Εισόδια της Θεοτόκου: Τι είναι το έθιμο με τα πολυσπόρια

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

Το έθιμο της Παναγιάς της Πολυσπορίτισσας όπως το καταγράφει ο Φίλιππος Βρετάκος («Οι δώδεκα μήνες του έτους και αι κυριώτεραι εορταί των»):
«Ονομάζουν όμως αυτήν και Πολυσπορίτισσα (Ευρυτανία, Δυτ.Μακεδονία, κ.α.), επειδή την ημέραν αυτήν, κατά το έθιμον, έβραζαν εντός χύτρας «πολυσπόρια», ήτοι διαφόρους δημητριακούς καρπούς και όσπρια, ως σιτάρι, αραβόσιτον (καλαμπόκι), λαθούρια, ρεβίθια, φασόλια, κουκκιά κ.τ.λ., τα οποία εμοίραζαν εις τον κόσμον «για τα χρόνια πολλά», δια να εξασφαλίσουν δηλαδή κατά το ερχόμενο έτος την αφθονίαν των καρπών. […] μοιράζουν δηλαδή «απαρχές» και θυμίζουν τα αρχαία «Πυανέψια» του ίδιου περίπου μήνα».

Ο Δημ.Λουκόπουλος («Γεωργικά της Ρούμελης», Αθήναι 1938, σ.171) αναφέρει:
«Την 21ην Νοεμβρίου, οι γεωργοί γιορτάζουν την πολυσπορίτισσα ή Μεσοσπορίτισσα. Πολυσπορίτισσα λένε, γιατί σε πολλά χωριά παίρνουν πολυσπόρια (σιτάρι, καλαμπόκι, κουκκιά, κ.λ.π.) και πάνε στην πηγή, τα ρίχνουν μέσα και λένε: όπως τρέχει το νερό, να τρέχη το βιό.
Παίρνουν νερό και γυρίζουν. Επίσης τη μέρα αυτή αντίς άλλο φαγητόι βράζουν τα πολυσπόρια, τρώνε και μοιράζουν και σε δικούς τους για χρόνια πολλά. Μεσοσπορίτισσα, όπως λένε, το είπαν με το να μεσιάζη τότε η πρώιμη σπορά τους. Κι αυτή τη μέρα βασιλεύει η πούλια, αν τύχη ξαστεριά. Κι όπως θα κάμη αυτήν τη μέρα, θα κάμη και τις σαράντα κατοπινές μέρες».

– Κι ιδού, η συγκεκριμένη συνταγή για τα «πολυσπόρια» που, φαντάζομαι, θα βρίσκεται σε πολλές παραλλαγές, ανάλογα με τον τόπο και τις ποικιλίες που καρποφορούν κι ίσως κι ανάλογα με την έμπνευση και τα γούστα:

Σιτάρι, καλαμπόκι, σταφίδες (μαύρες και ξανθές), καρύδια, μύγδαλα, σισάμι, λίγο λαδάκι, μια τζούρα ζάχαρη, μια πρέζα αλατοπίπερο.
Βράζουμε το στάρι πολύ καλά, να μαλακώσει.
Βράζουμε χώρια και το καλαμπόκι.
Το σισάμι, τα καρύδια και τα μύγδαλα (που πρώτα τα κοπανίζουμε), τα καβουρντίζουμε στο τηγάνι.
Τέλος, σε μια μεγάλη χύτρα, αναμειγνύουμε όλα τα υλικά και «δένουμε» με λίγο αλευράκι και νερό για να χυλώσει. Έχουμε, όμως, φυλαγμένο λίγο από το καβουρντισμένο σισάμι το αμύγδαλο και το καρύδι για να πασπαλίσουμε και από πάνω, σε κάθε κυπελλάκι που σερβίρουμε.

Σαν θρησκευτική ημέρα η γιορτή της Παναγίας είναι η ημέρα που οι γονείς της Παναγίας οδήγησαν την Παναγία στον Ναό (είσοδος) και την παρέδωσαν στους ιερείς του Ναού.

