28/10/2020

Μεγάλη Παρασκευή: Η ζωή εν τάφω

Τη Μεγάλη Παρασκευή έχουμε την κορύφωση του Θείου Δράματος και στις απανταχού εκκλησίες θα ψαλεί ο επιτάφιος θρήνος- Παραδόσεις κι έθιμα

Γνωστότερη στάση των εγκωμίων, η πρώτη όπου ψάλλεται σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης το: Η ζωή εν τάφω κατετέθης, Χριστέ, και αγγέλων στρατιαί εξεπλήττοντο, συγκατάβασιν δοξάζουσαι την σην.Η ζωή, πως θνήσκεις;πως και τάφω οικείς; του θανάτου το βασίλειον λύεις δε, και του Άδου τους νεκρούς εξανιστάς.
Το πρωί της μέρας, στολίζεται ο επιτάφιος σε όλες τις εκκλησίες. Στη συνέχεια ψάλλεται ο Εσπερινός της Μεγάλης Παρασκευής και γίνεται η Αποκαθήλωση του Εσταυρωμένου. Ακολούθως, τοποθετείται στο Ιερό Κουβούκλιο ένα ύφασμα, πάνω στο οποίο έχει κεντηθεί ή ζωγραφιστεί ο Κύριος, νεκρός. Το ύφασμα αυτό λέγεται Επιτάφιος.
Σε αρκετές περιοχές αύριο θα γίνει η μεγαλοπρεπής περιφορά του επιταφίου μετά συνοδείας αγήματος.Επίσης σήμερα, είναι απόλυτη νηστεία τιμώντας την ημέρα του υπέρτατου πένθους.
Ένα άλλο έθιμο της μέρας άγνωστο στους περισσότερους, είναι το Κωνσταντινουπολίτικο έθιμο του προσκυνήματος 7 επιτάφιων. Οι πιστοί το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής επισκέπτονται 7 εκκλησιές και περνούν κάτω από τους επιτάφιους τους. Επίσης εκείνοι που έχουν συγγενείς θαμμένους τελούν τρισάγια και μοιράζουν κόλλυβα, για την ανάπαυση των ψυχών τους.
Ένα μουσικό δείγμα από την συναυλία που πραγματοποίησε ο Βυζαντινός Χορός “ΤΡΟΠΟΣ” στις 27 Μαρτίου του 2007 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Αίθουσα Φίλων της Μουσικής) υπό την οργάνωση των Μουσικών Συνόλων της Ελληνικής Ραδιοφωνίας Τηλεοράσεως, με γενικό τίτλο «ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΘΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΗ».
Εκλογή από τις τρεις στάσεις των εγκωμίων.
Η ΖΩΗ ΕΝ ΤΑΦΩ Α΄ΣΤΑΣΗ ήχος πλ.α΄
ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ Β΄ΣΤΑΣΗ ήχος πλ.α΄
ΑΙ ΓΕΝΕΑΙ ΠΑΣΑΙ Γ΄ΣΤΑΣΗ ήχος γ΄
[youtube https://www.youtube.com/watch?v=38KYIfhzD5s&w=781&h=488]
.
Μεγάλη Παρασκευή: Παραδόσεις κι έθιμα
Από την Κρήτη ως τη Θράκη και από τη Ρόδο ως τη Κέρκυρα κάθε γωνιά της Ελλάδας γιορτάζει το Πάσχα με το δικό της μοναδικό τρόπο. Έθιμα και παραδόσεις της Μεγάλης Παρασκευής ζωντανεύουν στην πλουσιότερη, σε λαογραφικές εκδηλώσεις, γιορτή της χριστιανοσύνης.
– Μακεδονία
Στο Λιτόχωρο Πιερίας, το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής γίνεται στο παζάρι η συνάντηση των Επιταφίων που συνοδεύονται από χορωδίες Λιτοχωριτών.
– Κεντρική Ελλάδα
Στο Αιτωλικό, πολλοί προσκυνητές επισκέπτονται το ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, όπου βρίσκεται ο Επιτάφιος, ιστορικό κειμήλιο του 13ου – 14ου αιώνα. Την Κυριακή του Πάσχα, κάθε γειτονιά είναι μία μεγάλη υπαίθρια ψησταριά, όπου ο χορός και το τραγούδι έχουν τον πρώτο λόγο, ενώ προσφέρονται κρασί και παραδοσιακοί μεζέδες δωρεάν.
Στη Ναύπακτο, το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής, πλήθος κόσμου, ντόπιοι και επισκέπτες, ακολουθούν την περιφορά του Επιταφίου σχηματίζοντας πομπές, οι οποίες διέρχονται από το λιμάνι, όπου είναι αναμμένες δάδες ειδικά τοποθετημένες στις τάπες του Κάστρου, γύρω από το λιμάνι. Στο μέσον της εισόδου του λιμανιού οι δάδες σχηματίζουν μεγάλο σταυρό που φωταγωγεί ολόκληρο το λιμάνι, παρουσιάζοντας μία φαντασμαγορική εικόνα. Το έθιμο συνδυάζει τη θρησκευτική μυσταγωγία με την ηρωική προσπάθεια του μπουρλοτιέρη Ανεμογιάννη να πυρπολήσει τη τουρκική ναυαρχίδα στο χώρο αυτό.
– Θράκη
