Αλέξης Παπαχελάς
Η υπόθεση των παρακολουθήσεων αποτελεί μια μεγάλη πρόκληση για την Ελληνική Δημοκρατία. Πρέπει ταυτοχρόνως να επιτευχθούν τρεις στόχοι. Πρώτα απ’ όλα να μάθουν οι Έλληνες πολίτες τι ακριβώς έχει συμβεί. Αν υπήρχαν επίσημες παρακολουθήσεις πολιτικών ή άλλων χωρίς αληθή ή επαρκή στοιχεία και, επίσης, αν κάποιο κέντρο διεξήγε ανεπίσημες, παράνομες παρακολουθήσεις. Χρειαζόμαστε την αλήθεια, γιατί δεν μπορούν να μένουν γκρίζες ζώνες σε έναν τόσο ευαίσθητο τομέα.
Δεύτερος στόχος είναι να δούμε από την αρχή και με τη βοήθεια έμπειρων ειδικών τι πρέπει να αλλάξει στους μηχανισμούς συλλογής πληροφοριών. Οχι μόνο της ΕΥΠ, αλλά και της ΕΛ.ΑΣ. Εύκολες ή έτοιμες απαντήσεις δεν υπάρχουν.
Χρειάζεται, ωστόσο, μεγάλη προσοχή. Επειδή είμαστε η χώρα της υπερβολής δεν πρέπει να πάμε στο άλλο άκρο, να θέσουμε βερμπαλιστικούς περιορισμούς, που θα συντάξουν άσχετοι με το αντικείμενο πανεπιστημιακοί. Η χώρα χρειάζεται να έχει έναν σοβαρό μηχανισμό πληροφοριών, που θα δουλεύει με κανόνες, επαγγελματισμό και δικλίδες ασφαλείας. Μην πάμε στο άλλο άκρο, όπου οι αρμόδιες υπηρεσίες θα πρέπει να λειτουργούν σαν τον Ερυθρό Σταυρό. Η ισορροπία είναι δύσκολη και ταλανίζει πολύ πιο ώριμες χώρες. Πρέπει, όμως, να βρεθεί.
Θα ήταν εξαιρετικά θετικό αν οι βασικοί πολιτικοί αρχηγοί συμφωνούσαν στο τι πρέπει να αλλάξει. Όχι για να ξεχαστεί τι συνέβη, αλλά για να πιστέψει επιτέλους ο Έλληνας πολίτης ότι κάτι αλλάζει και ότι ένα ζωτικό ζήτημα αντιμετωπίζεται από όλους υπεύθυνα και με αίσθηση εθνικής συνεννόησης.
Θα πρόσθετα και κάτι άλλο που πρέπει να αποφύγουμε: την αποσταθεροποίηση της χώρας και την κατρακύλα της σε μια σκοτεινή περίοδο λασπολογίας, πολιτικής αστάθειας και καθίζησης. Είναι πολύ εύκολο να μπούμε σε μια αυτοκαταστροφική εσωστρέφεια, που θα μας πάει πολύ πίσω.
Και για να ξεκαθαρίσουμε κάτι: Οι ευθύνες πρέπει να αποδοθούν όπου ανήκουν. Η Ιστορία έχει αποδείξει πως η συγκάλυψη μπορεί να μεγεθύνει το όποιο προπατορικό αμάρτημα, όσο μικρό ή μεγάλο κι αν είναι. Το κάνει λιγότερο συγχωρήσιμο και ανεκτό στο τέλος της ημέρας. Μπορούμε, λοιπόν, να προχωρήσουμε μπροστά μαθαίνοντας την αλήθεια, προστατεύοντας το ελληνικό κράτος από τον πλήρη ευνουχισμό του σε έναν κρίσιμο τομέα χωρίς ταυτόχρονα να γίνει η χώρα μπάχαλο; Ακούγεται πολύ δύσκολη αυτή η εξίσωση, γι’ αυτό και θα είναι πολύ δύσκολο αυτό το φθινόπωρο…