Σάββατο, 3 Δεκεμβρίου, 2022

Η συμβολή του Παναθηναϊκού στο έπος του 1940 και την Εθνική Αντίσταση

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Σπουδαίοι Έλληνες: Δημήτρης Θεοχάρης

Ο Δημήτριος Ρ. Θεοχάρης ή Δημήτρης Θεοχάρης (Αθήνα, 1919...

Μεγάλα μυαλά: Λουίς Φεδερίκο Λελουάρ

Ο Λουίς Φεδερίκο Λελουάρ (Luis Federico Leloir, 6 Σεπτεμβρίου...

Το Δόγμα Μονρόε -Ένας από τους πυλώνες της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ

Στις 2 Δεκεμβρίου του 1823 ο Αμερικανός πρόεδρος Τζέιμς...

Η Μάχη των Τριών Αυτοκρατόρων

Η Μάχη του Αούστερλιτς -Γνωστή και ως Μάχη των...

Σωσθένης της Μακεδονίας – Ένας στρατηγός μυστήριο

Ο Σωσθένης (θαν. 277 π.Χ.), ήταν Μακεδόνας στρατιωτικός, ευγενικής...

Γεράρδος Μερκάτορ – Ο πρωτοπόρος που χαρτογράφησε τον κόσμο

Ο Γεράρδος Μερκάτορ (Gerardus Mercator, 5 Μαρτίου 1512 –...

1η Δεκεμβρίου 1792: Γεννήθηκε o Αλέξανδρος Υψηλάντης

Στρατιωτικός, λόγιος και αρχηγός της Φιλικής Εταιρείας. Γεννήθηκε την...

Άγνωστοι Έλληνες: Χαρίλαος Βασιλάκος

Ο Χαρίλαος Βασιλάκος (Τρίπολη 1877 – Αθήνα 1 Δεκεμβρίου...

Λορέντσο Γκιμπέρτι – Ο δημιουργός των Πυλών του Παραδείσου

O Λορέντσο Γκιμπέρτι (1378 – 1 Δεκεμβρίου 1455) ήταν...

Η Στοά του Αττάλου

 Η Στοά του Αττάλου στην ανατολική πλευρά της Αρχαίας...

Ιοδάμα: Το άσβεστο πυρ της θεάς Αθηνάς

«Όθεν αυτήν εθεοποίησαν οι Έλληνες, καθάπερ και την πολεμικωτάτην...

Σταυρός Αγίου Ανδρέα: Η ιστορία

Ο Άγιος Ανδρέας, πολιούχος της πόλης των Πατρών, είναι...

Η απελευθέρωση του Ναυπλίου – Γιατί γιορτάζουμε αυτό το ιστορικό γεγονός

Το πρωί της 30ής Νοεμβρίου 1822 τα Ελληνικά Στρατεύματα...

Ιππομέδοντας – Γίγαντας και ένας από τους Επτά επί Θήβας

Στην ελληνική μυθολογία ο Ιππομέδοντας (Ιππομέδων) είναι ο ένας...

Σθένελος του Καπανέως -Ένας από τους μνηστήρες της Ωραίας Ελένης και φίλος του Διομήδη

Στην ελληνική μυθολογία ένας Σθένελος ήταν γιος του Καπανέως...

Στηλιτικά

Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζεται η πολιτική ανωμαλία, που...

Το πορτρέτο του Σπαρτιάτη οπλίτη

«Το καθεστώς της Σπάρτης αντιμετωπιζόταν από την αρχαιότητα ακόμη...

