2/12/2020

Γιατί λέμε «Του έσυρε τα εξ αμάξης»;

Τι σημαίνει η έκφραση «του έσυρε τα εξ αμάξης» και τι σχέση έχει με τα Ελευσίνια Μυστήρια; Τί συνέβαινε με την κόντρα των «γνήσιων» Αθηναίων με τους «αλλόθρησκους»;

«Τα εξ αμάξης» ή «Του έσυρε τα εξ αμάξης» είναι μια αρχαία έκφραση, που συνδέεται με τα Ελευσίνια Μυστήρια. Και σήμερα υπάρχουν ανάλογες εκφράσεις, όπως: «Του ‘συρε όσα σέρνει η σκούπα», «Του τα ‘πε από την καλή», κλπ. αλλά καμία δεν αποδίδει εκείνο που υπονοούν «τα εξ αμάξης».
Ελευσίνια μυστήρια
Οι Αθηναίοι, όπως είναι γνωστό, λάτρευαν ιδιαίτερα τη μεγάλη θεά Δήμητρα, προς τιμή της οποίας έκαναν τη μεγάλη πομπή των Ελευσίνιων Μυστηρίων. Η πομπή ακολουθούσε την Ιερά Οδό που διατηρεί το ίδιο όνομα μέχρι σήμερα και περνούσε πάνω από τον Κηφισό ποταμό (περίπου στο ίδιο σημείο που είναι σήμερα ο Άγιος Σάββας). Την πομπή αυτή ακολουθούσαν όλοι οι «γνήσιοι» Αθηναίοι. Υπήρχε, όμως, και μια μερίδα ανθρώπων στους οποίους δεν επιτρεπόταν να λάβουν μέρος στην πομπή. Ήταν «κατώτερης υποστάθμης υποκείμενα», πιθανότατα και «αλλόθρησκοι», που η παρουσία τους θεωρείτο ότι θα μόλυνε την ωραία αυτή αθηναϊκή γιορτή….
Όπως είναι φυσικό, τα «υποκείμενα» αυτά το έφερναν βαριά, το θεωρούσαν μεγάλη προσβολή και ήθελαν με κάθε τρόπο να εκδικηθούν. Συγκεντρώνονταν, λοιπόν, κοντά στη γέφυρα του Κηφισού και περίμεναν την επιστροφή των πανηγυριωτών. Μόλις τους έβλεπαν άρχιζαν να βρίζουν χυδαιότατα και να χειρονομούν αισχρά και, γενικά να κάνουν ό,τι μπορούν για να «διαπομπεύσουν» τους προσκυνητές που γύριζαν από την Ελευσίνα. Αυτοί πάλι, που γύριζαν συνήθως πάνω σε αμάξια και είχαν πια κάνει τον καθήκον τους προς τη θεά Δήμητρα, τους απαντούσαν με παρόμοιες βρισιές και χειρονομίες.
Τα λόγια που έλεγαν εκείνοι που ήταν πάνω στη γέφυρα (οι γεφυριστές) ονομάστηκαν «γεφυρισμοί», οι δε απαντήσεις των πανηγυριωτών που, όπως είπαμε, βρίσκονταν πάνω στα αμάξια: «Τα εξ αμάξης».
Πηγή: “3.000 λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις” του Τάκη Νατσούλη, Εκδόσεις Σμυρνιωτάκη/ www.mixanitouxronou.gr
dogma

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΣΧΟΛΙΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Έκτακτο: Με πολιτική απόφαση του ίδιου του πρωθυπουργού συζητούν για μερική άρση του lockdowm στις 7 ή 14 Δεκέμβρη για να μην καταστραφεί η...

Θέμα πολιτικής απόφασης πλέον η άρση του lockdown ώστε να μην τιναχθουν στον αέρα η κοινωνία και η οικονομία. Όταν λέμε βέβαια άρση δεν...

Δολοφονία του ξενοδόχου στη Σαντορίνη: Αλβανός ο δράστης, μεγάλη επιτυχία της ΥΔΕΖΙ

Ένας νεαρός Αλβανός, ηλικίας 20 ετών, φέρεται να ομολόγησε  και κρατείται στο αστυνομικό τμήμα Σαντορίνης για τη δολοφονία του γνωστού ξενοδόχου που βρέθηκε απανθρακωμένος μέσα στην επιχείρησή του. Ο...

Η Ιταλία μας μαχαιρώνει ακόμα μια φορά λίγο πριν την σύνοδο!

Κλείστε τώρα τα σύνορα για τα τούρκικα φορτηγά! Αφού ο καθένας κοιτάει τα συμφέροντα του και όχι την Ευρώπη, ας κάνουμε κι εμείς το...

Αυτός ειναι ο λόγος που ο Μητσοτάκης βρέθηκε στην Πάρνηθα – Έρχεται πολιτική θύελλα

Πολιτική θύελλα προμηνύεται καθώς η εξόρμηση του Μητσοτακη στην Πάρνηθα μόνο τυχαία δεν ήταν. Ο πρωθυπουργός έχει δηλώσει κατά καιρούς ότι παίρνει τις αποφάσεις...

