3/12/2020

"Σ’ αυτό τον κόσμο που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους. Πρέπει να αναζητήσουμε τον άνθρωπο όπου κι αν βρίσκεται"

seferis giorgos
Από την ομιλία του κατά την απονομή του Βραβείου Νόμπελ… Γιώργος Σεφέρης (Βουρλά, Σμύρνη, 13 Μαρτίου 1900 – Αθήνα, 20 Σεπτεμβρίου 1971)

Έλληνας ποιητής, δοκιμιογράφος, μεταφραστής και διπλωμάτης. Από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, τιμήθηκε με βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1963. Γραμματολογικά ανήκει στη «Γενιά του ’30».
Ο Γεώργιος Σεφεριάδης, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, γεννήθηκε στις 29 Φεβρουαρίου του 1900 στη Σμύρνη. Ήταν το μεγαλύτερο παιδί του Στυλιανού Σεφεριάδη (1873-1951) – δικηγόρου, σημαντικού κοινωνικού παράγοντα της Σμύρνης και ανθρώπου με λογοτεχνικές ανησυχίες – και της Δέσποινας Τενεκίδη με καταγωγή από τη Νάξο. Το ζευγάρι είχε άλλα δυο παιδιά, τον Άγγελο (1905-1950) και την Ιωάννα (1902-2000), σύζυγο του φιλόσοφου και πολιτικού Κωνσταντίνου Τσάτσου.
Ο Σεφέρης ξεκίνησε τις εγκύκλιες σπουδές του το 1906 στη Σμύρνη και τις ολοκλήρωσε το 1918 στην Αθήνα, όπου είχε εγκατασταθεί η οικογένειά του από το 1914. Στη συνέχεια γράφτηκε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Σορβόνης, από την οποία αποφοίτησε με διδακτορικό το 1924. Τα χρόνια παραμονής του στο Παρίσι ήταν καθοριστικά για τη διαμόρφωση της ποιητικής του φυσιογνωμίας. Ήταν η εποχή που το κίνημα του μοντερνισμού βρισκόταν στην ακμή του.
Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα διορίστηκε υπάλληλος του Υπουργείου Εξωτερικών (1926), αρχίζοντας έτσι μια λαμπρή καριέρα στο διπλωματικό σώμα, που κορυφώθηκε το 1957, με την τοποθέτησή του ως πρεσβευτή της Ελλάδας στη Μεγάλη Βρετανία. Παρέμεινε στο Λονδίνο έως το 1962, οπότε και συνταξιοδοτήθηκε. Στις 10 Απριλίου του 1941, μία ημέρα μετά την κατάληψη της Θεσσαλονίκης από τους Γερμανούς, είχε νυμφευτεί στην Πλάκα τη Μαρώ Ζάννου, με την οποία δεν απέκτησε παιδιά.
Στα ελληνικά γράμματα ο Γιώργος Σεφέρης εμφανίστηκε το 1931, με την ποιητική συλλογή Στροφή, η οποία από την πρώτη στιγμή της κυκλοφορίας της προκάλεσε το ενδιαφέρον της λογοτεχνικής κοινότητας της Αθήνας, με θετικές και αρνητικές αντιδράσεις. Οι θαυμαστές του -Γιώργος Θεοτοκάς, Γιώργος Κατσίμπαλης και Ανδρέας Καραντώνης- υποστήριξαν ότι η Στροφή εγκαινιάζει μια καινούργια εποχή για την ελληνική ποίηση, ενώ οι επικριτές του, όπως ο Άλκης Θρύλος και ο Τάκης Παπατσώνης, ισχυρίστηκαν ότι η ποίηση του Σεφέρη είναι σκοτεινή και εγκεφαλική, χωρίς πραγματικό συναίσθημα. Με την πάροδο του χρόνου, η Στροφή απέκτησε τεράστιο συμβολικό βάρος, επειδή θεωρήθηκε από την κριτική ότι έστρεψε την ελληνική ποίηση από την παραδοσιακή στη μοντέρνα γραφή. Ο Μοντερνισμός του Σεφέρη, παρατηρεί ο Γιώργος Θεοτοκάς, υπήρξε «ένας μοντερνισμός τολμηρός, αλλά που κρατούσε το νήμα της παράδοσης, με αίσθημα ευθύνης και με σεβασμό για τη γλώσσα».