Γραφει ο Γιώργος Βενετσανος

Η φετινή μου αναφορά στην αντίσταση του έθνους των Ελλήνων που την 28η Οκτώβριου του 1940 σύσσωμο βροντοφώναξε ΟΧΙ στην υποδούλωση του ιταλικού φασισμού, έχει να κάνει με κάποιες άγνωστες πτυχέςστους πολλούς. Αυτές αφορούν την συμβολή των αθλητικών σωματείων στον αγώνα του έθνους ενάντιαστην Ιταλική εισβολή, καθώς και στην τριπλή κατοχήπου ακολούθησε. Στο παρακάτω κείμενο όμως αν και Αεκτζής, θα ασχοληθώ με την περίπτωση του Παναθηναϊκού αθλητικού ομίλου, που υπήρξε μια σπίθα αντίστασης στα μαύρα χρόνια της κατοχής,συμπληρώνοντας έτσι το έπος των βουνών με την αντίσταση μέσα στην πόλη, καλυμμένη κάτω από τον αθλητισμό. Το αφιέρωμα αυτό σαφώς και δεν μειώνειτην συνεισφορά και των άλλων αθλητικών σωματείων,που σίγουρα συνεισέφεραν και αυτά το λιθαράκι τους, μιας και σε όλα τα σωματεία υπήρχαν αθλητές και όχι μόνο, που πολέμησαν για την λευτεριά της Ελλάδος.

Ο Δημήτρης Καραμπάτης παλαιός αθλητής και πρόεδροςτου Πανιωνίου γράφει κατά την διάρκεια του πολέμου:«την 28ην Οκτώβριου οι Έλληνες αθλητές παράτησαν τον δίσκο, το ακόντιο, την μπάλα, αντικατέστησαν την αθλητική περιβολή με το χακί, φορτώθηκαν τον γυλιόκαι αρπάξανε τα μάνλινχερ με την μυτερή λόγχη. Και μαζί με τα άλλα παιδιά της Ελλάδας έτρεξαν στα σύνορακι έγραψαν κι αυτοί με το αίμα τους την συνέχεια της δοξασμένης ιστορίας του τόπου μας».

Ο παναθηναϊκός είναι η ομάδα που έστειλε στο μέτωποτους περισσοτέρους από τους εν ενεργεία αθλητές του. Οι οποίοι πολέμησαν με ανδρεία, υπερασπιζόμενοι τα εδάφη της παρτίδας μας και επέστρεψαν νικητές, κάποιοιόμως δεν γύρισαν έμειναν στα βουνά της Ηπείρουμόνιμοι φύλακες πλέον των ιερών χωμάτων της Ελλάδας μας.

Ανάμεσα σε όλους όσους αθλητές μας έτρεξαν στην πρώτη γραμμή ήταν και ο τότε γνωστός ποδοσφαιρικόςαστέρας του παναθηναϊκού της εποχής ο ΜίμηςΠιερράκος, μαχητής θαρραλέος και πάντα στην πρώτη γραμμή, ήταν ο πρώτος Έλληνας αθλητής που στις 18 Νοέμβριου του 1940 έπεσε στο βωμό της λευτεριάς και του οποίου τα οστά βρίσκονταν σε ένα χωράφι στην μεθόριο. Εθελοντικός  φύλακάς του πρόχειρου τάφου του ήταν ένας αγρότης, ο οποίος γνωρίζοντας που τον είχαν θάψει οι συμπολεμιστές του δεν άφηνε να το οργώσουν. Αυτό βοήθησε έτσι ώστε μετά από μια δεκαετία, τα οστά του να επιστρέψουν στην αγαπημένητου λεωφόρο και να θαφτούν στο νεκροταφείο τουζωγράφου με τις δέουσες τιμές από τον κόσμο του ΠΑΟ.

Κατά την διάρκεια της τριπλής κατοχής της Ελλάδας, από Γερμανία- Ιταλία- Βουλγαρία, ο Παναθηναϊκόςαποφασίζει να κρατήσει και να μην διακόψει την αθλητική του δράση, αυτό του έδωσε την ευκαιρία να κάνει και αλλά πράγματα και να περάσει τον σύλλογοστο επίπεδο της αντίστασης και όχι μόνο. Τα φανταράκιαμας μετά την συνθηκολόγηση επιστρέφουν άοπλα,βρώμικα και με τα πόδια, με τους περισσότερους να έρχονται στην Αθήνα, όπου και «τριγύριζαν κατάκοποι, βρώμικοι, νηστικοί, θλιβερά απομεινάρια ενός ενδόξουΣτρατού, του νικητή του αλβανικού μετώπου». Ο ΠΑΟ στέκεται στο πλευρό αυτών των μαχητών, ειδικά όσους ήταν από την βόρεια Ελλάδα και δίνει μια σειράποδοσφαιρικών αγώνων, τα έσοδα των οποίων πήγαν σε αυτούς τους πολεμιστές.