Στις Μέτρες της Θράκης, τα παιδιά φτιάχνουν το ομοίωμα του Ιούδα και το περιφέρουν στα σπίτια, ζητώντας κλαδιά για να τον κάψουν την επομένη στον Επιτάφιο. Την Μεγάλη Παρασκευή, η πομπή του Επιταφίου σταματά έξω από ένα παρεκκλήσι, εκεί όπου βρίσκεται έτοιμη η φωτιά για να καεί ο Ιούδας. Τη στιγμή που ο ιερέας διαβάζει το Ευαγγέλιο ανάβουν τη φωτιά και καίνε το ομοίωμα. Αργότερα, θα πάρουν μια χούφτα από εκείνη τη στάχτη και θα τη ρίξουν στα μνήματα.
– Κυκλάδες
Η Σύρος βιώνει με ιδιαίτερο τρόπο το Πάσχα. Οι δύο θρησκευτικές της κοινότητες, η Ορθόδοξη και η Καθολική, γιορτάζουν συγχρόνως τις μέρες του Πάσχα. Οι Επιτάφιοι των Καθολικών στην Άνω Σύρο ξεκινούν από τον ναό του Αγίου Γεωργίου. Στην Ερμούπολη, ο Επιτάφιος των Καθολικών ξεκινάει από τον Ιερό Ναό Ευαγγελιστών, οι Επιτάφιοι των Ορθοδόξων από τις ενορίες Αγίου Νικολάου, της Κοιμήσεως και τη Μητρόπολη της Μεταμορφώσεως. Κατά την περιφορά τους συναντώνται στην κεντρική πλατεία Μιαούλη, όπου γίνεται κατανυκτική δέηση.
Στην Πάρο, η περιφορά του Επιταφίου της Μάρπησσας παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς κατά την διάρκειά της γίνονται δεκαπέντε περίπου στάσεις. Σε κάθε στάση φωτίζεται και ένα σημείο του βουνού, όπου τα παιδιά ντυμένα Ρωμαίοι στρατιώτες ή μαθητές του Χριστού, αναπαριστούν σκηνές από την είσοδο στα Ιεροσόλυμα, την προσευχή στο Όρος των Ελαιών, το Μαρτύριο της Σταύρωσης και την Ανάσταση.
Στη Νάξο, την Μεγάλη Παρασκευή οι κοπέλες καθαρίζουν τις εκκλησιές, στολίζουν τον Επιτάφιο και μετά ακολουθεί η περιφορά. Στο πασχαλινό τραπέζι ξεχωρίζει το παραδοσιακό «μπατούδο», κατσικάκι γεμιστό με εντόσθια, λαχανικά, ρύζι, αυγά και τυρί ψημένο στο φούρνο.
– Επτάνησα
Στην Κέρκυρα, ο Επιβλητικός Επιτάφιος ξεκινά από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο Παλαιό Φρούριο. Μέχρι της 9.30 το βράδυ, από κάθε εκκλησία βγαίνει ο Επιτάφιος με την απαραίτητη μπάντα της ενορίας, τις χορωδίες, τους πιστούς. Τελευταίος βγαίνει ο μεγαλοπρεπέστατος Επιτάφιος της Μητρόπολης. Στις 9 το πρωί γίνεται η περιφορά του Επιταφίου της Εκκλησίας του Αγίου Σπυρίδωνα, καθώς το 1574 οι Βενετσιάνοι απαγόρευσαν στους Ορθοδόξους την περιφορά του την Μεγάλη Παρασκευή, και από τότε οι Κερκυραίοι πραγματοποιούν την περιφορά μαζί με το Σεπτό Σκήνωμα του Αγίου. Είναι η πιο παλιά και πιο κατανυκτική Λιτανεία που βγαίνει σε ανάμνηση του θαύματος του Αγίου, που έσωσε τον κερκυραϊκό λαό από την σιτοδεία.
Στη Ζάκυνθο, η κατανυκτική ατμόσφαιρα και οι ιδιαιτερότητες του «Ζακυνθινού Πάσχα» με τα ιδιόμορφα «αντέτια» (έθιμα) το κάνουν να είναι ξεχωριστό. Το μεσημέρι της Μεγάλης Παρασκευής, πλήθος πιστών συμμετέχει στην περιφορά του Εσταυρωμένου που διασχίζει όλη την πόλη. Στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Νικολάου των Ξένων, η περιφορά του Επιταφίου, σύμφωνα με παμπάλαιο τοπικό έθιμο, γίνεται τις πρώτες πρωινές ώρες του Μεγάλου Σαββάτου, ενώ με την ανατολή του ηλίου, ο Δεσπότης σηκώνει την Ανάσταση. Με το πρώτο χτύπημα της καμπάνας, ο Δεσπότης αφήνει ελεύθερα άσπρα περιστέρια ενώ από το καμπαναριό πετάνε στο δρόμο πήλινα δοχεία, όπως και όλοι οι κάτοικοι του νησιού από τα παράθυρά τους.
Στη Λευκάδα, το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής γίνεται στον κεντρικό δρόμο της πόλης, με κατάληξη την παραδοσιακή, ενετική, κεντρική πλατεία, η περιφορά των Επιταφίων των ενοριών, συνοδεία Φιλαρμονικής.
πηγή: vimaorthodoxias.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΣΧΟΛΙΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Καλλιστω: Η Ελλάδα έχασε πολεμικό πλοίο εν καιρώ ειρήνης μέσα στο μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας (Βίντεο)

