Η τελευταία λειτουργία στην Αγία Σοφία από τον ιερέα του ΑΒΕΡΩΦ – 14 Νοεμβρίου 1918

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

Γράφει ο Δημήτρης Σταυρόπουλος

Η σημερινή μέρα είναι ιστορική!

Πριν από 102 χρόνια τελέστηκε η τελευταία λειτουργία στην Αγία Σοφια στην Κωνσταντινούπολη, που μετά την άλωση είχε μετατραπεί σε τζαμί!
Με μια μυστική και… καταδρομική «επιχείρηση» ο παπάς του θωρηκτού «Αβέρωφ» και αξιωματικοί του πλοίου, μπήκαν στην εκκλησία, τελέσαν την Θεια λειτουργία, έψαλαν τω Υπερμαχω, μπροστά στα έκπληκτα μάτια των αποσβολωμένων Τούρκων και μετά ξυλοκοπήθηκαν!
Η ιστορία είναι συγκλονιστική και άγνωστη στους περισσότερους.
Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΜΟΥΔΡΟΥ
Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος (1914-1918), με την υπογραφή της «ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ΤΟΥ ΜΟΥΔΡΟΥ», μεταξύ της ηττημένης Τουρκίας και των Συμμαχικών Δυνάμεων (ΑΝΤΑΝΤ), Αγγλίας, Γαλλίας, Ιταλίας και Ελλάδας, τον Οκτώβριο του 1918, έβαινε προς το τέλος του.
Ενας από τους όρους της παραπάνω Συνθήκης, ήταν η ελεύθερη είσοδος πολεμικών σκαφών του Συμμαχικού Στόλου στον Ελλήσποντο (Δαρδανέλλια) και η αγκυροβολία του στο λιμάνι της Κωνσταντινούπολης.

Αν και η «Συνθήκη Ειρήνης Μούδρου» ήταν ταπεινωτική για την Τουρκία, είχε υπογραφεί από τους Τούρκους αντιπροσώπους, με μόνη «αντίρρησή τους» η είσοδος και η αγκυροβολία των ελληνικών πολεμικών πλοίων στην Κωνσταντινούπολη, με τον ισχυρισμό ότι ίσως (!!!) θα προκαλούσε τον ενθουσιασμό του πολυπληθούς –τότε- ελληνικού στοιχείου και την αντίδραση του τουρκικού πληθυσμού, με πιθανή συνέπεια την πρόκληση επεισοδίων και ταραχών!
Υπό την απειλή όμως και τον φόβο πιθανής διακοπής των διαπραγματεύσεων, ενέργεια την οποίαν δεν ήθελαν οι Τούρκοι, υπεχώρησαν και στις 12 Νοεμβρίου 1918, Μοίρα συγκροτούμενη από το Θ/Κ. «Γ. ΑΒΕΡΩΦ», το «ΛΗΜΝΟΣ» και τέσσερα ακόμη αντιτορπιλικά, αγκυροβόλησε μαζί με τα άλλα συμμαχικά πολεμικά, κάτω από τα Ανάκτορα «ΝΤΟΛΜΑ ΜΠΑΞΕ», απέναντι ακριβώς από τον Ναό της Αγίας Σοφίας.

