O γενναίος μπουρλοτιέρης που αρνήθηκε να εγκαταλείψει το φλεγόμενο πυρπολικό στην Ναύπακτο

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ένας από τους σχετικά άγνωστους και ιστορικά αδικημένους αγωνιστές της Επανάστασης είναι ο αποκαλούμενος Γιώργης από τους Παξούς ή Παξινός. Επρόκειτο για προσωνύμιο εξαιτίας της καταγωγής του από το νησί. Το πραγματικό του όνομα ήταν Ανεμογιάννης αλλά τα ίχνη της πραγματικής του ταυτότητας του χάθηκαν μέσα στην δίνη των αιματηρών γεγονότων.

Υπολογίζεται ότι ο Γιώργης Παξινός γεννήθηκε το 1796-8. Φαίνεται πως για κάποιο λόγο, ίσως εξαιτίας της άσκησης του ναυτικού επαγγέλματος, είχε εγκατασταθεί προεπαναστατικά στις Σπέτσες. Η έναρξη του Αγώνα τον βρήκε να υπηρετεί στο πλοίο της Μπουμπουλίνας «Οι Σύμμαχοι» με κυβερνήτη τον Νικόλαο Λαζάρου-Ορλώφ.

Τον Μάιο του 1821 μια ελληνική μοίρα αποτελούμενη από 12 σκάφη, έξι υδραίικα και έξι σπετσιώτικα, έπλεε κοντά στα βορειοδυτικά παράλια της Πελοποννήσου. Αρχηγός των Υδραίων ήταν ο Δημήτριος Μιαούλης, γιος του ναυάρχου. Επικεφαλής των Σπετσιωτών ήταν ο Νικόλαος Μπότασης, γιος του προεστού Γκίκα Μπόταση.

Στις 21 του μήνα τα ελληνικά σκάφη πέρασαν τα «Μικρά Δαρδανέλλια», όπως απεκαλείτο το στενό Ρίου-Αντιρρίου και αγκυροβόλησαν δυτικά της Ναυπάκτου. Εκεί ήλθαν σε συνεννόηση με ντόπιους οπλαρχηγούς και αποφασίσθηκε η από κοινού προσπάθεια για κατάληψη της πόλης. Η επιχείρηση εκδηλώθηκε στις 5 Ιουνίου, αλλά δυστυχώς απέτυχε.

Την επομένη έγινε συμβούλιο των πλοιάρχων των ελληνικών σκαφών και ο Μιαούλης πρότεινε να επιτεθούν με πυρπολικά εναντίον των εχθρικών σκαφών, που ήταν αγκυροβολημένα στο λιμάνι της Ναυπάκτου. Η απόφαση η οποία πάρθηκε ήταν βιαστική και στη λήψη της τεράστια σημασία έπαιξε ο ενθουσιασμός από την είδηση για το κάψιμο του δικρότου στην Ερεσσό από τον Παπανικολή. Αλλά σε εκείνη την επιτυχία τεράστια ήταν η σημασία της κατασκευής του πυρπολικού από ειδικό. Τέτοιος άνθρωπος, όμως, απουσίαζε από τις ελληνικές μοίρες στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Αποφασίστηκε η μετατροπή δύο πλοίων του Γαλαξειδίου, ενός βρικίου και μιας μπρατσέρας, σε πυρπολικά.

Την επιστασία για τις εργασίες ανέλαβε ο Σπετσιώτης Γεώργιος Μυργιαλής που υπηρετούσε ως υποπλοίαρχος στη ναυαρχίδα του Μπόταση, ο οποίος, όμως, ελάχιστες σχετικές γνώσεις είχε. Έτσι τα πυρπολικά, που κατασκευάστηκαν, ήταν ατελέστατα και ελάχιστη σχέση είχαν με εκείνα που προκάλεσαν τόσες καταστροφές στους οθωμανικούς στόλους κατά τη διάρκεια της επανάστασης.

Στις 10 Ιουνίου, λοιπόν, τα ελληνικά σκάφη και ένα από τα πυρπολικά ξεκίνησαν την επίθεσή τους. Από εδώ και πέρα οι απόψεις διίστανται.