seferis giorgos nobel
Ο Γιώργος Σεφέρης παραλαμβάνει το Νόμπελ Λογοτεχνίας

Ο θόρυβος που δημιουργήθηκε, αλλά και το ειδικό βάρος των Κατσίμπαλη και Καραντώνη στα λογοτεχνικά πράγματα, τον βοήθησε να επιβληθεί ως ένας πολλά υποσχόμενος νέος ποιητής. Η καθιέρωση του Σεφέρη ως μείζονος ποιητή έγινε το 1935, με την ποιητική συλλογή Μυθιστόρημα. Σ’ αυτό το έργο βλέπουμε πλήρως διαμορφωμένα τα σύμβολα που συνθέτουν την ποιητική μυθολογία του Σεφέρη: το «ταξίδι», οι «πέτρες», τα «μάρμαρα», τα «αγάλματα», η «θάλασσα», ο «Οδυσσέας» κ.ά.
Εκτός από το πλούσιο ποιητικό έργο του, ο Σεφέρης διακρίθηκε και στον δοκιμιακό λόγο, με μία σειρά ρηξικέλευθων κριτικών δοκιμίων, στα οποία τόνισε τη σημασία της ελληνικής παράδοσης και ανέδειξε το έργο περιθωριακών μορφών της, όπως του Γιάννη Μακρυγιάννη και του Θεόφιλου. Το μεταφραστικό του έργο είναι μικρό σε ποσότητα, αλλά σημαντικό. Μετέφρασε δύο έργα του αμερικανού ποιητή Τ.Σ. Έλιοτ (Έρημη Χώρα και Φονικό στην Εκκλησιά), ενώ μετέφερε στη νέα ελληνική δύο έργα της Βίβλου (Άσμα Ασμάτων και Αποκάλυψη του Ιωάννη). Ο Τ.Σ. Έλιοτ, ηγετική φυσιογνωμία της μοντερνιστικής ποίησης του 20ου αιώνα, ήταν ο ποιητής που τον επηρέασε όσο κανένας άλλος.
Από τη δεκαετία του ’50 το έργο του Σεφέρη μεταφράστηκε και εκτιμήθηκε στο εξωτερικό. Συνεπεία αυτού ήταν η βράβευσή του με το Νόμπελ Λογοτεχνίας τον Δεκέμβριο του 1963, «για το υπέροχο λυρικό ύφος του, που είναι εμπνευσμένο από ένα βαθύ αίσθημα για το ελληνικό πολιτιστικό ιδεώδες», όπως αναφέρεται στο σκεπτικό της Σουηδικής Ακαδημίας.
Κατά τη διάρκεια της επτάχρονης δικτατορίας, έσπασε τη σιωπή του στις 28 Μαρτίου του 1969 και στηλίτευσε τη χούντα με την περίφημη δήλωσή του στο ραδιόφωνο του BBC. «Είναι μια κατάσταση υποχρεωτικής νάρκης, όπου όσες πνευματικές αξίες κατορθώσαμε να κρατήσουμε ζωντανές, με πόνους και με κόπους, πάνε κι αυτές να καταποντισθούν μέσα στα ελώδη στεκάμενα νερά» τόνισε μεταξύ άλλων.
Στις αρχές Αυγούστου του 1971 ο Γιώργος Σεφέρης εισάγεται στον Ευαγγελισμό και εγχειρίζεται στον δωδεκαδάκτυλο. Θα πεθάνει από μετεγχειρητικές επιπλοκές τα ξημερώματα της 20ης Σεπτεμβρίου του 1971. Η κηδεία του, δύο ημέρες αργότερα, θα είναι πάνδημη και θα λάβει αντιδικτατορικό χαρακτήρα. Στη νεκρώσιμη πομπή προς το Α’ Νεκροταφείο, μπροστά στην Πύλη του Αδριανού, το πλήθος σταματά την κυκλοφορία και αρχίζει να τραγουδά το απαγορευμένο τραγούδι του Μίκη Θεοδωράκη σε στίχους Σεφέρη Άρνηση (Στο περιγιάλι το κρυφό, όπως είναι πιο γνωστό). Στις 23 Σεπτεμβρίου, δημοσιεύεται στην εφημερίδα Το Βήμα, το τελευταίο ποίημα του Γιώργου Σεφέρη Επί Ασπαλάθων, που έγραψε στις 31 Μαρτίου 1971 και αποτελεί μία ακόμη καταγγελία κατά της δικτατορίας.
Αρκετοί συνθέτες έχουν ενσκήψει στο έργο του Σεφέρη και μελοποιήσει ποιήματά του, όπως οι Μίκης Θεοδωράκης, Νίκος Μαμαγκάκης, Μίλτος Πασχαλίδης, Αδελφοί Κατσιμίχα, Ηλίας Ανδριόπουλος, Δήμος Μούτσης, Αργύρης Μπακιρτζής, Δημήτρης Αγραφιώτης, Θεόδωρος Αντωνίου, Λεωνίδας Ζώρας, Θεόδωρος Καρυωτάκης, Περικλής Κούκος, Γιώργος Κουρουπός, Γεώργιος Πονηρίδης, Θάνος Μικρούτσικος και Τζον Τάβενερ.
https://youtu.be/v851rSIZbBQ
https://www.sansimera.gr/biographies/697