Ο ενθουσιασμός και η συγκίνηση των Ελλήνων της Πόλης και των πληρωμάτων των ελληνικών πολεμικών, απερίγραπτος.
Κατά την παραμονή λοιπόν των πολεμικών μας πλοίων στην Πολη, ήρωας έγινε ο ΠΑΠΑ ΦΩΤΗΣ, ιερέας στο Θ/Κ «Γ. ΑΒΕΡΩΦ».
Συνοδευόμενος από Αξιωματικούς του Θωρηκτού , δυο μέρες αργότερα, με πολιτική περιβολή και με τα περίστροφά τους στην τσέπη για τη φρούρηση των εισόδων της εκκλησίας, τέλεσε λειτουργία μέσα στην Αγιά-Σοφιά μας, με σεμνότητα, συγκίνηση, κατάνυξη, ενθουσιασμό και δάκρυα στα μάτια, όλων των παρευρισκομένων Αξιωματικών.
Οι Τούρκοι Στρατοφύλακες, που είχαν αντιληφθεί το «συμβάν», δεν τόλμησαν να πλησιάσουν, για οποιαδήποτε αντίδρασή τους, ίσως και με εντολή των προϊσταμένων τους.
Η παραπάνω «αποκοτιά» – παράτολμη ενέργεια – του Έλληνα ιερέα, όπως ήταν επόμενο, είχε προκαλέσει την αντίδραση των Τουρκικών Αρχών, γεγονός που «ανάγκασε» τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας Ελευθέριο Βενιζέλο, να «αποδοκιμάσει» με δημόσια δήλωσή του την παραπάνω ενέργεια του στρατιωτικού ιερέα,, τον οποίο κάλεσε και σε απολογία στο Γραφείο του.
Στην ιδιαίτερη όμως συνάντησή τους στο Γραφείο του Πρωθυπουργού η συμπεριφορά του Έλληνα Πρωθυπουργού υπήρξε …διαφορετική. Αγκάλιασε με μεγάλη συγκίνηση τον Παπά Φώτη και με δάκρυα στα μάτια είπε: , «θα ήθελα να είχα ακόμη πενήντα σαν και σένα…»
ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΗΜΑ
Ο παπά-Φώτης μόλις μπήκε στην Αγία Σοφία έκανε τον σταυρό του και άρχισε λέει με τρεμάμενη από την συγκίνηση τα λόγια που λέει κάθε ιερέας μόλις μπαίνει στο Ιερό όταν ετοιμάζεται να ξεκινήσει την λειτουργία.

Εντοπίζει το χώρο στον οποίο βρισκόταν το Ιερό και η Αγία Τράπεζα. Βρίσκει ένα τραπεζάκι, το τοποθετεί σ’ αυτή τη θέση, ανοίγει την τσάντα του, βγάζει όλα τα απαραίτητα για τη Θεία λειτουργία, βάζει το πετραχήλι του και αρχίζει
– Ευλογημένη η Βασιλεία του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων.
Στο μεταξύ η Αγία Σοφία αρχίζει να γεμίζει με Τούρκους. Ο ιερέας δεν πτοείται και συνεχίζει.

Οι άλλοι κοιτάζουν σαστισμένοι πότε τον ατρόμητο παπά και πότε τους Τούρκους που μέχρι εκείνη τη στιγμή παρακολουθούν σιωπηλοί μη μπορώντας ίσως να πιστέψουν στα μάτια τους, γιατί αυτό που γινόταν εκείνη την ώρα μέσα στην Αγία Σοφία, ήταν πραγματικά κάτι το απίστευτο.

Οι Τούρκοι είναι έτοιμοι να τους επιτεθούν, όταν ένας Τούρκος αξιωματούχος παρουσιάζεται με την ακολουθία του και τους λέει: «Ντουρούν χέμεν….» (Αφήστε τους να περάσουν).
Το είπε με μίσος. Θα ήθελε να βάψει τα χέρια του στο αίμα τους, όμως εκείνη την στιγμή έτσι έπρεπε να γίνει, αυτό επέβαλαν τα συμφέροντα της πατρίδας του, δεν ήταν χρήσιμο γι’ αυτούς να σκοτώσουν τώρα πέντε Ρωμιούς αξιωματικούς μέσα στην Αγία Σοφία. Δεν ξεχνά ότι στ’ ανοιχτά της Πόλης βρίσκονται δύο ετοιμοπόλεμες Ελληνικές Μεραρχίες κι ακόμη ότι η Κωνσταντινούπολη βρίσκεται ουσιαστικά υπό την επικυριαρχία των νικητών του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου στους οποίους βέβαια δεν συμπεριλαμβάνονται οι Τούρκοι.
Στο άκουσμα αυτών των λόγων οι Τούρκοι υποχωρούν. Ο παπάς και οι άλλοι αξιωματικοί βγαίνουν από την Αγία Σοφία και κατευθύνονται προς την προκυμαία, όπου τους περιμένει η βάρκα.
Ένας μεγαλόσωμος Τούρκος τους ακολουθεί, σηκώνει ένα ξύλο και ορμά για να χτυπήσει τον ιερωμένο. Διαισθάνεται, ξέρει ότι αυτός ο παπάς είναι ο εμπνευστής, ο δημιουργός αυτού του γεγονότος.