Επίσης κατά τη διάρκεια της κατοχής ο Παναθηναϊκός φρόντισε και μετέτρεψε την στεγασμένη εξέδρα του σε σχολείο για την επιμόρφωση των μαθητών, μιας και το 10ο γυμνάσιο Αθήνας είχε κλείσει μετά την εισβολήστην πόλη των Γερμανών. Εκτός όμως του κανονικού σχολείου υπήρχε και το «κρυφό σχολείο» της αντίστασης, που βρίσκονταν κάτω από την μη σκεπαστή εξέδρα. Εκεί λειτούργησε το φυτώριο που συνέδεε την νεολαία με τις αντιστασιακές οργανώσεις. Παράλληλα στην ίδια εγκατάσταση, υπήρχε και το παράνομο ραδιόφωνο του παναθηναϊκού, ενώ μέσα από τις εγκαταστάσεις του ΠΑΟ διακινήθηκαν και όπλα προς την αντίσταση.

Μια σειρά αθλητών του πλαισίωσαν την εθνικήαντίσταση κατά των κατακτητών στο πλευρό του Ε.Α.Μ, ενδεικτικά: Γιώργος Θάνου, Γιάννης Παλαμιώτης, Σταύρος Βελκόπουλος και όχι μόνο σε αυτήν την αντιστασιακή οργάνωση αλλά και σε αυτή του «Ομήρου» όπου ο αθλητής του ΠΑΟ ΝίκοςΜαντζάρογλου διέπρεψε στην κατασκοπεία.

Σε γενικές γραμμές παρατηρούμε ότι η περιοχή των Αμπελόκηπων και το γήπεδο της Λεωφόρου υπήρξανένα ορμητήριο αγωνιστών στη διάρκεια του πολέμου και της Κατοχής, ένα καταφύγιο για τους αμάχους, κι ένα γήπεδο που έσφυζε από τον απελευθερωτικό παλμό του ΕΑΜ, αλλά και από την αυτοθυσία με την στράτευση πληθώρας αθλητών και παραγόντων στον αγώνα της χώρας για λευτεριά, επιβίωση και αξιοπρέπεια, αναδεικνύοντας έτσι τη Λεωφόρο σε φυτώριο αθλητών στην ειρήνη και μαχητών στον πόλεμο. Ήταν τόσο έντονη η επιρροή της Λεωφόρου, που ακόμη και το παράρτημα του Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού είχε ονομαστεί ΕΑΜ Παναθηναϊκού.