Θλιβερές εικόνες από τη μοιραία σύγκρουση πλοίων λίγο έξω από το λιμάνι του Πειραιά. Εμπορικό πλοίο εμβόλισε το πολεμικο πλοίο Καλλιστω και το έκοψε...

Όταν η Σοφία Βέμπο ξυλοκόπησε δημόσια τη Σπεράντζα Βρανά!

Ζήλια. Ένα… ζιζάνιο που μολύνει τα πάντα χωρίς να σκοτώνει τίποτα. Ένα συναίσθημα που οδηγεί τον άνθρωπο σε ακραίες αντιδράσεις. Πόσα και πόσα δεν...

Άγριες Μέλισσες: Ο Νικηφόρος δεν είναι γιος του Δούκα; – Με πόσους τελικά τον έχει απατήσει η Μυρσινη;

Έρχεται μεγάλη ανατροπή στις Άγριες Μέλισσες αν επαληθευτεί το spoiler της εκπομπής «Ευτυχείτε» που αναρωτιέται μήπως τελικά ο Δούκας δεν είναι πατέρας του Νικηφόρου...

Ήθελαν μπίζνες με τους Τούρκους οι Ισπανοί και τώρα καταρρέουν παρέα

Πλήρης κατάρρευση της τουρκικής λίρας όπως και των ισπανικών τραπεζών. Γιατί; Γιατί έτσι εξηγούνται όλα. Όπως και ο λόγος που οι ισπανοί δεν δεχόντουσαν...

Τώρα: Έμμεσο καρφί Τσιοδρα στην πολιτική ηγεσία και τον Κυριακο Μητσοτάκη προσωπικά

Ήταν απίστευτο το καρφί που πέταξε για τον πρωθυπουργό προσωπικά. Δεν έχω πάει σε καφέ από τον Φεβρουάριο είπε ο Σωτηρης Τσιόδρας φωτογραφίζοντας την...

Τα Ελληνόπουλα διδάσκονται ότι το ’40 κρυφτήκαμε στα… υπόγεια και τρέξαμε στις τράπεζες!