Κατ’ άλλους μόνος επιβαίνων του μπουρλότου ήταν ο Παξινός, που προσφέρθηκε εθελοντικά και ο οποίος ήταν και στο πηδάλιό του, ενώ τον ακολουθούσε η λέμβος της σπετσιώτικης ναυαρχίδας με τον Μυργιαλή επικεφαλής. Κατ’ άλλους το πυρπολικό ήταν επανδρωμένο με πλήρωμα. Γεννάται φυσικά το ερώτημα πώς θα μπορούσε ένας άνθρωπος μόνος να πηδαλιουχεί ένα σχετικά μεγάλο ιστιοφόρο σκάφος (σ.σ. στη συγκεκριμένη περίπτωση βρίκι ή μπρατσέρα) και να το οδηγεί στο στόχο του. Πιθανότατα, λοιπόν, η δεύτερη άποψη πρέπει να είναι η σωστή.

Λέγεται ότι όταν οι καπεταναίοι τον ρώτησαν τι θέλει για ανταμοιβή αυτός απάντησε:
Δεν θέλω τώρα τίποτα, εάν δώσει ο Θεός κι επιτύχω, τότε θα σας πάρω από δέκα τάλλαρα, για νά κάμω ένα χάρισμα της αρραβωνιαστικιάς μου

Οι λάθος χειρισμοί

Όπως, όμως και να είχαν τα πράγματα, είναι φανερό ότι υπήρχε ασάφεια και άγνοια στον τρόπο, τόσο της επάνδρωσης του πυρπολικού, όσο, κυρίως όπως θα δούμε στη συνέχεια, της χρήσης του. Γιατί, όταν το μπουρλότο έφθασε σε απόσταση βολής πυροβόλου από τα εχθρικά πλοία, ή το πλήρωμά του ή οι επιβαίνοντες της λέμβου του έβαλαν φωτιά και απομακρύνθηκαν, αφήνοντας μόνο του τον Παξινό ο οποίος αρνήθηκε να το εγκαταλείψει.

Στις αντίστοιχες συστηματικές επιθέσεις, τόσο στην Ερεσσό όσο και στις υπόλοιπες, το πυρπολικό οδηγείτο με δεξιοτεχνία και αποφασιστικότητα μέχρι την τελευταία στιγμή, υποστηριζόμενο από βολές πυροβόλων πλοίων που το συνόδευαν, με αντικειμενικό σκοπό να κολλήσει πάνω στον εχθρικό στόχο. Τότε μόνο ο κυβερνήτης του έβαζε φωτιά και στη συνέχεια το πλήρωμα το εγκατέλειπε με τη λέμβο του.

Την αυγή 10 Ιουνίου 1821, το πυρπολικό σάλπαρε, ρυμουλκώντας την λέμβο των διασωστών του, με επικεφαλής τον Μυργιαλή. Σε απόσταση ακολούθησε το μπρίκι «Λυκούργος». Οι Τούρκοι ξεκίνησαν κανονιοβολισμούς από παντού. Από το κάστρο, από τις επάλξεις στην είσοδο του λιμανιού και τα πλοία του στόλου. Ο Μυργιαλής θεώρησε ότι δεν υπήρχε δυνατότητα να προσεγγίσουν πιο κοντά και άναψε τη φωτιά. Έδωσε εντολή στον Γεώργη να μεταβεί στην λέμβο. Εκείνος αρνήθηκε.

Ο γενναίος Παξινός έμεινε μόνος πάνω στο φλεγόμενο πλοίο, προσπαθώντας να το οδηγήσει στον τουρκικό στόχο.

Σύμφωνα με αφήγηση αυτόπτη μάρτυρα από το βρίκι «Λυκούργος» του Σπετσιώτη Ανδριανού Σωτηρίου, που έπλεε κοντά με αποστολή να παραλάβει τους πυρπολητές, φώναζε με τη ναυτική τρομπέτα προς τους συντρόφους του: «Ελευθερία ζητάτε μωρ’ αδέρφια κι εγώ διά την πίστιν μας θέλω αποθάνω πρώτος, μα την χρυσή πατρίδα μας αν δεν καεί ο φλόκος!».

Το μαρτυρικό τέλος

Μη μπορώντας, όμως, να παραμείνει περισσότερο στο σκάφος που καιγόταν, έπεσε στη θάλασσα και άρχισε να κολυμπά προς τα ελληνικά πλοία. Μάταια όμως.

Καθώς είχε οδηγήσει το μπουρλότο μέχρι απόσταση αναπνοής βολής πιστολιού από τα εχθρικά σκάφη, έξι λέμβοι, που στάλθηκαν επίτηδες, το απώθησαν με αποτέλεσμα να καεί άσκοπα. Και όχι μόνον αυτό. Συνέλαβαν ζωντανό τον άτυχο Παξινό, τον οποίο ανέμενε φρικτή τύχη.