Ο ηρωικός παπάς σκύβει για να προφυλαχθεί, αλλά ο Τούρκος καταφέρνει και τον χτυπά στον ώμο.
Ήδη, πλησιάζουν στην βάρκα.

Μπαίνουν όλοι μέσα. Ο ναύτης μαζεύει τα σχοινιά και αρχίζει γρήγορα να κωπηλατεί. Σε λίγο βρίσκονται πάνω στο Ελληνικό πολεμικό πλοίο ασφαλείς και θριαμβευτές!
ΠΗΓΗ: www.militaire.gr ( 14/11)
(Syros today.gr) ΠρωτοσελιδαΕιδήσεις

Μάχη των Κομψάδων – Όταν ο Μπότσαρης και μια χούφτα Σουλιώτες ταπείνωσαν τους 5000 του Χασάν Πασά

Η Μάχη των Κομψάδων ήταν πολεμική εμπλοκή της επανάστασης του 21 με νικηφόρα έκβαση για τους ΣουλιώτεςΟι Κομψάδες ή Κουμτζάδες ή Κουμουτζάδες ήταν ένα...

Κώστας Ηλιακής: Αθάνατος

Ο Σμηναγός Κώστας Ηλιάκης σκοτώθηκε σε εμπλοκή με τουρκικά μαχητικά στις 23 Μαίου 2006 και το αεροσκάφος του κατέπεσε έξω από την ΚάρπαθοΤο μεσημέρι...

Ο Γενναίος (Ιωάννης) Κολοκοτρώνης

Ο Γενναίος Κολοκοτρώνης ήταν αγωνιστής του ’21 και πολιτικόςΔιετέλεσε πρωθυπουργός της Ελλάδας από τις 26 Μαίου έως τις 10 Οκτωβρίου του 1862. Ο Ιωάννης...

23 Μαϊου 2006: Ο σμηναγός Κώστας Ηλιάκης σκοτώνεται, ακαριαία, από δολοφονικό ελιγμό Τούρκου πιλότου

Ο Σμηναγός Κώστας Ηλιάκης είχε απογειωθεί με το ελληνικό F-16 από τη Σούδα για την αναγνώριση έξι τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών τα οποία παραβίαζαν τον ελληνικό...

Σαν σήμερα σκοτώθηκε πολεμώντας τον Ιμπραήμ στο Μανιάκι ο ήρως Παπαφλέσσας

Υπενθυμίζουν μνήμονες πως σαν σήμερα σκοτώθηκε πολεμώντας τον Ιμπραήμ στο Μανιάκι ο ήρως Παπαφλέσσας Δόξα και τιμή στον ήρωα που θα έπρεπε να τιμούν την...

Ο φρικτός ρόλος της Γερμανίας στη Γενοκτονία των Αρμενίων και των Ελλήνων του Πόντου

Οι τουρκικές δυνάμεις φαίνεται να χρησιμοποιούσαν κυρίως όπλα γερμανικής κατασκευής για τη Γενοκτονία των Αρμενίων (1915-1916), σύμφωνα με νέα έρευνα  Η γερμανική βιομηχανία όπλων Mauser,...

Η Μάχη του Σκρα – Ένας θρίαμβος του ελληνικού στρατού

Ο ελληνικός στρατός νίκησε τον βουλγαρικό στην περιοχή Σκρα του Κιλκίς στις 17 Μαίου 1918 (30 Μαίου με το νέο ημερολόγιο), κατά τη διάρκεια...

Η δολοφονία του Τζορτζ Πολκ το 1948

Στις 16 Μαίου 1948, μεσούντος του Εμφυλίου Πολέμου, ο βαρκάρης Λάμπρος Αντώναρος βρίσκει να επιπλέει στον θαλάσσιο χώρο της Θεσσαλονίκης ένα πτώμα με μια...

Το Θωρηκτό Αβέρωφ Υψώνει την Γαλανόλευκη σαν Σήμερα 15 Μαϊου 1911

Το Θωρηκτό Αβέρωφ είναι ένα πλοίο – θρύλος του Πολεμικού μας Ναυτικού. Οι επιτυχίες του στο Αιγαίο του χάρισαν αμέσως τον χαρακτηρισμό «Το τυχερό...

