21/09/2020

Χριστόψωμο: Μοναστηριακή συνταγή -Η ιστορία του

Παραδοσιακή συνταγή για Χριστόψωμο.

Υλικά:
500 γρ. αλεύρι κίτρινο
250 γρ. αλεύρι άσπρο
1 φακελάκι ξηρή μαγιά
1 κοφτή κουταλιά της σούπας αλάτι
½ φλυτζάνι ελαιόλαδο
1 φλυτζάνι σταφίδα μαύρη
½ φλυτζάνι αμυγδαλόψιχα
1 φλυτζάνι καρυδόψιχα
1 κουταλάκι κανέλα
1 κουταλάκι γαρύφαλλο
½ κουταλάκι κάρδαμο
Σουσάμι
Εκτέλεση:
Μέσα σε λεκάνη για ζύμωμα, κοσκινίζουμε τα αλεύρια και προσθέτουμε το αλάτι, τη μαγιά, την κανέλα, τα γαρύφαλλα και το κάρδαμο. Με χλιαρό νερό, ζυμώνουμε καλά και στο τέλος κρατάμε στην άκρη ένα μεγάλο κομμάτι ζύμης σαν γροθιά. Μέσα στην υπόλοιπη ζύμη, προσθέτουμε το λάδι, τις σταφίδες, τα καρύδια και τα αμύγδαλα που έχουμε κόψει με το μαχαίρι. Όταν τελειώσει το ζύμωμα, πλάθουμε το ψωμί σε στρογγυλό καρβέλι και το βάζουμε σε στρογγυλό ταψί. Παίρνουμε το ζυμάρι που φυλάξαμε και με αυτό πλάθουμε δύο κορδόνια, με τα οποία φτιάχνουμε έναν ισοσκελή μεγάλο σταυρό στην επιφάνεια του καρβελιού. Αλείφουμε το ψωμί με χλιαρό νερό και πασπαλίζουμε με μπόλικο σουσάμι. Στη συνέχεια, σκεπάζουμε το καρβέλι και το βάζουμε σε μια ζεστή γωνιά για να ανέβει. Όταν είναι έτοιμο το βάζουμε να ψηθεί, σε προθερμασμένο φούρνο στους 175 βαθμούς για μία ώρα περίπου.
monastiriaka
Η ιστορία του Χριστόψωμου
Το Χριστόψωμο είναι το ψωμί που φτιάχνουν οι γυναίκες προς τιμήν του Χριστού με ιδιαίτερη φροντίδα και υπομονή, τις παραμονές των Χριστουγέννων. Είναι το ευλογημένο ψωμί του χριστουγεννιάτικου τραπεζιού, αφού αυτό θα στηρίξει τη ζωή του νοικοκύρη και της οικογένειάς του. Τη μορφή, το σχήμα και τον στολισμό τού ψωμιού αυτού κανονίζουν οι τοπικές συνήθειες.
Στα περισσότερα μέρη, στη μέση της επιφάνειας του χριστόψωμου σχηματίζουν με ζυμάρι το σημείο τού σταυρού και στις άκρες του τοποθετούν αμύγδαλα και καρύδια, που αποτελούν σύμβολα πλούσιας παραγωγής. Η διακόσμησή του καθορίζεται ακόμη και από το επάγγελμα τού νοικοκύρη. Έτσι, αν αυτός είναι γεωργός ή τσοπάνης, στο χριστόψωμο σχηματίζουν βόδια και αλέτρι ή πρόβατα και κατσίκια. Σε μερικά μέρη μέσα στο ζυμάρι βάζουν κι ένα νόμισμα ή κάποιο άλλο σημάδι, για να φανεί, κατά το μοίρασμα, ο τυχερός τού σπιτιού.
Από τα πιο εντυπωσιακά ήταν το σαρακατσάνικο χριστόψωμο, με ολόκληρες παραστάσεις πάνω του από την ποιμενική ζωή. Οι Σαρακατσάνοι θεωρούν τα Χριστούγεννα ως καθαρά ποιμενική εορτή και είναι περήφανοι γιατί ο Χριστός γεννήθηκε ανάμεσα σε τσοπάνηδες και πρόβατα.
Στην Κρήτη, το ζύμωμα του χριστόψωμου αποτελεί μια ιεροτελεστία. Χρησιμοποιούνται ακριβά υλικά, όπως ψιλοκοσκινισμένο αλεύρι, ροδόνερο, μέλι, σουσάμι, κανέλα και γαρίφαλα, ενώ κατά το ζύμωμα οι γυναίκες τραγουδούν: «Ο Χριστός γεννιέται, το φως ανεβαίνει, το προζύμι για να γένει». Αρχικά, πλάθουν το ζυμάρι και παίρνοντας τη μισή από τη ζύμη φτιάχνουν μια κουλούρα. Με την υπόλοιπη μισή φτιάχνουν με λωρίδες ένα σταυρό. Στο κέντρο του σταυρού βάζουν ένα άσπαστο καρύδι ή ένα αυγό, συμβολίζοντας τη γονιμότητα. Την υπόλοιπη επιφάνεια τη διακοσμούν με διάφορα σχήματα, όπως λουλούδια, φύλλα, καρπούς ή πουλιά. Η διακόσμηση αυτή τονίζει το σκοπό του Χριστόψωμου και εκφράζει τις προσδοκίες των πιστών για καλή σοδειά και παραγωγή των ζώων.
Την ημέρα των Χριστουγέννων, κατά τη διάρκεια του μεσημεριανού γεύματος, ο νοικοκύρης του σπιτιού παίρνει το χριστόψωμο, το σταυρώνει, το κόβει και το μοιράζει σ’ όλη την οικογένειά του και σε όσους παρευρίσκονται στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι. Πολλοί παρομοιάζουν τη διαδικασία αυτή με το μυστήριο της Θείας Κοινωνίας.
Σε ορισμένα μέρη, όπως στην Αιτωλία, περίμεναν προτού το κόψουν να περάσει πρώτα ο παπάς να το ευλογήσει. Έπαιρνε έτσι το χριστόψωμο θέση ιερής αρτοκλασίας. Τελειώνοντας την ευχή που έλεγε, ο παπάς έπαιρνε το χριστόψωμο και, κρατώντας το με τα δυο του χέρια, το τσάκιζε πάνω στο κεφάλι του. Αν το κομμάτι που κρατούσε με το δεξί χέρι ήταν το μεγαλύτερο, σήμαινε ότι ο πολύς χειμώνας πέρασε και θα γλυτώσουν πρόβατα και κατσίκια από το κρύο. Αντίθετα, αν το μεγαλύτερο κομμάτι βρισκόταν προς τα αριστερά, οι οιωνοί για τα ζώα και τα γεννήματα δεν ήταν και πολύ αίσιοι.
Παρόμοιες μαντικές συνήθειες κυριαρχούσαν και αλλού. Στα Επτάνησα, το βράδυ της παραμονής έπαιρναν το χριστόψωμο και πήγαιναν κοντά στη φωτιά. Ο νοικοκύρης έριχνε λάδι ή κρασί στη φλόγα. Αν μεγάλωνε, αυτό ήταν καλός οιωνός για το σπίτι· αν έσβηνε, κακός.
Το έθιμο του Χριστόψωμου αποτελεί μια συνήθεια βαθιά ριζωμένη στη χώρα μας και θεωρείται έργο θείο κι έθιμο καθαρά Χριστιανικό. Κατά τόπους, το συναντάμε σε παραλλαγές μορφών ή ονομασιών όπως: «το ψωμί του Χριστού», «Σταυροί», «βλάχες» κ.ά.
Εκτός από τα καθαυτό χριστόψωμα συνηθίζονται και άλλου είδους ψωμιά για τα Χριστούγεννα. Στη Δυτική Μακεδονία ζυμώνουν μικρά ψωμάκια για τα παιδιά που λένε τα κάλαντα, καθώς και ειδικές κουλούρες για τα βόδια και τα άλλα ζώα του σπιτιού τους.
sansimera

