6/12/2020

Δικαστές και κληρωτήρια στην αρχαία Αθήνα

keimeno dikastes

Κάθε πολίτης που ήθελε να γίνει δικαστής στην αρχαία Αθήνα της κλασικής και ελληνιστικής περιόδου, εφόσον ήταν άνω των 30 ετών, προμηθευόταν μία χάλκινη ή ξύλινη ταυτότητα (=πινάκιον), η οποία έγραφε το όνομά του, το όνομα τού πατέρα του και το δήμο/φυλή που ανήκε, όπως και ένα γράμμα της αλφαβήτου, που αντιστοιχούσε σε ένα από τα 10 δικαστικά σώματα (όσες δηλαδή ήταν και οι αθηναϊκές φυλές).
Τα χαράματα πήγαινε στο δικαστήριο, εκεί που ήταν τα κληρωτήρια της φυλής του, και τοποθετούσε την ταυτότητά του σε ένα κουτί με το αντίστοιχο γράμμα της αλφαβήτου. Όταν όλες οι ταυτότητες αυτών που ήθελαν να γίνουν δικαστές για μία μέρα συλλέγονταν στα 10 κουτιά, τραβιούνταν τυχαία μερικές έξω. Αυτές, μετά, τοποθετούνταν στις σχισμές (εγκοπές) των 2 κληρωτηρίων που υπήρχαν παραδίπλα. Οι σχισμές κάθε κληρωτηρίου ήταν διατεταγμένες σε 5 στήλες, ώστε συνολικά και τα 2 κληρωτήρια είχαν 10 στήλες με εγκοπές, για να αντιστοιχούν στα 10 γράμματα των 10 δικαστικών σωμάτων. Επίσης, κάθε κληρωτήριο είχε στην άκρη του ενσωματωμένο ένα διαμπερή σωλήνα στον οποίο έμπαιναν λευκά και μαύρα σφαιρίδια.
keimeno dikastes1
Εικόνες: Αναπαράσταση λειτουργίας κληρωτηρίων
keimeno dikastes2
Ο υπεύθυνος αξιωματούχος των δικαστηρίων, ανάλογα με το πόσα δικαστήρια ήταν να γίνουν εκείνη τη μέρα, έριχνε μέσα στον σωλήνα των κληρωτηρίων ανάκατα λευκά και μαύρα σφαιρίδια, τόσα όσα αντιστοιχούσαν στη μικρότερη συμπληρωμένη στήλη με τις ταυτότητες στις σχισμές. Τα λευκά σφαιρίδια αντιστοιχούσαν στους δικαστές που εκλέγονταν και τα μαύρα στους απορριπτόμενους. Βγαίνοντας το πρώτο σφαιρίδιο (σαν την κλήρωση του τζόκερ), κληρώνονταν ως δικαστές όλοι όσοι ήταν καταχωρημένοι στην πρώτη οριζόντια σειρά του κληρωτηρίου, αν βεβαίως το σφαιρίδιο ήταν άσπρο. Αλλιώς, απορρίπτονταν, και ούτω καθεξής.
Μετά, οι εκλεγμένοι δικαστές έδιναν την ταυτότητά τους στον αρμόδιο αξιωματούχο και τραβούσαν από ένα άλλο κουτί μια χάλκινη μπάλα που είχε χαραγμένο πάνω της ένα γράμμα, το οποίο αντιστοιχούσε στο δικαστήριο που θα πήγαιναν τη μέρα εκείνη. Ο αξιωματούχος κατόπιν έβαζε την ταυτότητά τους μέσα στο κουτί, ώστε στο τέλος της μέρας να πληρωθούν από το δημόσιο ταμείο της πόλης οι δικαστές-πολίτες βάσει των ταυτοτήτων τους. Με τον τρόπο αυτό δεν μπορούσε να γίνει καμία προσυνεννόηση για τις δίκες, γιατί κανείς δεν ήξερε ποιος θα ήταν δικαστής, σε ποια δίκη θα πήγαινε και αν θα κληρωνόταν τη συγκεκριμένη μέρα. Το εικονιζόμενο κληρωτήριο του Μουσείου της Αρχαίας Αγοράς έχει 11 στήλες με εγκοπές και χρησιμοποιούταν μάλλον στη Βουλή για την εκλογή των αρχόντων, αλλά είχε παρόμοια λειτουργία με τα δικαστικά κληρωτήρια.

keimeno dikastes3
Τμήμα κληρωτηρίου του 3ου αι. π.Χ. Μουσείο Αρχαίας Αγοράς, Αθήνα

Πηγές-πληροφορίες:
Mabel Lang, The Athenian Citizen. Democracy in the Athenian Agora, American School of Classical Studies at Athens
Βασιλική Χριστοπούλου Αρχαιολόγος, ΜΑ, Ανασκαφή
https://arxaia-ellinika.blogspot.gr/2017/11/dikastes-klirotiria-arxaia-athina.html

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΣΧΟΛΙΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Big Brother: Κατέρρευσε η Σοφία μόλις αποχώρησε ο Δημήτρης Κεχαγιάς – Έκλαιγε μέσα στην βροχή μόνη

Δεν το περίμενε σε καμία περίπτωση να φυγει ο Δημήτρης, από ότι φάνηκε από τις αντιδράσεις της η Σοφία. Ο Δημήτρης Κεχαγιάς αποχώρησε από το...