Καραολή-Δημητρίου:Η ιστορία του 2ου πιο συνηθισμένου ονόματος οδού στην Ελλάδα

193 δρόμοι και πλατείες σε όλη την Ελλάδα φέρουν το όνομα των Καραολή και Δημητρίου Σύμφωνα με το Athens Street Names μόνο στο λεκανοπέδιο Αττικής...

9 Μαίου, 1956: Το αιματοβαμμένο συλλαλητήριο στην Αθήνα για τον απαγχονισμό των Κύπριων αγωνιστών Καραολή και Δημητρίου από τους Βρετανούς

9 Μαίου, 1956. Χιλιάδες Αθηναίοι συγκεντρώθηκαν στο συλλαλητήριο στην πλατεία Ομονοίας.Διαδήλωναν υπέρ της ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα και υπέρ των ηρώων...

9 Μάη 1944: Όταν οι ναζί έστησαν κρεμάλες στα Ψηλαλώνια της Πάτρας

Ήταν 9 Μαίου του 1944 και οι ναζί κατακτητές στην πλατεία Υψηλών Αλωνίων έστησαν τις κρεμάλες για να καλύψουν ένα περιστατικό παρακμής, μεταξύ αυτών και...

Προδοσία και ανικανότητα έριξαν το Μεσολόγγι (Μέρος Β’)

Το Μεσολόγγι προδόθηκε, δεν έπεσε. Γράφει ο Γιώργος Βενετσάνος  Η περίοδος πριν την πτώση του Μεσολογγίου (Απρίλιος 1826) χαρακτηρίστηκε από έντονο διπλωματικό παρασκήνιο, με την ελληνική...

Ποιοι θέλουν να ξεχάσουμε ότι η χούντα των Αθηνών άνοιξε την κερκόπορτα στην Κύπρο;

Είναι πιθανόν, η νεότερη γενιά των Ελλήνων, να πιστεύει πως κάποια μέρα, οι Τούρκοι , μια που δεν είχαν τίποτα καλύτερο να κάνουν, αποφάσισαν...

21 Απριλίου 1967: Η ραδιοφωνική αναγγελία του πραξικοπήματος

Στις 21 Απριλίου 1967, και ενώ είχαν προκηρυχθεί εκλογές για τις 28 Μαίου, αξιωματικοί του στρατού, υπό την ηγεσία του συνταγματάρχη Γεωργίου Παπαδόπουλου, με...

Η αυτοκτονία του Αλέξανδρου Κορυζη την Μεγαλη Παρασκευη του 1941 με δύο σφαίρες στην καρδιά, σε ηλικία 56 ετών

Παρασκευή, 18 Απριλίου του 1941. Ο τότε πρωθυπουργός της Ελλάδας, Αλέξανδρος Κορυζής αυτοκτονεί, προκειμένου να μη βρεθεί στη θέση να παραδώσει τη χώρα στους Γερμανούς,...

200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου

Σήμερα, Κυριακή των Βαίων του 2026, συμπληρώνονται 200 χρόνια από την Έξοδο των ελεύθερων πολιορκημένων Μεσολογγιτών οι οποίοι επί περίπου έναν χρόνο ήταν περικυκλωμένοι από...

ΕΟΚΑ: Η τελευταία επιστολή του Ιάκωβου Πατάτσου

Aγαπημένη μου μητέρα, Χαιρε. Ευρίσκομαι μεταξύ των αγγέλων. Τώρα απολαμβάνω τούς κόπους μου. Τό πνευμα μου φτερουγίζει γύρω από τόν θρόνο του Κυρίου. Θέλω νά...

25η Μαρτίου 1955 – Αμμόχωστος

25η Μαρτίου 1955 - ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ Ο Γρηγόρης Αυξεντίου φτάνει νωρίς το πρωί στο οίκημα της ΑΝΟΡΘΩΣIΣ στην Αμμόχωστο,μαζί με το Σωτηράκη Έλληνα, στενό του...

Γιώργος Βενετσάνος: Οι Ιστορικές Ανακρίβειες και η Πολυπλοκότητα του 1821

Οι Ιστορικές Ανακρίβειες και η Πολυπλοκότητα του 1821 Γράφει ο Γιώργος ΒενετσάνοςΗ ιστορία η επίσημη αρκετές φορές εμπεριέχει και ανακρίβειες ή ψέματα· στη συγκεκριμένη περίπτωση...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