Εισόδια της Θεοτόκου: Τι είναι το έθιμο με τα πολυσπόρια

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

Το έθιμο της Παναγιάς της Πολυσπορίτισσας όπως το καταγράφει ο Φίλιππος Βρετάκος («Οι δώδεκα μήνες του έτους και αι κυριώτεραι εορταί των»):
«Ονομάζουν όμως αυτήν και Πολυσπορίτισσα (Ευρυτανία, Δυτ.Μακεδονία, κ.α.), επειδή την ημέραν αυτήν, κατά το έθιμον, έβραζαν εντός χύτρας «πολυσπόρια», ήτοι διαφόρους δημητριακούς καρπούς και όσπρια, ως σιτάρι, αραβόσιτον (καλαμπόκι), λαθούρια, ρεβίθια, φασόλια, κουκκιά κ.τ.λ., τα οποία εμοίραζαν εις τον κόσμον «για τα χρόνια πολλά», δια να εξασφαλίσουν δηλαδή κατά το ερχόμενο έτος την αφθονίαν των καρπών. […] μοιράζουν δηλαδή «απαρχές» και θυμίζουν τα αρχαία «Πυανέψια» του ίδιου περίπου μήνα».

Ο Δημ.Λουκόπουλος («Γεωργικά της Ρούμελης», Αθήναι 1938, σ.171) αναφέρει:
«Την 21ην Νοεμβρίου, οι γεωργοί γιορτάζουν την πολυσπορίτισσα ή Μεσοσπορίτισσα. Πολυσπορίτισσα λένε, γιατί σε πολλά χωριά παίρνουν πολυσπόρια (σιτάρι, καλαμπόκι, κουκκιά, κ.λ.π.) και πάνε στην πηγή, τα ρίχνουν μέσα και λένε: όπως τρέχει το νερό, να τρέχη το βιό.
Παίρνουν νερό και γυρίζουν. Επίσης τη μέρα αυτή αντίς άλλο φαγητόι βράζουν τα πολυσπόρια, τρώνε και μοιράζουν και σε δικούς τους για χρόνια πολλά. Μεσοσπορίτισσα, όπως λένε, το είπαν με το να μεσιάζη τότε η πρώιμη σπορά τους. Κι αυτή τη μέρα βασιλεύει η πούλια, αν τύχη ξαστεριά. Κι όπως θα κάμη αυτήν τη μέρα, θα κάμη και τις σαράντα κατοπινές μέρες».

– Κι ιδού, η συγκεκριμένη συνταγή για τα «πολυσπόρια» που, φαντάζομαι, θα βρίσκεται σε πολλές παραλλαγές, ανάλογα με τον τόπο και τις ποικιλίες που καρποφορούν κι ίσως κι ανάλογα με την έμπνευση και τα γούστα:

Σιτάρι, καλαμπόκι, σταφίδες (μαύρες και ξανθές), καρύδια, μύγδαλα, σισάμι, λίγο λαδάκι, μια τζούρα ζάχαρη, μια πρέζα αλατοπίπερο.
Βράζουμε το στάρι πολύ καλά, να μαλακώσει.
Βράζουμε χώρια και το καλαμπόκι.
Το σισάμι, τα καρύδια και τα μύγδαλα (που πρώτα τα κοπανίζουμε), τα καβουρντίζουμε στο τηγάνι.
Τέλος, σε μια μεγάλη χύτρα, αναμειγνύουμε όλα τα υλικά και «δένουμε» με λίγο αλευράκι και νερό για να χυλώσει. Έχουμε, όμως, φυλαγμένο λίγο από το καβουρντισμένο σισάμι το αμύγδαλο και το καρύδι για να πασπαλίσουμε και από πάνω, σε κάθε κυπελλάκι που σερβίρουμε.

