28/10/2020

Γιατί ορισμένοι ιστορικοί πιστεύουν ότι η λέξη «ψυχαγωγία» προήλθε από τους εξαθλιωμένους σκλάβους των μεταλλείων του Λαυρίου

Μια ερμηνεία που δεν έχει να κάνει με την “αγωγή της ψυχής”

«Ψυχαγωγία σημαίνει αγωγή της ψυχής, ευχαρίστηση, χαλάρωση, αλλά και πνευματική καλλιέργεια». Αυτή είναι η επικρατέστερη θεωρία για την ετυμολογική προέλευση του όρου. Για τους δούλους στο Λαύριο όμως, η ψυχαγωγία είχε εντελώς διαφορετική σημασία.

Οι σκλάβοι που εργάζονταν στα μεταλλεία του Λαυρίου, ζούσαν ένα καθημερινό μαρτύριο. Οι διαστάσεις των στοών στα μεταλλεία πολλές φορές δεν ξεπερνούσαν τα 60 εκατοστά σε ύψος και βάθος, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι να περνούν ατελείωτες ώρες γονατιστοί στα στενά λαγούμια, σκάβοντας για κοιτάσματα. Το σκοτάδι, η υγρασία και κυρίως η έλλειψη οξυγόνου ήταν βασανιστική.

Κάθε φορά που κάποιος μεταλλωρύχος έφτανε στην άκρη της σήραγγας έσκαβε ένα μικρό άνοιγμα για να κυκλοφορήσει αέρας.
Η παροχή (αγωγή) φρέσκου αέρα (ψύχους) ήταν αναζωογονητική για τους κατάκοπους δούλους που εισέπνεαν νυχθημερόν το χώμα και τη λάσπη των στοών. Η πρακτική αυτή επικράτησε να ονομάζεται «ψυχαγωγία». Ήταν μία λυτρωτική διαδικασία, η ώθηση που χρειάζονταν για να συνεχίσουν τη σκληρή εργασία.

Πολλοί μελετητές πιστεύουν ότι αυτή είναι και η πραγματική προέλευση της λέξης «ψυχαγωγία». Η ώρα της «ψυχαγωγίας» ήταν η μοναδική στιγμή αγαλλίασης και ανακούφισης για τους εργάτες των στοών.

Με τα χρόνια, ο όρος πιθανότατα υιοθετήθηκε από τους Αθηναίους, οι οποίοι του έδωσαν νέα διάσταση, για να ταυτιστεί καλύτερα με τη δική τους καθημερινότητα, που ήταν εντελώς διαφορετική. Αγαλλίαση και χαλάρωση στους αθηναίους πολίτες, προσέφεραν δραστηριότητες όπως το θέατρο, ο χορός, οι θρησκευτικές γιορτές. Δραστηριότητες δηλαδή, που άγουν, καθοδηγούν την ψυχή.

Η ερμηνεία αυτή επικράτησε και εν τέλει επιβίωσε μέχρι και τη σύγχρονη εποχή.

Τον 5ο αιώνα π.Χ. στα μεταλλεία του Λαυρίου εργάζονταν περίπου 15.000 σκλάβοι. Ο αριθμός αυτός ήταν μεγάλος για μια περιοχή, καθώς συνολικά οι σκλάβοι στην Αθήνα ήταν περίπου 100 χιλιάδες. Προφανώς οι δούλοι δεν απολάμβαναν τα προνόμια της αθηναϊκής δημοκρατίας που ίσχυαν για τους ελεύθερους πολίτες. Ωστόσο, οι ιστορικοί πιστεύουν ότι για τους περισσότερους οι συνθήκες ζωής, ήταν καλύτερες από οποιαδήποτε άλλη πόλη κράτος, τόσο της περιόδου εκείνης όσο και μεταγενέστερων.

Οι πιο ικανοί, καθώς και όσοι είχαν εξειδικευμένες γνώσεις, τοποθετούνταν στα εργαστήρια. Οι δούλοι των εργαστηρίων είχαν «μεγάλη αξία», επειδή ήταν απαραίτητοι στην παραγωγή και για το λόγο αυτό, οι άρχοντες φρόντιζαν πολύ την τροφή και γενικότερα τις συνθήκες διαβίωσής τους. Στερούνταν την ελευθερία τους, όμως οι ρυθμοί ζωής ήταν σχετικά αξιοπρεπείς, ενώ σπάνια έπεφταν θύματα βίας και κακομεταχείρισης.
Άλλωστε υπήρχαν και διαδικασίες που τους προστάτευαν από τους ανεξέλεγκτα βίαιους δεσπότες.

mixanitouxronou

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΣΧΟΛΙΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Καλλιστω: Η Ελλάδα έχασε πολεμικό πλοίο εν καιρώ ειρήνης μέσα στο μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας (Βίντεο)

Θλιβερές εικόνες από τη μοιραία σύγκρουση πλοίων λίγο έξω από το λιμάνι του Πειραιά. Εμπορικό πλοίο εμβόλισε το πολεμικο πλοίο Καλλιστω και το έκοψε...

Άγριες Μέλισσες: Ο Νικηφόρος δεν είναι γιος του Δούκα; – Με πόσους τελικά τον έχει απατήσει η Μυρσινη;

Έρχεται μεγάλη ανατροπή στις Άγριες Μέλισσες αν επαληθευτεί το spoiler της εκπομπής «Ευτυχείτε» που αναρωτιέται μήπως τελικά ο Δούκας δεν είναι πατέρας του Νικηφόρου...