Την ημέρα αυτή σε πολλές περιοχές της Ελλάδας όπως και στο χωριό μας τα παλαιότερα χρόνια , ίσως ακόμα και σήμερα , υπάρχουν και μερικά ήθη και έθιμα όπως τα «Μπόλια» και το «πάντρεμα της φωτιάς». Και τα δυό αυτά έθιμα είχαν μεταξύ τους αλληλένδετη σχέση και ήταν απαραίτητα και τα δυό.

Λέγοντας «Μπόλια» εννοούσαν ένα μείγμα απο πολλά σπόρια (Πολυσπορίτισσα) , μια κακαβιά θα λέγαμε, τα οποία τα βάζανε σε μια μεγάλη κατσαρόλα. Η κατσαρόλα αυτή περιείχε συνήθως προϊόντα ντόπια κυρίως. Φασόλια, φακές ρεβίθια. καλαμπόκι, σιτάρι. κουκιά, φάβα, ρύζι, και όποια άλλα όσπρια μπορούσε ο καθένας να βάλει στην κατσαρόλα προσθέτοντας και λίγη ζάχαρη για καλύτερο βράσιμο.

Η αναμοιγένεια των προς βράση υλικών απαιτούσε αρκετή ώρα, μιας και δεν υπήρχαν τότε οι κατσαρόλες γρήγορου βρασμού «χύτρες», για να βράσουν με αποτέλεσμα να μένουν στη φωτιά αρκετό χρόνο. Αυτό απαιτούσε συνεχή τροφοδοσία της φωτιάς.

Την βραδιά λοιπόν αυτή γινόταν και το επίσημο άναμμα του τζακιού και για το λόγο αυτό βάζανε να ανάψει η φωτιά πολλών ειδών ξύλα.

Πρώτα βάζανε ξύλο αρσενικό , π.χ.πουρνάρι, πλάτανο, κέδρο, και ύστερα βάζανε ξύλο θηλυκό βελανιδιά , κορτσιά λέγοντας και το σχετικό τραγούδι. «απόψε παντρεύω τη φωτιά , με τούτα τα παιδιά …….»ονοματίζοντας κάθε φορά το όνομα του ξύλου που τοποθετούσε στο τζάκι.

Σημαντικό ήταν ότι για το πάντρεμα τη φωτιά τα ξύλα που θα χρησιμοποιούσαν πρέπει να προέρχονταν απο δέντρα που ήταν μέρος ηλιόλουστο γιατί διαφορετικά αν ήταν απο σκιερά μέρη δεν κάνανε ούτε κάρβουνο ούτε φλόγα παρά μόνο καπνό. Αφού η φωτιά άναβε τότε τοποθετούσαν πάνω στην «πυροστιά» τα μπόλια και έπρεπε να διατηρηθεί η φωτιά όλη τη νύχτα για να σιγοβράσουν τα μπόλια.

Έτσι λοιπόν έπρεπε να μείνει ένας να «λαγοκοιμάται» δίπλα στο γωνολίθι και να τροφοδοτεί την φωτιά με ξύλα όλη την νύχτα.

Την άλλη μέρα 21 Νοεμβρίου, τα μπόλια είχαν βράσει και σερβίρονταν κανονικά στο μεσημεριανό τραπέζι σαν κυρίως πιάτο.

Επειδή συνήθως ήταν αρκετά τα μπόλια οι νοικοκυρές προσέφεραν και στα γειτονικά σπίτια ανταλλάσσοντας πιάτα για κάνουν και τη σύγκριση ανάμεσά τους.

ekklisiaonline ΠρωτοσελιδαΕιδήσεις

25 Μαρτίου 1821: Η Επανάσταση κι ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου

25 ΜΑΡΤΙΟΥ 1821: Οι δύο μεγαλύτερες Εθνικές γιορτές στη χώρα μας είναι η 25η Μαρτίου και η 28η Οκτωβρίου Και στις δύο περιπτώσεις γιορτάζουμε την...