Κάνε LIKE στη σελίδα μας στο Facebook!

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΣΧΟΛΙΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Aπόσυρση των συμφωνιών με τα Σκόπια – Πάει για εκλογές ο Μητσοτάκης

Η κίνηση του ΣΥΡΙΖΑ να ζητήσει ονομαστική ψηφοφορία για τις διακρατικές συμφωνίες με τα Σκόπια – ουρά της Συμφωνίας των Πρεσπών- και οι αντιδράσεις...

Απασφάλισε ο Στρατηγός Ζιάζιας κατά Μητσοτάκη (Βίντεο)

Απασφάλισε ο Στρατηγός Ζιάζιας κατά Μητσοτάκη που ωραιοποιεί τις Τουρκικές προκλήσεις για να υποχωρήσει netakias.com https://www.dailymotion.com/video/x7wbm6w Ανήσυχος και προβληματισμένος ο στρατηγός Κωνσταντίνος Ζιαζιάς από την προσπάθεια...

Διεθνής διασυρμός της Ελλάδας στον Έβρο – Γελάνε παγκοσμίως οι ξένοι με τα χάλια μας

Διεθνής διασυρμός για την Ελλάδα που το θέμα με την καταδίκη του Έλληνα αγρότη που προσπάθησε να συλλάβει τους Τούρκους εισβολείς είναι πλέον βασικό...

Κεραυνοί της Αιγύπτου κατά του Ερντογάν!

Η επίθεση φιλίας που εξαπέλυσε ο Ερντογάν στην Αίγυπτο, επιδιώκοντας μία συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την χώρα που μέχρι πρότινος προσπαθούσε να καταστρέψει...