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΣΧΟΛΙΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Το ηλικιωμένο θύμα επιτέθηκε στον καημένο τον Αλβανό δολοφόνο

Αλβανός δολοφόνος που έχει απελαθεί τρεις φορές επιστρέφει κανονικά στην Σαντορίνη. Την ώρα που υποτίθεται ότι στα σύνορα γινόντουσαν δρακόντειοι έλεγχοι λόγω κορονοϊού. Κυκλοφορεί...

Απασφάλισε ο Τράγκας: Λοιμωξιολόγοι κατέγραφαν υπουργούς!

«Προσοχή, υπάρχουν κασέτες με υπουργούς»! Σοβαρές αποκαλύψεις από τον δημοσιογράφο Γιώργο Τράγκα πριν από λίγο στην ραδιοφωνική του εκπομπή στον Ελλάδα 94,3 FM.  Ο γνωστός δημοσιογράφος...

Ο θάνατος του ταξί

Και μετά την πανδημία τι; Πόσο εύκολη είναι η επιστροφή στην κανονικότητα; Και πώς ορίζεται αυτή; Μέσα σε λίγους μήνες περισσότερες από 200.000 επιχειρήσεις...

Έξω το Κατάρ από την Ελλάδα!

Ομάδα της Διοίκησης Ειδικών Δυνάμεων του τουρκικού γενικού επιτελείου άμυνας που έχει αναπτυχθεί στο Κατάρ, στο πλαίσιο της Ενοποιημένης Διακλαδικής Δύναμης Τουρκίας-Κατάρ (KTBMK), εκπαιδεύει...

Ο Στόλτενμπεργκ ισχυρίζεται ότι η κυβέρνηση διέπραξε εσχάτη προδοσία (βίντεο)

Δεν υπάρχει έλληνας στρατιωτικός που θα ανεχτεί να συμβεί αυτό που ισχυρίζεται ο Στόλτενμπεργκ. Η πολιτική ηγεσία οφείλει άμεσα να το διαψεύσει. Για τον μηχανισμό...

Κλοπή θυρίδων: Εκνευρίστηκε το πανελλήνιο με τον Ευαγγελάτο!