Απόφαση Πρωτοδικείου τιναζει στον αέρα τα πρόστιμα για τον Κορωνοϊο

Η απόφαση από το Τριμελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Λιβαδειάς για το πρόστιμο ενός ουζερί στη Θήβα φέρνει τα πάνω κάτω όσο αφορά τα πρόστιμα που...

Το αληθινό πρόσωπο του Τονι Σφηνου. Δείτε τον χωρίς περούκα και χωρίς μεταμφίεση. #spitimetonsfino

Είναι ένας από τους πιο έξυπνα πλασαρισμένους Έλληνες καλλιτέχνες με ένα ιδιαίτερο ταλέντο.

Γ. Τράγκας στο ραδιόφωνο: Τα στασίδια του ΣΚΑΪ θα πάνε φυλακή!

Σκληρές αποκαλύψεις από τον γνωστό δημοσιογράφο Γιώργο Τράγκα πριν από λίγο στη ραδιοφωνική του εκπομπή στον Ελλάδα 94,3 FM. Στον απόηχο των αποκαλύψεων της «κυριακάτικης...

Πολιτικοί τριγμοί με την ποδηλατάδα του Μητσοτακη στη Πάρνηθα – Το βουνό ρίχνει την κυβέρνηση;

Πολιτική κρίση έχει ξεσπάσει τις τελευταίες ώρες μετά την αποκάλυψη πως χθες ο Μητσοτάκης έκανε ποδηλατάδα στην Πάρνηθα και έβγαινε φωτογραφίες με αγνώστους που...

Αυτές οι εικόνες από την Γαλλία τρομάζουν το Μαξίμου – Φοβούνται εξέγερση και στην Ελλάδα

Οι μαχες σώμα με σώμα διαδηλωτών και αστυνομικών στη Γαλλία τρομάζουν την Ελληνική Κυβέρνηση που φοβάται λαϊκή εξέγερση και επεισόδια παρόμοια με αυτά τις...

Δολοφόνησαν την 26χρονη Instagram influencer, Alexis Sharkey – Την βρήκαν νεκρή, χωρίς ρούχα, πεταμενη στην άκρη του δρόμου

Μια από τις διασημότερες Instagram influencer, η 26χρονη Alexis Sharkey, βρέθηκε νεκρή, δολοφονημένη και γυμνη στην άκρη ενός δρόμου, τρία μίλια μακρυά από το...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Έκτακτο: Με πολιτική απόφαση του ίδιου του πρωθυπουργού συζητούν για μερική άρση του lockdowm στις 7 ή 14 Δεκέμβρη για να μην καταστραφεί η...

Θέμα πολιτικής απόφασης πλέον η άρση του lockdown ώστε να μην τιναχθουν στον αέρα η κοινωνία και η οικονομία. Όταν λέμε βέβαια άρση δεν...

Δολοφονία του ξενοδόχου στη Σαντορίνη: Αλβανός ο δράστης, μεγάλη επιτυχία της ΥΔΕΖΙ

Ένας νεαρός Αλβανός, ηλικίας 20 ετών, φέρεται να ομολόγησε  και κρατείται στο αστυνομικό τμήμα Σαντορίνης για τη δολοφονία του γνωστού ξενοδόχου που βρέθηκε απανθρακωμένος μέσα στην επιχείρησή του. Ο...

Η Ιταλία μας μαχαιρώνει ακόμα μια φορά λίγο πριν την σύνοδο!

Κλείστε τώρα τα σύνορα για τα τούρκικα φορτηγά! Αφού ο καθένας κοιτάει τα συμφέροντα του και όχι την Ευρώπη, ας κάνουμε κι εμείς το...

Αυτός ειναι ο λόγος που ο Μητσοτάκης βρέθηκε στην Πάρνηθα – Έρχεται πολιτική θύελλα

Πολιτική θύελλα προμηνύεται καθώς η εξόρμηση του Μητσοτακη στην Πάρνηθα μόνο τυχαία δεν ήταν. Ο πρωθυπουργός έχει δηλώσει κατά καιρούς ότι παίρνει τις αποφάσεις...

Απόφαση Πρωτοδικείου τιναζει στον αέρα τα πρόστιμα για τον Κορωνοϊο

Η απόφαση από το Τριμελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Λιβαδειάς για το πρόστιμο ενός ουζερί στη Θήβα φέρνει τα πάνω κάτω όσο αφορά τα πρόστιμα που...

Το αληθινό πρόσωπο του Τονι Σφηνου. Δείτε τον χωρίς περούκα και χωρίς μεταμφίεση. #spitimetonsfino

Είναι ένας από τους πιο έξυπνα πλασαρισμένους Έλληνες καλλιτέχνες με ένα ιδιαίτερο ταλέντο.