Εδώ πρέπει να μνημονεύσουμε και το Ντέρμπι που ξεκίνησε ως αθλητική εκδήλωση και μετατράπηκε σε αντιστασιακή διαδήλωση. Την άνοιξη του 1942, η Ένωση Ελλήνων Αθλητών είχε κανονίσει να αγωνιστούν στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας ο Παναθηναϊκός με την ΑΕΚ και μέρος από τις εισπράξεις ήθελαν να δοθεί στους φυματικούς ασθενείς του Νοσοκομείου Σωτηρία. Μια επιτροπή από ποδοσφαιριστές: ο Τάσος Κρητικός του Παναθηναϊκού, ο Τζανετής και ο αρχηγός της Α.Ε.Κ. Κλεάνθης Μαρόπουλος πήγαν στο γραφείο του Απόστολου Νικολαΐδη, του πρόεδρου του ΠΑΟ και ζήτησαν μέρος από τις εισπράξεις να δοθεί στο νοσοκομείο Σωτηρία για τους ασθενείς από φυματίωση,που ανάμεσά τους ήταν και αθλητές. Η απάντηση που πήραν ήταν καταλυτική για αυτά που συνέβησαν μετά. Ο Νικολαΐδης τους ενημέρωσε ότι το γήπεδο το έχουν επιτάξει οι Γερμανοί και ότι είχαν σκοπό να κρατήσουν τα κέρδη και επιπλέον ήθελαν να επιβάλλουν ως διαιτητή έναν Αυστριακό λοχία των δυνάμεων κατοχής. Οι δυο ομάδες από κοινού αποφάσισαν να μην αγωνισθούν και έκαναν το εξής, βγήκαν οι παίκτες στον αγωνιστικό χώρο και αντί να ξεκινήσουν τον αγώνα όπως όλοι περίμεναν ανέβηκαν στις εξέδρες και εξήγησαν στο κατάμεστο γήπεδο τι είχε συμβεί. Ήταν η θρυαλλίδα που άναψε τον δυναμίτη. Ο κόσμος που ανερχόταν σε 15.000 θεατές βγήκε από τα ρούχα του και όρμησε στον αγωνιστικό χώρο, καταστρέφοντας τα πάντα. Ξεπάτωσαν εξέδρες, δοκάρια, ενώ ακούγονταν συνθήματα υπέρ των αθλητών και των δύο ομάδων και κυρίως υπέρ των αρχηγών των δυο ομάδων του Κρητικού του Παναθηναϊκού και του Μαρόπουλου, της Ένωσης.

Τα επεισόδια δεν άργησαν να πάρουν έκταση, ενώ παίκτες και των δύο ομάδων μαζί με τους φιλάθλους πραγματοποίησαν πορεία διαμαρτυρίας στους δρόμους της Αθήνας, με τελικό προορισμό την Ομόνοια. Ήταν μια μεγάλη διαδήλωση που εξελίχθηκε σε αντικατοχική.Βέβαια μετά τον πρώτο ξάφνιασμα οι δυνάμεις κατοχής αντέδρασαν βίαια και την διέλυσαν, το μήνυμα της όμως είχε περάσει σε όλη την πρωτεύουσα, ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ.

Τελειώνοντας ας διαβάσουμε και αυτόν τον πίνακα που αναφέρει νεκρούς και τραυματίες από όλους τους αθλητικούς συλλόγους, είναι το ελάχιστο που μπορούμε να κάνουμε, να τους θυμόμαστε.

Βιβλιογραφικές πηγές:

1. Ανδρέας Οικονόμου, «ΛΕΩΦΟΡΟΣ ΗΡΩΩΝ». Β ‘έκδοση.
2. Εφημερίδα ΕΣΤΙΑ – ΕΣΤΙΑζω, «Διά την Ελλάδα, την Πατρίδα μου…»

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Τι σημαίνει η ελληνική γλώσσα λίγοι από μας το γνωρίζουν

Η Αγγλική γλώσσα έχει 490.000 λέξεις από τις οποίες...

Κατερρευσαν οι αστυνομικοι με την παπαδιά: Πήρα τα 347000 ευρώ από τη θυρίδα για να...

Δεν πιστευαν στα αυτια τους οι αξιωματικοί της Οικονομικής...

Το μυστήριο που κρύβουν οι λίμνες Ζερέλια εδώ και 12.500 χρόνια

Οι λίμνες Ζερέλια ή Ζηρέλια είναι δύο λίμνες κυκλικού...

Επίθεση στη μέση της Κηφισίας δέχθηκε ο δημοσιογράφος Γιαννης Στρατάκης

Πρωτοφανες συμβάν στην μέση του δρόμου οταν δικυκλιστής ακολούθησε...

Κολωνός: Οσμή συγκάλυψης στην συμμορία παιδοβιαστών!

Την ώρα που το ενδιαφέρον των ΜΜΕ έχει επικεντρωθεί...

Οι Ρεπόρτερς Χωρίς Συνορα, ο Πρετεντέρης, οι σφαίρες στους Γκιόλια, Καραϊβάζ, Χίο και οι σωστοί...

Γραφει ο Γιαννης ΝτάσκαςΟ Γιάννης Πρετεντέρης είναι γνωστότατος μεγαλοδημοσιογράφος.Χρόνια...