Απίστευτα γεγονότα πριν από λίγο στην ενημερωτική εκπομπή του Mega που παρουσιάζει ο Νίκος Ευαγγελάτος. Το θέμα της είδησης ήταν η μεγάλη κλοπή τεσσάρων...

Χυδαία επίθεση του Μπάμπη Παπαδημητρίου στον Δημήτρη Ριζούλη μετά τις αποκαλύψεις!

«Πάρτε το χαρτι και βάλτε το...» Ντρόπιασε την παράταξη που ίδρυσε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Ντρόπιασε την παράταξη που έφερε την δημοκρατία στη χώρα. Ντρόπιασε την...

Αυτός ειναι ο λόγος που ο Μητσοτάκης βρέθηκε στην Πάρνηθα – Έρχεται πολιτική θύελλα

Πολιτική θύελλα προμηνύεται καθώς η εξόρμηση του Μητσοτακη στην Πάρνηθα μόνο τυχαία δεν ήταν. Ο πρωθυπουργός έχει δηλώσει κατά καιρούς ότι παίρνει τις αποφάσεις...

Εκτακτο: Ανοίγει το λιανεμπόριο – Ήδη τα σουπερ μάρκετ έχουν γεμίσει τα ράφια τους με Χριστουγεννιατικα είδη

Ο κύβος ερρίφθη για το άνοιγμα του λιανεμπορίου τις επόμενες ημέρες. Ήδη τα σουπερ μάρκετ έχουν τοποθετήσει Χριστουγεννιατικα προϊόντα στα ράφια με την ένδειξη βέβαια...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Το ηλικιωμένο θύμα επιτέθηκε στον καημένο τον Αλβανό δολοφόνο

Αλβανός δολοφόνος που έχει απελαθεί τρεις φορές επιστρέφει κανονικά στην Σαντορίνη. Την ώρα που υποτίθεται ότι στα σύνορα γινόντουσαν δρακόντειοι έλεγχοι λόγω κορονοϊού. Κυκλοφορεί...

Απασφάλισε ο Τράγκας: Λοιμωξιολόγοι κατέγραφαν υπουργούς!

«Προσοχή, υπάρχουν κασέτες με υπουργούς»! Σοβαρές αποκαλύψεις από τον δημοσιογράφο Γιώργο Τράγκα πριν από λίγο στην ραδιοφωνική του εκπομπή στον Ελλάδα 94,3 FM.  Ο γνωστός δημοσιογράφος...

Ο θάνατος του ταξί

Και μετά την πανδημία τι; Πόσο εύκολη είναι η επιστροφή στην κανονικότητα; Και πώς ορίζεται αυτή; Μέσα σε λίγους μήνες περισσότερες από 200.000 επιχειρήσεις...

Έξω το Κατάρ από την Ελλάδα!

Ομάδα της Διοίκησης Ειδικών Δυνάμεων του τουρκικού γενικού επιτελείου άμυνας που έχει αναπτυχθεί στο Κατάρ, στο πλαίσιο της Ενοποιημένης Διακλαδικής Δύναμης Τουρκίας-Κατάρ (KTBMK), εκπαιδεύει...

Ο Στόλτενμπεργκ ισχυρίζεται ότι η κυβέρνηση διέπραξε εσχάτη προδοσία (βίντεο)

Δεν υπάρχει έλληνας στρατιωτικός που θα ανεχτεί να συμβεί αυτό που ισχυρίζεται ο Στόλτενμπεργκ. Η πολιτική ηγεσία οφείλει άμεσα να το διαψεύσει. Για τον μηχανισμό...

Κλοπή θυρίδων: Εκνευρίστηκε το πανελλήνιο με τον Ευαγγελάτο!

Απίστευτα γεγονότα πριν από λίγο στην ενημερωτική εκπομπή του Mega που παρουσιάζει ο Νίκος Ευαγγελάτος. Το θέμα της είδησης ήταν η μεγάλη κλοπή τεσσάρων...