24/11/2020

Μεγάλα μυαλά: Πιερ ντε Φερμά

Ο Πιερ ντε Φερμά (17 Αυγούστου 1601 – 12 Ιανουαρίου 1665) ήταν Γάλλος νομικός στο κοινοβούλιο της Τουλούζης και ερασιτέχνης μαθηματικός με μεγάλη συμβολή στην ανάπτυξη του απειροστικού λογισμού.

Ειδικότερα είναι γνωστός για την ανακάλυψη μιας πρωτότυπης μεθόδου υπολογισμού των ελάχιστων και μέγιστων σημείων σε καμπύλες γραμμές, η οποία είναι ανάλογη με τον τότε ακόμα άγνωστο διαφορικό λογισμό.

Επίσης είναι γνωστός και για τις έρευνές του για στη θεωρία των αριθμών, την αναλυτική γεωμετρία, τη θεωρία πιθανοτήτων και την οπτική.

Κυρίως όμως είναι γνωστός για το τελευταίο θεώρημα του Φερμά, το οποίο περιέγραψε σε μια μικρή σημείωση στο βιβλίο Αριθμητικά του Διόφαντου.

Ο Φερμά γεννήθηκε στο Μπομόν-ντε-Λομάνι (Beaumont-de-Lomagne) της περιφέρειας Ταρν-ε-Γκαρόν του Νομού Μέσων Πυρηναίων (Midi-Pyrénées) στη νότια Γαλλία στις 17 Αυγούστου 1601 και ήταν βασκικής καταγωγής. Ο πατέρας του, Ντομινίκ Φερμά, ήταν ευκατάστατος έμπορος δερμάτων και κατείχε το αξίωμα “second consul” στο “παλαιό καθεστώς” (ancien regime) της Γαλλίας, κυβερνητική θέση ισοδύναμη με του σημερινού δημάρχου. Ο Ντομινίκ νυμφεύτηκε δύο φορές, αρχικά τη Φρανσουάζ Καζενέβ (Françoise Cazeneuve) και στη συνέχεια την Κλερ ντε Λον (Claire de Long).

Δεν είναι εξακριβωμένο ποια από τις δύο ήταν η μητέρα του Πιέρ, φαίνεται όμως πιθανότερο να ήταν η Κλερ ντε Λον. Δεν είναι επίσης σαφής η χρονολογία γέννησής του, καθώς έχουν ανευρεθεί στα αρχεία της Μοντωμπάν και της γενέτειράς του δύο εγγραφές με το όνομα “Πιέρ Φερμά”, η μία χρονολογούμενη το 1601 και η άλλη το 1607.

Δεν είναι γνωστές πολλές λεπτομέρειες σχετικά με τα πρώτα στάδια της μόρφωσής του. Πιθανόν να έλαβε τη στοιχειώδη εκπαίδευση στο μοναστήρι των Φραγκισκανών “Grandsl ve” που βρισκόταν στην περιοχή της γενέτειράς του.

Ολοκληρώνοντας τις βασικές σπουδές του γράφτηκε αρχικά στο Πανεπιστήμιο της Τουλούζης και στη συνέχεια στο Πανεπιστήμιο του Μπορντώ (περίπου το δεύτερο ήμισυ του 1620). Εκεί άρχισε το 1629 τις πρώτες του έρευνες επί των μαθηματικών, όταν έδωσε σε ένα μαθηματικό ένα αντίγραφο του Plane Loci του Απολλωνίου το οποίο είχε αποκαταστήσει. Την ίδια περίοδο, επίσης, συνέγραψε αρκετά κείμενα σχετικά με το μέγιστο και το ελάχιστο των συναρτήσεων, τα οποία έδωσε στον Ετιέν ντ’ Εσπανιέ (Étienne d’Espagnet), λάτρη των μαθηματικών και γιο του προέδρου του Κοινοβουλίου του Μπορντώ που είχε τα ίδια ενδιαφέροντα με αυτόν και είχε δημιουργήσει ένα μικρό κύκλο με τους Φιλόν (Philon) και Πραντ (Prades), τους οποίους μνημονεύει ο Φερμά στην αλληλογραφία του.

Από το Μπορντώ μετακόμισε στην Ορλεάνη για να σπουδάσει Νομικά στο πανεπιστήμιο της πόλης. Λαμβάνοντας το πτυχίο του αγόρασε τον τίτλο του συμβούλου (conseiller) στο Κοινοβούλιο της πόλης. Το 1631, έχοντας το επάγγελμα του δικηγόρου, το οποίο του εξασφάλιζε κοινωνική άνοδο αλλά και άνοιγε τους δρόμους της πολιτικής εξουσίας και κυβερνητικό αξίωμα άλλαξε το όνομά του από Πιέρ Φερμά σε Πιέρ ντε Φερμά.