Ήθελαν μπίζνες με τους Τούρκους οι Ισπανοί και τώρα καταρρέουν παρέα

Πλήρης κατάρρευση της τουρκικής λίρας όπως και των ισπανικών τραπεζών. Γιατί; Γιατί έτσι εξηγούνται όλα. Όπως και ο λόγος που οι ισπανοί δεν δεχόντουσαν...

Τώρα: Έμμεσο καρφί Τσιοδρα στην πολιτική ηγεσία και τον Κυριακο Μητσοτάκη προσωπικά

Ήταν απίστευτο το καρφί που πέταξε για τον πρωθυπουργό προσωπικά. Δεν έχω πάει σε καφέ από τον Φεβρουάριο είπε ο Σωτηρης Τσιόδρας φωτογραφίζοντας την...

Καλλιστω: Προορισμό την Τουρκια είχε το πλοίο που εμβόλισε το πολεμικο μας πλοίο

Με προορισμό την Τουρκια είχε αποπλεύσει το πλοίο που εμβόλισε το Καλλιστω, έξω από το λιμάνι του Πειραιά. Μαλιστα στο σημείο που έγινε το ατύχημα...

Γιατί οι ξένοι επενδυτές εγκαταλείπουν μαζικά την Ελλάδα το τελευταίο διάστημα;

Τις τελευταίες ώρες ένα εξαιρετικά ανησυχητικό σημάδι χτυπάει την ελληνική οικονομία. Μιλάμε για μαζικές εκροές κεφαλαίων από τους ξένους επενδυτές. Προκαλεί μεγάλη απορία η έντονη...

Η κίνηση ματ του Δένδια στην συνάντηση με τον Λαβρόφ

Εξαιτερική επιλογή του ΥΠΕΞ να βγει φωτο με τον Ρώσο ΥΠΕΞ κυριο Λαβρόφ, δίπλα σε έναν πρώην ΥΠΕΞ της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, τον Capo D'Istria....

Τα Ελληνόπουλα διδάσκονται ότι το ’40 κρυφτήκαμε στα… υπόγεια και τρέξαμε στις τράπεζες!

Έτσι περιγράφεται στο βιβλίο Γλώσσας της Ε' Δημοτικού το Έπος της Αλβανίας. Τι καταγγέλλει ο δάσκαλος Δημήτρης Νάτσιος στην «Εστία». Μας έμελλε να το ζήσουμε...

Ρεζίλι έγινε ο Ερντογάν! Την ώρα που καλεί σε μποϊκοτάζ γαλλικών προϊόντων..

...Η γυναίκα του ποζάρει με πανάκριβη τσάντα Hermes! Άφθονο γέλιο προκαλεί η ιερή οργή του Ερντογάν που καλέι όλο τον μουσουλμανικό κόσμο να κάνει μποϊκοτάζ...

Η φωτογραφία από το παρελθόν γνωστού υπουργού που δεν θέλει πλέον να θυμαται ότι την έβγαλε

Στην φωτογραφία βλέπουμε πληθώρα στελεχών του ΠΑΣΟΚ στα πολύ πολύ νιάτα τους. Όλοι σχεδόν αγνώριστοι με εξαίρεση ισως τον Κώστα Λαλιωτη και τον Πέτρο...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Καλλιστω: Η Ελλάδα έχασε πολεμικό πλοίο εν καιρώ ειρήνης μέσα στο μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας (Βίντεο)

Θλιβερές εικόνες από τη μοιραία σύγκρουση πλοίων λίγο έξω από το λιμάνι του Πειραιά. Εμπορικό πλοίο εμβόλισε το πολεμικο πλοίο Καλλιστω και το έκοψε...

Άγριες Μέλισσες: Ο Νικηφόρος δεν είναι γιος του Δούκα; – Με πόσους τελικά τον έχει απατήσει η Μυρσινη;

Έρχεται μεγάλη ανατροπή στις Άγριες Μέλισσες αν επαληθευτεί το spoiler της εκπομπής «Ευτυχείτε» που αναρωτιέται μήπως τελικά ο Δούκας δεν είναι πατέρας του Νικηφόρου...

Ήθελαν μπίζνες με τους Τούρκους οι Ισπανοί και τώρα καταρρέουν παρέα

Πλήρης κατάρρευση της τουρκικής λίρας όπως και των ισπανικών τραπεζών. Γιατί; Γιατί έτσι εξηγούνται όλα. Όπως και ο λόγος που οι ισπανοί δεν δεχόντουσαν...

Τώρα: Έμμεσο καρφί Τσιοδρα στην πολιτική ηγεσία και τον Κυριακο Μητσοτάκη προσωπικά

Ήταν απίστευτο το καρφί που πέταξε για τον πρωθυπουργό προσωπικά. Δεν έχω πάει σε καφέ από τον Φεβρουάριο είπε ο Σωτηρης Τσιόδρας φωτογραφίζοντας την...

Καλλιστω: Προορισμό την Τουρκια είχε το πλοίο που εμβόλισε το πολεμικο μας πλοίο

Με προορισμό την Τουρκια είχε αποπλεύσει το πλοίο που εμβόλισε το Καλλιστω, έξω από το λιμάνι του Πειραιά. Μαλιστα στο σημείο που έγινε το ατύχημα...

Γιατί οι ξένοι επενδυτές εγκαταλείπουν μαζικά την Ελλάδα το τελευταίο διάστημα;

Τις τελευταίες ώρες ένα εξαιρετικά ανησυχητικό σημάδι χτυπάει την ελληνική οικονομία. Μιλάμε για μαζικές εκροές κεφαλαίων από τους ξένους επενδυτές. Προκαλεί μεγάλη απορία η έντονη...