Η εξομολόγηση ενός δισεκατομμυριούχου για το πώς γλυτωνει εκατομμύρια φόρων με νόμιμο τρόπο

Κάποια στιγμή όλοι έχουμε εξοργιστεί βλέποντας κάτι αηδιαστικούς «πίνακες» να πωλούνται για δεκάδες εκατομμύρια… Το χειρότερο; Εάν αναρωτηθείς πως είναι δυνατόν να δίνουν τόσα λεφτά...

Μια Αρχαία Συνταγή: Η Σχέση του Κρασιού με τη Θάλασσα στην Αρχαία Ελλάδα

Η ανάμειξη με θαλασσινό νερό στο κρασί στην Αρχαία Ελλάδα φαντάζει περίεργη σήμερα Όμως, αυτή η πρακτική οινοποίησης ξεκίνησε στην Αρχαία Ελλάδα. Οι Ρωμαίοι την...

Καλαμάρια λεμονάτα φρικασέ με σπανάκι και χόρτα για τη νηστεια

Εύκολη συνταγή καλαμάρια με σπανάκι και χόρτα που έχει ελάχιστη προετοιμασία και γίνεται σε λιγότερο από 30’ Πεντανόστιμο φαγητό ιδανικό για νηστεία... Απο το argiro.gr Υλικά Για τα...

Ένα ταξίδι στα ιαματικά νερά της Ιεράπολης και τον θρύλο της Αιγύπτιας βασίλισσας, Κλεοπατρας

Η πισίνα της Κλεοπάτρας αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά αξιοθέατα της αρχαίας Ιεράπολης στην Τουρκία και μαγνητίζει χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο Οι ταξιδιώτες αντικρίζουν...

Σάλος με την εμφάνιση της Αγγελικής Ηλιαδη στο j2us

Η εμφάνιση της Αγγελικής Ηλιαδη στο j2us

Αργυρό μετάλλιο ο Καραλης – Δεύτερος στον κόσμο

Ο Εμμανουήλ Καραλής με άλμα στα 6,05 μέτρα κατέκτησε το ασημένιο μετάλλιο στο παγκόσμιο πρωτάθλημα κλειστού στίβου.https://twitter.com/marka2free/status/2035445404213326208?s=61Η τελική κατάταξη στο άλμα επί κοντώ  1. Άρμαντ Ντουπλάντις...

Ηρακλειτος: Ο σκοτεινός φιλόσοφος και η φιλοσοφία της συνεχούς ροής και των αντιθέτων

Ηράκλειτος: Η Δυναμική Αρμονία των Αντιθέτων  Ο Ηράκλειτος, ο σκοτεινός φιλόσοφος της Εφέσου, μας προσκαλεί να εξερευνήσουμε μια κοσμοθεωρία όπου η διαρκής μεταβολή και η...

Γίγαντες σαλάτα για τη νηστεια

Φτιάξτε τους γίγαντες μια νοστιμότατη σαλάτα και σερβίρετέ τους στο οικογενειακό Απο το argiro.grΥλικά250 γρ. γίγαντες 1 κ.γ. σόδα 4 φρέσκα κρεμμυδάκια με τα φύλλα τους 1 κρεμμύδι...

Ανάρτηση βόμβα του Κώστα Βαξεβάνη για τον ΣΥΡΙΖΑ: Αυτό που κάνει η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ να δίνει διαρροές, προέρχεται από το manual Μητσοτακη

Σε παρέμβαση του ο Κώστας Βαξεβάνης αναφέρει: Αυτό που κάνει η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ να δίνει διαρροές ότι δήθεν το ζητούμενο σήμερα στην ΚΕ είναι...