Το ίδιο έτος νυμφεύτηκε στο Μπωμόν (Beaumont) την τέταρτη εξαδέλφη του Λουίζ ντε Λον (Louise de Long), με την οποία απέκτησαν πέντε παιδιά: τον Κλεμάν-Σαμυέλ (Clément-Samuel), τον Ζαν (Jean), την Κλερ (Claire), τη Λουίζ (Louise) και την Κατρίν (Catherine). Η οικογένεια Φερμά απολάμβανε μεγάλης εκτίμησης στην πόλη και, καθώς ο πεθερός του, ως ένας από τους παλαιότερους νομοθέτες ανήκε στην Αριστοκρατία, εντάχθηκε σε αυτήν και η οικογένεια Φερμά.

Ο Φερμά χειριζόταν άψογα, εκτός από τα γαλλικά, τα λατινικά, τα Αρχαία ελληνικά, τα ισπανικά, τα ιταλικά και πιθανόν και τη βασκική διάλεκτο. Για το λόγο αυτό ήταν περιζήτητος για την απόδοση των κλασικών ελληνικών κειμένων. Παρά την ενασχόλησή του με τη μαθηματική επιστήμη, κράτησε για τον εαυτό του τον τίτλο του “ερασιτέχνη”, ενώ παράλληλα κατάφερε να πετύχει την επιθυμητή αναγνώρισή του. Το γεγονός αυτό οδήγησε σε διαμάχες με συγχρόνους του μαθηματικούς, όπως ο Ρενέ Ντεκάρτ (Καρτέσιος), ενώ είχε αναπτύξει φιλία με τον Μπλεζ Πασκάλ[.

Ο Φερμά απεβίωσε στις 12 Ιανουαρίου 1665 στην πόλη Καστρ (Castres).

Περισσότερα για το έργο του ΕΔΩ

Αποτίμηση του έργου του

Μαζί με τον Ρενέ Ντεκάρτ ο Φερμά θεωρείται ένας από τους δύο κορυφαίους μαθηματικούς του πρώτου ημίσεος του 17ου αιώνα. Σύμφωνα με τον συγγραφέα Πίτερ Μπερνστάιν (Peter L. Bernstein) στο βιβλίο του Against the Gods (Ενάντια στους Θεούς) ο Φερμά ήταν μαθηματικός σπάνιας νοητικής δύναμης: Αναδείχτηκε σε θεμελιωτή της Αναλυτικής Γεωμετρίας, συνέβαλε στην αρχική διαμόρφωση του ολοκληρωτικού λογισμού έκανε έρευνες επί του “βάρους της Γης” και εργάστηκε επί της Οπτικής και της διάθλασης του φωτός.

Στην εκτεταμένη αλληλογραφία του με τον Πασκάλ θέτουν από κοινού τη βάση της θεωρίας πιθανοτήτων. Όμως, το σημαντικότερο επίτευγμά του σημειώνεται στη θεωρία των αριθμών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΣΧΟΛΙΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Ο Μπάρακ Ομπάμα αποκαλύπτει πως Παπανδρέου, Παπαδήμος, Βενιζέλος κατέστρεψαν την Ελλάδα για να σώσουν τους Γερμανούς

Ο Μπάρακ Ομπάμα αποκαλύπτει πως φθάσαμε στην Ελληνική οικονομική τραγωδία: Από τη Μέρκελ και τον Σαρκοζί στους «καταστροφείς» Παπανδρέου, Παπαδήμο, Βενιζέλο Στα ήδη πολύκροτα απομνημονεύματά...

Αυτός είναι ο πρώην υπουργός που πριονίζει τον Αλέξη Τσίπρα!

Ο άνθρωπος είναι ανθρωποδιώχτης! Κλασικός ανθρωποδιώχτης κι αν δεν τον κάνει επίτηδες για να διώχνει τους Έλληνες από τον ΣΥΡΙΖΑ και τον Αλέξη Τσίπρα,...

Νέα μαχαιριά από τη Γερμανία

Οι Γερμανοί όχι μόνο θα παραδώσουν τα υποβρύχια στην Τουρκία, αλλά έχουν ενημερώσει σχετικά και την ελληνική κυβέρνηση! Σύμφωνα με τη γερμανική εφημερίδα Die Rheinpfalz,...