Η Cosco φεύγει οι Αμερικανοί αγοράζουν – Έρχονται τα πάνω- κάτω στην περιοχή μας

Γράφει ο Γιάννης Ντάσκας. Η COSCO φεύγει ,οι Αμερικανοί αγοράζουν(και) στον Πειραιά,ο Παυλόπουλος ύψωσε Ευρωπαϊκή σημαία στο Καστελλόριζο,ο Πομπέο φτάνει και ο Ερντογάν δηλώνει …αναστατωμένος!Ερχονται...

Απίστευτο: Ο δήμος Θεσσαλονίκης εξευτελίζει τις φτωχές οικογένειες!

Δίχως ίχνος ντροπής, ο Δήμος Θεσσαλονίκης αποφάσισε πως στο εξής οι γονείς που δεν μπορούν με το πενιχρό -ή το ανύπαρκτο σε πολλές περιπτώσεις-...

Τώρα: Σύριοι και ρώσοι σφυροκοπούν Τούρκους και ισλαμιστές στην Συρία!

Συμβαινει αυτή την στιγμή. Συντονισμένες επιχειρήσεις μεταξύ του συριακού στρατού και της ρωσικής πολεμικής αεροπορίας, γίνονται στο Ιντλίμπ. Το συριακό πυροβολικό σφυροκοπεί θέσεις του...

Τέτοιο διασυρμό δεν έχει ξανάγνωρίσει Έλληνας Πρωθυπουγος (Βίντεο)

Ακόμη να κοπάσει η μπόρα από τις δηλώσεις του Ζαεφ ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε μαχες για να κρατηθούν τα Σκοπια ζωντανά μετά την...

Τηλεθέαση: Οι Άγριες Μέλισσες τσάκισαν το Big Brother – Καταρρέουν τα διαφημιστικά έσοδα του καναλιού

Σάρωσαν οι Άγριες Μέλισσες στην πρώτη ξεκάθαρη μάχη τους με το Big Brother το βράδυ της Παρασκευής καθώς ήταν η πρώτη φορά που αναμετρήθηκαν...

Τα νέα μέτρα έχουν ήδη προαποφασιστεί – Μόλις φύγουν ο Πομπεο που έρχεται 27 Σεπτέμβρη και οι τελευταίοι τουρίστες μπαίνουμε στη δύσκολη φάση

Όλοι κάνουν λόγο για 15 δύσκολες μέρες όσο αφορά τον Κορωνοϊο και τα μέτρα. Πως το ξέρουν; Μα από διαρροές από το Μαξίμου ώστε...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Aπόσυρση των συμφωνιών με τα Σκόπια – Πάει για εκλογές ο Μητσοτάκης

Η κίνηση του ΣΥΡΙΖΑ να ζητήσει ονομαστική ψηφοφορία για τις διακρατικές συμφωνίες με τα Σκόπια – ουρά της Συμφωνίας των Πρεσπών- και οι αντιδράσεις...

Απασφάλισε ο Στρατηγός Ζιάζιας κατά Μητσοτάκη (Βίντεο)

Απασφάλισε ο Στρατηγός Ζιάζιας κατά Μητσοτάκη που ωραιοποιεί τις Τουρκικές προκλήσεις για να υποχωρήσει netakias.com https://www.dailymotion.com/video/x7wbm6w Ανήσυχος και προβληματισμένος ο στρατηγός Κωνσταντίνος Ζιαζιάς από την προσπάθεια...

Διεθνής διασυρμός της Ελλάδας στον Έβρο – Γελάνε παγκοσμίως οι ξένοι με τα χάλια μας

Διεθνής διασυρμός για την Ελλάδα που το θέμα με την καταδίκη του Έλληνα αγρότη που προσπάθησε να συλλάβει τους Τούρκους εισβολείς είναι πλέον βασικό...

Κεραυνοί της Αιγύπτου κατά του Ερντογάν!

Η επίθεση φιλίας που εξαπέλυσε ο Ερντογάν στην Αίγυπτο, επιδιώκοντας μία συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την χώρα που μέχρι πρότινος προσπαθούσε να καταστρέψει...

Η Cosco φεύγει οι Αμερικανοί αγοράζουν – Έρχονται τα πάνω- κάτω στην περιοχή μας

Γράφει ο Γιάννης Ντάσκας. Η COSCO φεύγει ,οι Αμερικανοί αγοράζουν(και) στον Πειραιά,ο Παυλόπουλος ύψωσε Ευρωπαϊκή σημαία στο Καστελλόριζο,ο Πομπέο φτάνει και ο Ερντογάν δηλώνει …αναστατωμένος!Ερχονται...

Απίστευτο: Ο δήμος Θεσσαλονίκης εξευτελίζει τις φτωχές οικογένειες!

Δίχως ίχνος ντροπής, ο Δήμος Θεσσαλονίκης αποφάσισε πως στο εξής οι γονείς που δεν μπορούν με το πενιχρό -ή το ανύπαρκτο σε πολλές περιπτώσεις-...