνάμεις προχωρούν στην κατασκευή και την τοποθέτηση τεχνητών εμποδίων και θέσεων μάχης, στην επισκευή παρατηρητηρίων, αλλά και στην τοποθέτηση φωτισμού κατά μήκος...

«Ράβει κοστούμι» o Ευάγγελος Βενιζέλος για να σώσει την Χώρα (τους)

netakias Για τους νέους αναγνώστες θυμίζουμε ότι από το 2018 γράφαμε ότι η Άννα Διαμαντοπούλου είναι με το ένα πόδι στην Νέα Δημοκρατία (3 Νοεμβρίου...

Απίστευτο! Πακιστανοί διαδηλώνουν στο Πακιστάν για να επιστρέψουν στην Ελλάδα!

Τι άλλο θα δούμε. Εγκλωβισμένοι Πακιστανοί στο Πακιστάν, διαδηλώνουν για να επιστρέψουν στην Ελλάδα. Όπως υποστηριζουν είχαν φύγει για διακοπές στην πατρίδα τους με...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Το είπε και το έκανε! Ο Μακρόν διέταξε τις απελάσεις ισλαμιστών

Ξεκίνησαν από σήμερα το πρωί οι απελάσεις ισλαμιστών. Στο στόχαστρο ισλαμιστικοί σύλλογοι, πολλοί εκ των οποίων συνδέονται και με την Τουρκία. Ο Γάλλος πρόεδρος υλοποιεί...

Ένας πραγματικός Έλληνας έδωσε στέγη στην 90χρόνη που πέταξαν στο δρόμο!

Αντιμέτωποι με το βαρύ τίμημα του κοινωνικού αποκλεισμού και της οικονομικής εξαθλίωσης που φέρνει η εξάπλωση της πανδημίας στη χώρα μας βρίσκονται χιλιάδες Ελληνες...

Άγριες Μέλισσες: Τον έφαγε τον Βόσκαρη η Ελένη;

Με ένα χτύπημα που θα ζήλευε και ο Τσακ Νορις η Ελένη ΤΣΑΚΙΣΕ τον διευθυντή τον φυλακών Μάνο Βοσκαρη. Το επεισόδιο τελείωσε με τον Βοσκαρη...

Ρωσικό σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου κατέρριψε σε 48 ώρες 9 τουρκικά Bayraktar κοντά σε βάση της Ρωσίας

Μετά την προειδοποίηση του Ιράν στις δύο εμπόλεμες χώρες στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, ότι θα αντεπιτεθεί εάν παραβιαζόταν ο εναέριος χώρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας.... Η Ρωσία έκανε...

Καταγγελία – Παρέμβαση από τον Κώστα Βαξεβάνη – Αποκαλύπτει νέο σκάνδαλο

Παρεμβαση του Κώστα Βαξεβάνη πριν λίγο στο διαδίκτυο όπου κατήγγειλε τα εξής: ΣΚΆΝΔΑΛΟ Τρία δικαστήρια και ένας αντεισαγγελεας του Αρείου Πάγου, έχουν αποφανθεί πως η...

Ο Έβρος ετοιμάζεται για πόλεμο

Οι Ένοπλες Δυνάμεις προχωρούν στην κατασκευή και την τοποθέτηση τεχνητών εμποδίων και θέσεων μάχης, στην επισκευή παρατηρητηρίων, αλλά και στην τοποθέτηση φωτισμού κατά μήκος...