Σαν θρησκευτική ημέρα η γιορτή της Παναγίας είναι η ημέρα που οι γονείς της Παναγίας οδήγησαν την Παναγία στον Ναό (είσοδος) και την παρέδωσαν στους ιερείς του Ναού.

Την ημέρα αυτή σε πολλές περιοχές της Ελλάδας όπως και στο χωριό μας τα παλαιότερα χρόνια , ίσως ακόμα και σήμερα , υπάρχουν και μερικά ήθη και έθιμα όπως τα «Μπόλια» και το «πάντρεμα της φωτιάς». Και τα δυό αυτά έθιμα είχαν μεταξύ τους αλληλένδετη σχέση και ήταν απαραίτητα και τα δυό.

Λέγοντας «Μπόλια» εννοούσαν ένα μείγμα απο πολλά σπόρια (Πολυσπορίτισσα) , μια κακαβιά θα λέγαμε, τα οποία τα βάζανε σε μια μεγάλη κατσαρόλα. Η κατσαρόλα αυτή περιείχε συνήθως προϊόντα ντόπια κυρίως. Φασόλια, φακές ρεβίθια. καλαμπόκι, σιτάρι. κουκιά, φάβα, ρύζι, και όποια άλλα όσπρια μπορούσε ο καθένας να βάλει στην κατσαρόλα προσθέτοντας και λίγη ζάχαρη για καλύτερο βράσιμο.

Η αναμοιγένεια των προς βράση υλικών απαιτούσε αρκετή ώρα, μιας και δεν υπήρχαν τότε οι κατσαρόλες γρήγορου βρασμού «χύτρες», για να βράσουν με αποτέλεσμα να μένουν στη φωτιά αρκετό χρόνο. Αυτό απαιτούσε συνεχή τροφοδοσία της φωτιάς.

Την βραδιά λοιπόν αυτή γινόταν και το επίσημο άναμμα του τζακιού και για το λόγο αυτό βάζανε να ανάψει η φωτιά πολλών ειδών ξύλα.

Πρώτα βάζανε ξύλο αρσενικό , π.χ.πουρνάρι, πλάτανο, κέδρο, και ύστερα βάζανε ξύλο θηλυκό βελανιδιά , κορτσιά λέγοντας και το σχετικό τραγούδι. «απόψε παντρεύω τη φωτιά , με τούτα τα παιδιά …….»ονοματίζοντας κάθε φορά το όνομα του ξύλου που τοποθετούσε στο τζάκι.

Σημαντικό ήταν ότι για το πάντρεμα τη φωτιά τα ξύλα που θα χρησιμοποιούσαν πρέπει να προέρχονταν απο δέντρα που ήταν μέρος ηλιόλουστο γιατί διαφορετικά αν ήταν απο σκιερά μέρη δεν κάνανε ούτε κάρβουνο ούτε φλόγα παρά μόνο καπνό. Αφού η φωτιά άναβε τότε τοποθετούσαν πάνω στην «πυροστιά» τα μπόλια και έπρεπε να διατηρηθεί η φωτιά όλη τη νύχτα για να σιγοβράσουν τα μπόλια.

Έτσι λοιπόν έπρεπε να μείνει ένας να «λαγοκοιμάται» δίπλα στο γωνολίθι και να τροφοδοτεί την φωτιά με ξύλα όλη την νύχτα.

Την άλλη μέρα 21 Νοεμβρίου, τα μπόλια είχαν βράσει και σερβίρονταν κανονικά στο μεσημεριανό τραπέζι σαν κυρίως πιάτο.

Επειδή συνήθως ήταν αρκετά τα μπόλια οι νοικοκυρές προσέφεραν και στα γειτονικά σπίτια ανταλλάσσοντας πιάτα για κάνουν και τη σύγκριση ανάμεσά τους.

ekklisiaonline ΠρωτοσελιδαΕιδήσεις

Ο Βασιλιάς Κουκούνι της Τροίας: Ο Πρώτος Ιστορικός Ηγεμόνας της Πόλης

Ο Πρώτος Ιστορικός Βασιλιάς της Τροίας: Ο Κουκούνι Η Τροία υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα της Εποχής του Χαλκού. Πολλοί γνωρίζουν τον μύθο του...