Καταδρομική επίθεση στο ΑΤ Κολωνού – πέντε τραυματίες αστυνομικοί

Εν μέσω καραντίνας, 80 κουκουλοφόροι πάνοπλοί και ανενόχλητοι, έκαναν επιδρομή στο ΑΤ Κολωνού. Είχαν κυριολεκτικά τα πάντα πάνω τους. Μέχρι και πυροσβεστήρες. Στον χώρο...

Θρήνος για 37χρονη νοσοκόμα που εξέπνευσε – Δεν υπήρχε ΜΕΘ στην Νάουσα

Νάουσα – Κορονοϊός: Θρήνος για 37χρονη νοσοκόμα που πέθανε! Δεν πρόλαβε να νοσηλευτεί σε ΜΕΘ netakias.com Τη ζωή της έχασε μια 37χρονη εργαζόμενη στο νοσοκομείο της...

Έλληνες, ετοιμαστείτε για την κόλαση του Μπάιντεν

Η εκλογή του γέννησε ελπίδες για μεγαλύτερη στήριξη των ΗΠΑ στην Ελλάδα, η καλύτερα, λιγότερη στήριξη στην Τουρκία και την δράση της στην ευρύτερη...

Πνίγεται η ψυχή σου – Έτσι γίνονται οι κηδείες των θυμάτων του Κορωνοϊού στη Θεσσαλονίκη

Το βίντεο που ανέβασε το Reuters από την Θεσσαλονίκη συγκλονιζει. Τις εικόνες αυτές δεν θα τις δεις σε κανένα ελληνικό κανάλι καθώς αυτά πουλάνε...

Σείεται η Νέα Δημοκρατία – Οργή Καραμανλικων κατά Μητσοτακη

Γιατί τον κατηγορούν ότι «θέλει να διαγράψει» τον ιδρυτή του κόμματος, σε μια προσπάθεια να μετατρέψει τη Νέα Δημοκρατία σε …«μητσοτακική»! Γράφει ο Βασίλης Σκουρής...

Ο Τσαβούσογλου προαναγγέλλει εισβολή στο Καστελλόριζο

Η φράση «κυριαρχικά δικαιώματα της Τουρκίας στο Καστελλόριζο» που ανάρτησε επισήμως το τουρκικό υπουργείο εξωτερικών, παραπέμπει στις μαύρες μνήμες πριν από την εισβολή στην...

Άγριες Μέλισσες: Ζευγάρι ο Κωνσταντης με τη Δροσω

Έρχεται η μεγαλύτερη ανατροπή ως τωρα. Ο Κωνσταντης γίνεται ζευγάρι με τη Δροσω. Το ερωτημα είναι πόσο θα κρατήσει η σχέση και αν θα έχει...

Μαχαιροβγάλτες οι κουκουλοφόροι που επιτέθηκαν στο ΑΤ Κολωνού!

Τεράστιες πλέον οι ευθύνες του Χρυσοχοΐδη που δεν μπορούν να συγκαλυφθούν. Τα αστυνομικά τμήματα είναι στο έλεος των κουκουλοφόρων. Μαλιστα οι αστυνομικοί έχουν συγκεντρώσει...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Big Brother: Κατέρρευσε η Σοφία μόλις αποχώρησε ο Δημήτρης Κεχαγιάς – Έκλαιγε μέσα στην βροχή μόνη

Δεν το περίμενε σε καμία περίπτωση να φυγει ο Δημήτρης, από ότι φάνηκε από τις αντιδράσεις της η Σοφία. Ο Δημήτρης Κεχαγιάς αποχώρησε από το...

Καταδρομική επίθεση στο ΑΤ Κολωνού – πέντε τραυματίες αστυνομικοί

Εν μέσω καραντίνας, 80 κουκουλοφόροι πάνοπλοί και ανενόχλητοι, έκαναν επιδρομή στο ΑΤ Κολωνού. Είχαν κυριολεκτικά τα πάντα πάνω τους. Μέχρι και πυροσβεστήρες. Στον χώρο...

Θρήνος για 37χρονη νοσοκόμα που εξέπνευσε – Δεν υπήρχε ΜΕΘ στην Νάουσα

Νάουσα – Κορονοϊός: Θρήνος για 37χρονη νοσοκόμα που πέθανε! Δεν πρόλαβε να νοσηλευτεί σε ΜΕΘ netakias.com Τη ζωή της έχασε μια 37χρονη εργαζόμενη στο νοσοκομείο της...

Έλληνες, ετοιμαστείτε για την κόλαση του Μπάιντεν

Η εκλογή του γέννησε ελπίδες για μεγαλύτερη στήριξη των ΗΠΑ στην Ελλάδα, η καλύτερα, λιγότερη στήριξη στην Τουρκία και την δράση της στην ευρύτερη...

Πνίγεται η ψυχή σου – Έτσι γίνονται οι κηδείες των θυμάτων του Κορωνοϊού στη Θεσσαλονίκη

Το βίντεο που ανέβασε το Reuters από την Θεσσαλονίκη συγκλονιζει. Τις εικόνες αυτές δεν θα τις δεις σε κανένα ελληνικό κανάλι καθώς αυτά πουλάνε...

Σείεται η Νέα Δημοκρατία – Οργή Καραμανλικων κατά Μητσοτακη

Γιατί τον κατηγορούν ότι «θέλει να διαγράψει» τον ιδρυτή του κόμματος, σε μια προσπάθεια να μετατρέψει τη Νέα Δημοκρατία σε …«μητσοτακική»! Γράφει ο Βασίλης Σκουρής...