Μεταφέρθηκε στην τουρκική ναυαρχίδα στο κατάστρωμα της οποίας, αφού σουβλίστηκε και ψήθηκε ζωντανός, όπως ο Αθανάσιος Διάκος. Οι σπαρακτικές κραυγές του έφθαναν μέχρι τα ελληνικά πλοία. Στη συνέχεια το καμένο σώμα του κρεμάστηκε από τα τείχη της Ναυπάκτου για παραδειγματισμό των σκλάβων που ήθελαν να αγωνιστούν για την ελευθερία τους.

mixanitouxronou

ΠρωτοσελιδαΕιδήσεις

3 Ιουνίου 1996: Δολοφονείται από τους Τούρκους ο 19χρονος εθνοφρουρός Στέλιος Παναγή

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ 03/06/1996 ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΔΟΛΟΦΟΝΟΥΝ ΑΝΑΝΔΡΑ ΤΟΝ ΕΘΝΟΦΡΟΥΡΟ ΣΤΕΛΙΟ ΠΑΝΑΓΗ ΚΑΛΛΗ. Ήταν η ώρα 06:30 το πρωί της 3ης Ιουνίου του 1996. Ο 19χρονος...

Η αποφράδα ημέρα της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης…

Τα ξημερώματα εκείνης της μαύρης και καταραμένης Τρίτης η Βασιλεύουσα έπεσε στα χέρια των Οθωμανών. Τα τείχη που θεωρούνταν απόρθητα, υποχώρησαν ύστερα από πολιορκία εβδομάδων....

Άλωση της Πόλης: Το χρονικό της ηρωϊκής αντίστασης και της θηριωδίας

Η σημερινή ημέρα δεν είναι μία ημέρα θλίψης μόνο για τον Ελληνισμό, αλλά για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Σαν σήμερα έπεσε η κοιτίδα του πολιτισμού,...

Μάχη των Κομψάδων – Όταν ο Μπότσαρης και μια χούφτα Σουλιώτες ταπείνωσαν τους 5000 του Χασάν Πασά

Η Μάχη των Κομψάδων ήταν πολεμική εμπλοκή της επανάστασης του 21 με νικηφόρα έκβαση για τους ΣουλιώτεςΟι Κομψάδες ή Κουμτζάδες ή Κουμουτζάδες ήταν ένα...

Κώστας Ηλιακής: Αθάνατος

Ο Σμηναγός Κώστας Ηλιάκης σκοτώθηκε σε εμπλοκή με τουρκικά μαχητικά στις 23 Μαίου 2006 και το αεροσκάφος του κατέπεσε έξω από την ΚάρπαθοΤο μεσημέρι...

Ο Γενναίος (Ιωάννης) Κολοκοτρώνης

Ο Γενναίος Κολοκοτρώνης ήταν αγωνιστής του ’21 και πολιτικόςΔιετέλεσε πρωθυπουργός της Ελλάδας από τις 26 Μαίου έως τις 10 Οκτωβρίου του 1862. Ο Ιωάννης...

23 Μαϊου 2006: Ο σμηναγός Κώστας Ηλιάκης σκοτώνεται, ακαριαία, από δολοφονικό ελιγμό Τούρκου πιλότου

Ο Σμηναγός Κώστας Ηλιάκης είχε απογειωθεί με το ελληνικό F-16 από τη Σούδα για την αναγνώριση έξι τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών τα οποία παραβίαζαν τον ελληνικό...

Σαν σήμερα σκοτώθηκε πολεμώντας τον Ιμπραήμ στο Μανιάκι ο ήρως Παπαφλέσσας

Υπενθυμίζουν μνήμονες πως σαν σήμερα σκοτώθηκε πολεμώντας τον Ιμπραήμ στο Μανιάκι ο ήρως Παπαφλέσσας Δόξα και τιμή στον ήρωα που θα έπρεπε να τιμούν την...

Ο φρικτός ρόλος της Γερμανίας στη Γενοκτονία των Αρμενίων και των Ελλήνων του Πόντου

Οι τουρκικές δυνάμεις φαίνεται να χρησιμοποιούσαν κυρίως όπλα γερμανικής κατασκευής για τη Γενοκτονία των Αρμενίων (1915-1916), σύμφωνα με νέα έρευνα  Η γερμανική βιομηχανία όπλων Mauser,...