Ο Μάνος Χατζιδάκις και το Ανεξήγητο

Ο ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΝΕΞΗΓΗΤΟ Κάποια στιγμή, σε έναν από τους -καθημερινούς σχεδόν- μυστικούς δείπνους που παρέθετε ο Χατζιδάκις στους διάφορους φίλους του, εις...

Πώς Πραγματικά Ήταν το Συμπόσιο στην Αρχαία Ελλάδα

Τι ήταν το συμπόσιο στην Αρχαία Ελλάδα; Το συμπόσιο στην αρχαία Ελλάδα ήταν μια ανδρική κοινωνική εκδήλωση όπου κυριαρχούσαν το κρασί, η κουβέντα και η...

Ευφυία και Μελαγχολία: Η Σύνδεση των Αρχαίων Ελλήνων

Από τον Αριστοτέλη στην Επιστήμη: Πώς η αρχαία σκέψη αποκάλυψε τη σχέση ευφυίας και ψυχικής διάθεσης Ευφυία και Μελαγχολία: Η Σύνδεση των Αρχαίων Ελλήνων αποτελεί...

Έφυγε από τη ζωή στα 68 του χρόνια ο δημοσιογράφος Γιώργος Παλαμιώτης

Σε ηλικία 68 ετών έφυγε από τη ζωή ο δημοσιογράφος Γιώργος Παλαμιώτης, αφήνοντας πίσω του μια μακρά και σημαντική πορεία στον χώρο της ενημέρωσης....

Το Ανάγλυφο της Επίσκυρος: Η Αρχαιότερη Απεικόνιση Ποδοσφαίρου

Το Ποδόσφαιρο στην Αρχαία Ελλάδα δεν είναι απλώς μια σύγχρονη εφεύρεση Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας, ένα από τα σημαντικότερα μουσεία του κόσμου, φυλάσσεται...

Μαρω Κοντού: Υπό στενή ιατρική παρακολούθηση στο νοσοκομείο Αττικόν

Στο νοσοκομείο «Αττικόν» νοσηλεύεται από χθες το βράδυ η σπουδαία ηθοποιός του ελληνικού κινηματογράφου, Μάρω Κοντού Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλη Γιαννακό, η...

Μάνος Χατζιδάκις: Η μεγαλύτερη μουσική ιδιοφυία της χώρας μας

Ο Μάνος (Εμμανουήλ) Χατζιδάκις (Ξάνθη, 23 Οκτωβρίου 1925 – Αθήνα, 15 Ιουνίου 1994) ήταν κορυφαίος Έλληνας συνθέτης και ποιητής. Είναι Βραβευμένος με Βραβείο Όσκαρ. Θεωρείται...

Σάλος με όσα είπε ο Γιώργος Λιάγκας για όσους σχολιάζουν στα social media: Στο διαδίκτυο δεν είναι σοβαροί, είναι μα……

Λιάγκας κατά του διαδικτύου: «Δεν είναι σοβαροί, είναι μα…..» Σε έντονη παρέμβασή του στην εκπομπή «Το Πρωινό» της ANT1, ο Γιώργος Λιάγκας ξέσπασε και δεν...

Θοδωρής Κολυδάς: Ενημέρωση για τον καιρό σήμερα 16 Ιουνίου

Η ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΙΡΟ 16 6 2026 Η νέα ενημέρωση για τον καιρό παρουσιάζει με απλό και καθαρό τρόπο την εξέλιξη της ατμοσφαιρικής...