Έτσι περιγράφεται στο βιβλίο Γλώσσας της Ε' Δημοτικού το Έπος της Αλβανίας. Τι καταγγέλλει ο δάσκαλος Δημήτρης Νάτσιος στην «Εστία». Μας έμελλε να το ζήσουμε...

Καλλιστω: Προορισμό την Τουρκια είχε το πλοίο που εμβόλισε το πολεμικο μας πλοίο

Με προορισμό την Τουρκια είχε αποπλεύσει το πλοίο που εμβόλισε το Καλλιστω, έξω από το λιμάνι του Πειραιά. Μαλιστα στο σημείο που έγινε το ατύχημα...

Γιατί οι ξένοι επενδυτές εγκαταλείπουν μαζικά την Ελλάδα το τελευταίο διάστημα;

Τις τελευταίες ώρες ένα εξαιρετικά ανησυχητικό σημάδι χτυπάει την ελληνική οικονομία. Μιλάμε για μαζικές εκροές κεφαλαίων από τους ξένους επενδυτές. Προκαλεί μεγάλη απορία η έντονη...

Η κίνηση ματ του Δένδια στην συνάντηση με τον Λαβρόφ

Εξαιτερική επιλογή του ΥΠΕΞ να βγει φωτο με τον Ρώσο ΥΠΕΞ κυριο Λαβρόφ, δίπλα σε έναν πρώην ΥΠΕΞ της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, τον Capo D'Istria....

Ρεζίλι έγινε ο Ερντογάν! Την ώρα που καλεί σε μποϊκοτάζ γαλλικών προϊόντων..

...Η γυναίκα του ποζάρει με πανάκριβη τσάντα Hermes! Άφθονο γέλιο προκαλεί η ιερή οργή του Ερντογάν που καλέι όλο τον μουσουλμανικό κόσμο να κάνει μποϊκοτάζ...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Καλλιστω: Η Ελλάδα έχασε πολεμικό πλοίο εν καιρώ ειρήνης μέσα στο μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας (Βίντεο)

Θλιβερές εικόνες από τη μοιραία σύγκρουση πλοίων λίγο έξω από το λιμάνι του Πειραιά. Εμπορικό πλοίο εμβόλισε το πολεμικο πλοίο Καλλιστω και το έκοψε...

Όταν η Σοφία Βέμπο ξυλοκόπησε δημόσια τη Σπεράντζα Βρανά!

Ζήλια. Ένα… ζιζάνιο που μολύνει τα πάντα χωρίς να σκοτώνει τίποτα. Ένα συναίσθημα που οδηγεί τον άνθρωπο σε ακραίες αντιδράσεις. Πόσα και πόσα δεν...

Άγριες Μέλισσες: Ο Νικηφόρος δεν είναι γιος του Δούκα; – Με πόσους τελικά τον έχει απατήσει η Μυρσινη;

Έρχεται μεγάλη ανατροπή στις Άγριες Μέλισσες αν επαληθευτεί το spoiler της εκπομπής «Ευτυχείτε» που αναρωτιέται μήπως τελικά ο Δούκας δεν είναι πατέρας του Νικηφόρου...

Ήθελαν μπίζνες με τους Τούρκους οι Ισπανοί και τώρα καταρρέουν παρέα

Πλήρης κατάρρευση της τουρκικής λίρας όπως και των ισπανικών τραπεζών. Γιατί; Γιατί έτσι εξηγούνται όλα. Όπως και ο λόγος που οι ισπανοί δεν δεχόντουσαν...

Τώρα: Έμμεσο καρφί Τσιοδρα στην πολιτική ηγεσία και τον Κυριακο Μητσοτάκη προσωπικά

Ήταν απίστευτο το καρφί που πέταξε για τον πρωθυπουργό προσωπικά. Δεν έχω πάει σε καφέ από τον Φεβρουάριο είπε ο Σωτηρης Τσιόδρας φωτογραφίζοντας την...

Τα Ελληνόπουλα διδάσκονται ότι το ’40 κρυφτήκαμε στα… υπόγεια και τρέξαμε στις τράπεζες!

Έτσι περιγράφεται στο βιβλίο Γλώσσας της Ε' Δημοτικού το Έπος της Αλβανίας. Τι καταγγέλλει ο δάσκαλος Δημήτρης Νάτσιος στην «Εστία». Μας έμελλε να το ζήσουμε...