Η Μάχη του Σκρα – Ένας θρίαμβος του ελληνικού στρατού

Ο ελληνικός στρατός νίκησε τον βουλγαρικό στην περιοχή Σκρα του Κιλκίς στις 17 Μαίου 1918 (30 Μαίου με το νέο ημερολόγιο), κατά τη διάρκεια...

Η δολοφονία του Τζορτζ Πολκ το 1948

Στις 16 Μαίου 1948, μεσούντος του Εμφυλίου Πολέμου, ο βαρκάρης Λάμπρος Αντώναρος βρίσκει να επιπλέει στον θαλάσσιο χώρο της Θεσσαλονίκης ένα πτώμα με μια...

Το Θωρηκτό Αβέρωφ Υψώνει την Γαλανόλευκη σαν Σήμερα 15 Μαϊου 1911

Το Θωρηκτό Αβέρωφ είναι ένα πλοίο – θρύλος του Πολεμικού μας Ναυτικού. Οι επιτυχίες του στο Αιγαίο του χάρισαν αμέσως τον χαρακτηρισμό «Το τυχερό...

Καραολή-Δημητρίου:Η ιστορία του 2ου πιο συνηθισμένου ονόματος οδού στην Ελλάδα

193 δρόμοι και πλατείες σε όλη την Ελλάδα φέρουν το όνομα των Καραολή και Δημητρίου Σύμφωνα με το Athens Street Names μόνο στο λεκανοπέδιο Αττικής...

9 Μαίου, 1956: Το αιματοβαμμένο συλλαλητήριο στην Αθήνα για τον απαγχονισμό των Κύπριων αγωνιστών Καραολή και Δημητρίου από τους Βρετανούς

9 Μαίου, 1956. Χιλιάδες Αθηναίοι συγκεντρώθηκαν στο συλλαλητήριο στην πλατεία Ομονοίας.Διαδήλωναν υπέρ της ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα και υπέρ των ηρώων...

9 Μάη 1944: Όταν οι ναζί έστησαν κρεμάλες στα Ψηλαλώνια της Πάτρας

Ήταν 9 Μαίου του 1944 και οι ναζί κατακτητές στην πλατεία Υψηλών Αλωνίων έστησαν τις κρεμάλες για να καλύψουν ένα περιστατικό παρακμής, μεταξύ αυτών και...

Προδοσία και ανικανότητα έριξαν το Μεσολόγγι (Μέρος Β’)

Το Μεσολόγγι προδόθηκε, δεν έπεσε. Γράφει ο Γιώργος Βενετσάνος  Η περίοδος πριν την πτώση του Μεσολογγίου (Απρίλιος 1826) χαρακτηρίστηκε από έντονο διπλωματικό παρασκήνιο, με την ελληνική...

Ποιοι θέλουν να ξεχάσουμε ότι η χούντα των Αθηνών άνοιξε την κερκόπορτα στην Κύπρο;

Είναι πιθανόν, η νεότερη γενιά των Ελλήνων, να πιστεύει πως κάποια μέρα, οι Τούρκοι , μια που δεν είχαν τίποτα καλύτερο να κάνουν, αποφάσισαν...

21 Απριλίου 1967: Η ραδιοφωνική αναγγελία του πραξικοπήματος

Στις 21 Απριλίου 1967, και ενώ είχαν προκηρυχθεί εκλογές για τις 28 Μαίου, αξιωματικοί του στρατού, υπό την ηγεσία του συνταγματάρχη Γεωργίου Παπαδόπουλου, με...

Η αυτοκτονία του Αλέξανδρου Κορυζη την Μεγαλη Παρασκευη του 1941 με δύο σφαίρες στην καρδιά, σε ηλικία 56 ετών

Παρασκευή, 18 Απριλίου του 1941. Ο τότε πρωθυπουργός της Ελλάδας, Αλέξανδρος Κορυζής αυτοκτονεί, προκειμένου να μη βρεθεί στη θέση να παραδώσει τη χώρα στους Γερμανούς,...

200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου

Σήμερα, Κυριακή των Βαίων του 2026, συμπληρώνονται 200 χρόνια από την Έξοδο των ελεύθερων πολιορκημένων Μεσολογγιτών οι οποίοι επί περίπου έναν χρόνο ήταν περικυκλωμένοι από...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