Γοργίας ο Λεοντίνος: Ο σοφιστής που προσέγγισε τον μηδενισμό στην αρχαία Ελλάδα

Γοργίας ο Λεοντίνος: Η νοοτροπία και ο μηδενισμός στην αρχαία Ελλάδα Ο Γοργίας ο Λεοντίνος ήταν κορυφαίος σοφιστής της αρχαίας Ελλάδας. Το έργο και η...

Από τον Αριστοτέλη στην Επιστήμη: Πώς η αρχαία σκέψη αποκάλυψε τη σχέση ευφυίας και ψυχικής διάθεσης

Οι Σπαρτιάτες και ο Πραγματικός Φόβος τους Οι Σπαρτιάτες έμειναν γνωστοί ως ατρόμητοι πολεμιστές. Όμως, η πραγματική δύναμη της πόλης τους δεν βασίστηκε μόνο στον...

Αρχαία Διατροφή: Η Θρέψη των Ολυμπιονικών

Η διατροφή των αρχαίων Ελλήνων αθλητών Αποτελεί ένα συναρπαστικό πεδίο μελέτης που αποκαλύπτει όχι μόνο τις διατροφικές τους συνήθειες, αλλά και την εξελισσόμενη κατανόηση...

Σάλος με τον Μάρκο Σεφερλή στην συνέντευξη του στον Γρηγόρη Μπάκα

Μάρκος Σεφερλής: «Όλος ο κόσμος θέλει να γελάει κι αυτός που θέλει πραγματικά να γελάσει, επιλέγει εμένα, είτε στο θέατρο, είτε στην τηλεόραση.»

Είμαστε πια πρωταθλητές: Το τραγούδι του καλοκαιριού του 1987 που πήραμε το Ευρωμπάσκετ – Το θυμάσαι;

Η κατάκτηση του Ευρωμπάσκετ του 1987 υπήρξε η πρώτη μεγάλη επιτυχία του Ελληνικού μπασκετ και άλλαξε για πάντα την σχέση μας με το συγκεκριμένο...

Θοδωρής Κολυδάς: Η Αθήνα μπαίνει σε τροχιά σταδιακής ανόδου της θερμοκρασίας

Η Αθήνα μπαίνει σε τροχιά σταδιακής ανόδου της θερμοκρασίας Μετά από μια μικρή ανάπαυλα στα μέσα της περιόδου, ο υδράργυρος ανεβαίνει εκ νέου και προσεγγίζει...

Χαμός στο YFSF: Ο Παναγιώτης Ραφαηλίδης «γίνεται» Μιχάλης Ρέππας και αφήνει τον Χαραλαμπίδη άφωνο

Χαμός στο νέο  επεισόδιο του Your Face Sounds Familiar (YFSF) στον ANT1, οπου ο Παναγιώτης Ραφαηλίδης έδωσε μια από τις πιο εντυπωσιακές εμφανίσεις της...

Σπέτσες: Το Νησί της Μπουμπουλίνας και της Ναυτικής Παράδοσης

Οι Σπέτσες αποτελούν έναν από τους πιο ξεχωριστούς προορισμούς της Ελλάδας συνδυάζοντας τη μακραίωνη ιστορία, την αρχοντική αρχιτεκτονική και το φυσικό κάλλος. Βρίσκονται στην είσοδο...

Κωνσταντίνος Μητσοτάκης και Ανδρέας Παπανδρέου μαζί στο ΣΕΦ στο έπος του Ευρωμπασκετ του 1987

Ο Χρήστος Σαρτζετάκης, ΠτΔ, ο Ανδρέας Παπανδρέου και ο Κωνσταντινος Μητσοτακης κάθονται στην πρώτη σειρά στο ΣΕΦ στον αγώνα που η εθνικη μας ομάδα...

Βώλακας Τήνου: Ένα Γεωλογικό Θαύμα

Ένα μικρό, ορεινό χωριό στην καρδιά της Τήνου Ο Βώλακας, ή Βώλαξ, είναι ένα μικρό, ορεινό χωριό στην καρδιά της Τήνου, ένα από τα πιο...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