Αυτό είναι το νέο δίλημμα της χώρας!

Γράφει η Αθήνα Αντωνιαδου Αυτό είναι το νέο δίλημμα της χώρας ! Δεν είναι μια ιστορία σαν αυτές που λένε δίπλα στο τζάκι. Είναι ένα γεγονός...

Καλή τελευταία (;) εβδομάδα του lockdown με τις πιο αστείες ατάκες πριν αυτό παραταθεί

Οι πιο αστείες ατάκες που είδαμε στο διαδίκτυο τις τελευταίες

Δωρεάν Ταμπλετ: Οργή σε γονείς και δασκάλους για το φιάσκο

Όπου ακούς πολλά κεράσια να κρατάς μικρό καλάθι λέει μια παροιμία που απο ότι φαίνεται ίσχυσε για άλλη μια φορά στην περίπτωση των κυβερνητικών...

Πως ο Κυριάκος Μητσοτάκης διέσυρε τον Νίκο Φίλη

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέδειξε ότι ο Νίκος Φίλης είναι ένας μπαρούφας της πολιτικής και δεν εννοεί τίποτα από αυτά που λέει. Σε αντίθεση με...

Κατέρρευσαν οι κριτές του voice όταν άκουσαν ότι ο παίχτης είναι 55 ετών

Έκλεψε τις εντυπώσεις όχι μόνο με την σκηνική του παρουσία και την ερμηνεία του αλλά και με την ιδιαίτερα νεανική του εμφάνιση. Το κρίσιμο σημείο...

Απίστευτο ατόπημα της κυρίας προέδρου. Πραγματικά απίστευτο

Η ΠτΔ κα Κατερίνα Σακελλαροπούλου, κατά το Σύνταγμα επικεφαλής των Ενόπλων Δυνάμεων, αγνοεί ότι τα Στρατιωτικά Νοσοκομεία ανήκουν στο ΕΣΥ! Το ακούσαμε και αυτό από...

Black Friday στην Ομόνοια – Αλλοδαπός είχε πάνω του περισσότερα κινητά και από το πλαίσιο

Κινητό πολυκατάστημα με δεκάδες κινητά πάνω του είχε αλλοδαπός στην Ομόνοια. Σε έλεγχο που έγινε από τις αστυνομικές αρχές βλέπουμε τον αστυνομικο να βγάζει...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Ο Μπάρακ Ομπάμα αποκαλύπτει πως Παπανδρέου, Παπαδήμος, Βενιζέλος κατέστρεψαν την Ελλάδα για να σώσουν τους Γερμανούς

Ο Μπάρακ Ομπάμα αποκαλύπτει πως φθάσαμε στην Ελληνική οικονομική τραγωδία: Από τη Μέρκελ και τον Σαρκοζί στους «καταστροφείς» Παπανδρέου, Παπαδήμο, Βενιζέλο Στα ήδη πολύκροτα απομνημονεύματά...

Αυτός είναι ο πρώην υπουργός που πριονίζει τον Αλέξη Τσίπρα!

Ο άνθρωπος είναι ανθρωποδιώχτης! Κλασικός ανθρωποδιώχτης κι αν δεν τον κάνει επίτηδες για να διώχνει τους Έλληνες από τον ΣΥΡΙΖΑ και τον Αλέξη Τσίπρα,...

Νέα μαχαιριά από τη Γερμανία

Οι Γερμανοί όχι μόνο θα παραδώσουν τα υποβρύχια στην Τουρκία, αλλά έχουν ενημερώσει σχετικά και την ελληνική κυβέρνηση! Σύμφωνα με τη γερμανική εφημερίδα Die Rheinpfalz,...

Αυτό είναι το νέο δίλημμα της χώρας!

Γράφει η Αθήνα Αντωνιαδου Αυτό είναι το νέο δίλημμα της χώρας ! Δεν είναι μια ιστορία σαν αυτές που λένε δίπλα στο τζάκι. Είναι ένα γεγονός...

Καλή τελευταία (;) εβδομάδα του lockdown με τις πιο αστείες ατάκες πριν αυτό παραταθεί

Οι πιο αστείες ατάκες που είδαμε στο διαδίκτυο τις τελευταίες

Δωρεάν Ταμπλετ: Οργή σε γονείς και δασκάλους για το φιάσκο

Όπου ακούς πολλά κεράσια να κρατάς μικρό καλάθι λέει μια παροιμία που απο ότι φαίνεται ίσχυσε για άλλη μια φορά στην περίπτωση των κυβερνητικών...