Παρμενίδης: Η Φιλοσοφία του Αιώνιου και Αμετάβλητου Όντος

Παρμενίδης και Ενιαίο Ον Ένας κορυφαίος στοχαστής της αρχαίας Ελληνικής φιλοσοφίας, εισήγαγε ιδέες που αποτελούν ένα πραγματικό σημείο καμπής. Επηρεασμένος βαθιά από την αυστηρή, λογική...

Αγιορείτικη συνταγή για Vegan μαγειρίτσα χωρίς κρέας με μανιτάρια – Την φτιάχνουν οι καλόγεροι και ειναι πεντανόστιμη

Η μαγειρίτσα είναι το έδεσμα του Μεγάλου Σαββάτου είναι το πρώτο πιάτο που περιέχει κρέας, μετά τη νηστεία της Σαρακοστής. Ωστόσο, η αγιορείτικη συνταγή που...

Γρηγόρης Αρναούτογλου: Δώστε μια αγκαλιά στις μαμάδες σας, ο χρόνος τελειώνει ξαφνικά

Ο Γρηγόρης Αρναούτογλου, ένας παρουσιαστής που έχει συνδέσει το όνομά του με την αμεσότητα και το συναίσθημα, άνοιξε την καρδιά του στο τηλεοπτικό κοινό αφήνοντας...

Πώς ήταν η καθημερινή ζωή στη Ρώμη κατά την Κρίση του Τρίτου Αιώνα;

Φαντάσου να βρεθείς ξαφνικά στη Ρώμη του 250 μ.Χ., στην καρδιά μιας από τις πιο ταραχώδεις περιόδους της ιστορίας: την Κρίση του Τρίτου Αιώνα....

Ένα εξαιρετικό ποίημα του Δημήτρη Ιατροπουλου: Το απόλυτο Ναι

ΤΟ ΑΠΟΛΥΤΟ ΝΑΙ Του Δημήτρη Ιατροπουλου *Πάλι περνάει ο Αόρατος μπροστά μου Παίρνει στα χέρια το κεφάλι μου Στοργικά με χαϊδεύει, Παλιός πατέρας μακρινός Και φίλος μου πανάρχαιος.. Τα πάμε καλά...

Νηστεία: Πως θα φτιάξετε σαρακοστιανά λαδερά με λίγες θερμίδες

Tα σαρακοστιανά λαδερά φαγητά είναι υγιεινά και χαρακτηρίζουν τη μεσογειακή κουζίνα αλλά μας… φορτώνουν με θερμίδες, λόγω της μεγάλης ποσότητας λαδιού που συχνά χρησιμοποιείτε....

Μια ανάλυση στην ύπαρξη, την κίνηση και τη φύση του «νυν» στα Φυσικά του Αριστοτέλη

Στο βιβλίο Δ’ των Φυσικών του, ο Αριστοτέλης δεν επιχειρεί απλώς να ορίσει τον χρόνο, αλλά να αντιμετωπίσει ένα πολύ βαθύτερο και πιο θεμελιώδες...

Πώς ο Μέγας Αλέξανδρος Έγινε Φαραώ: Η Επική Πορεία στην Αίγυπτο

Μετά τη θριαμβευτική κατάληψη της Τύρου, ο Μέγας Αλέξανδρος συνέχισε την ακάθεκτη πορεία του προς τα νότια Στόχος του ήταν η στρατηγικής σημασίας Αίγυπτος. Ωστόσο,...

Νηστίσιμα σουτζουκάκια

Η συνταγή αυτή του Άκη Πετρετζίκη για τα νηστίσιμα σουτζουκάκια σίγουρα θα σας ενθουσιάσει Είναι αν μη τι άλλο μια διαφορετική συνταγή, εξαιρετική επιλογή...

Παγκόσμιο σοκ: Πέθανε στα 86 του χρόνια ο Τσακ Νορις

Εφυγε από τη ζωή ο Τσακ Νορις στα 86 του χρόνια

ΔΗΜΟΦΙΛΗ