Η εξεταστική επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη διερεύνηση της χρήσης του Pegasus και άλλου λογισμικού επιτήρησης (PEGA) στα κράτη μέλη της ΕΕ, δημοσίευσε σχέδιο έκθεσης την Τρίτη 29 Νοε. 2022, που περιγράφει λεπτομερώς τα ευρήματα ανά χώρα σχετικά με τη χρήση και την έκταση της πολιτικής επιτήρησης στην ΕΕ. Σύμφωνα με το The Brussels Times, το σχέδιο έκθεσης δεν έχει ακόμη εγκριθεί από την επιτροπή, θα τροποποιηθεί με συστάσεις και θα ψηφιστεί το επόμενο έτος.
Σύμφωνα με την έκθεση, τα ευρήματα της έρευνας σε αυτό το στάδιο της έρευνας είναι συγκλονιστικά και πρέπει να ανησυχήσουν κάθε Ευρωπαίο πολίτη. Η έκθεση καλύπτει λεπτομερώς την παράνομη χρήση spyware στην Πολωνία, την Ουγγαρία, την Ελλάδα και την Ισπανία με περιγραφές της αγοράς Pegasus ή άλλου spyware, το νομικό πλαίσιο, τον έλεγχο, την αποκατάσταση, τον πολιτικό έλεγχο και τα θύματα που στοχοποιήθηκαν. Η Κύπρος, ως σημαντικός ευρωπαϊκός κόμβος εξαγωγών για τη βιομηχανία επιτήρησης, περιλαμβάνεται επίσης.
Η πρώτη συνεδρίαση της επιτροπής πραγματοποιήθηκε στα μέσα Απριλίου. Έκτοτε έχει πραγματοποιήσει ακροάσεις, συλλέγει πληροφορίες από τα κράτη μέλη και έχει πραγματοποιήσει αποστολές, σε εκείνα από αυτά που εμπλέκονται περισσότερο στη χρήση spyware για την παρακολούθηση των πολιτών τους.
Ωστόσο, σύμφωνα με την έκθεση, οι κυβερνήσεις των κρατών μελών της ΕΕ έχουν σε μεγάλο βαθμό αρνηθεί την πρόσκληση να συνεργαστούν με την επιτροπή. Ορισμένες κυβερνήσεις αρνήθηκαν κατηγορηματικά να συνεργαστούν, άλλες δεν μοιράστηκαν σημαντικές πληροφορίες.
Η επιτροπή είναι επίσης δυσαρεστημένη με την απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία επίσης βρέθηκε στο στόχαστρο spyware. Η Επιτροπή περιορίστηκε μέχρι στιγμής στη σύνταξη επιστολών ζητώντας διευκρινίσεις από τις κυβερνήσεις της Πολωνίας, της Ουγγαρίας, της Ισπανίας και της Ελλάδας. «Ωστόσο, φαίνεται ότι αυτή η δειλή προειδοποίηση της Επιτροπής δεν θα ακολουθηθεί από περαιτέρω δράση».
Αντίθετα, με εξαίρεση το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τα άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό σιωπηλά και παθητικά, υποστηρίζοντας ότι είναι ένα αποκλειστικά εθνικό θέμα, αναφέρει η έκθεση. Η χρήση spyware από τα κράτη μέλη της ΕΕ, υπό το πρόσχημα της εθνικής ασφάλειας είναι ένα άκρως πολιτικό ζήτημα και έχει πλέον πολιτικοποιηθεί και στην ίδια την επιτροπή. Αυτά αναφέρουν σε άρθο τους οι
Ας δούμε όμως τι αναφέρει η 56σελιδη μελέτη για την Ελλάδα…
Εννέα σελίδες είναι αφιερωμένες στη χώρα μας…
Ακολουθεί ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα…
Οι αποκαλύψεις για χρήση spyware και παρακολούθηση δημοσιογράφων από την ΕΥΠ, μιλάνε για μια πολύ ανησυχητική ιστορία ενός περίπλοκου και αδιαφανούς δικτύου σχέσεων, πολιτικών και επιχειρηματικών συμφερόντων, ευνοιών, νεποτισμού και πολιτικής επιρροής. Είναι εύκολο να χαθείς στον λαβύρινθο. Ωστόσο, εμφανίζονται μερικά μοτίβα. Η πολιτική πλειοψηφία χρησιμοποιείται για την εύνοια ειδικών συμφερόντων παρά του γενικού συμφέροντος, ιδίως με το διορισμό συνεργατών και πιστών σε καίριες θέσεις όπως η ΕΥΠ, η ΕΑΔ και η εταιρεία Κρίκελ. Ενώ Το spyware, πιθανόν σε συνδυασμό με νόμιμες υποκλοπές, χρησιμοποιείται ως εργαλείο πολιτικής εξουσίας και έλεγχος στα χέρια της ανώτατης πολιτικής ηγεσίας της χώρας. Εκ των προτέρων μηχανισμοί ελέγχου έχουν σκόπιμα αποδυναμωθεί και η διαφάνεια και η λογοδοσία παρακάμπτονται. Επικριτικοί δημοσιογράφοι ή αξιωματούχοι που πολεμούν τη διαφθορά και την απάτη, αντιμετωπίζουν εκφοβισμό και παρεμπόδιση και δεν υπάρχει προστασία από τους καταγγέλλοντες.
38. Η κυβέρνηση αρνείται την αγορά του Predator spyware. Ωστόσο, αν δεν ήταν η ελληνική κυβέρνηση, τότε πρέπει να συναχθεί το συμπέρασμα ότι υπεύθυνος ήταν ένας μη κρατικός παράγοντας τα για (απόπειρα) χακαρίσματα των τηλεφώνων του Κουκάκη και του Ανδρουλάκη. Αυτό θα ήταν ένα έγκλημα βάσει της ελληνικής νομοθεσίας και θα περίμενε κανείς από τις ελληνικές αρχές αμέσως και διερευνήσει σθεναρά μια τόσο σοβαρή υπόθεση. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει αστυνομική έρευνα, μόνο εισαγγελικές έρευνες μετά από καταγγελίες. Χωρίς φυσικά αποδεικτικά στοιχεία να έχουν κατασχεθεί.
Η υπόθεση των ιδιωτικών παραγόντων πίσω από τις επιθέσεις του Predator είναι εξαιρετικά απίθανη, καθώς δεν εξηγείται από την επιλογή των στόχων
39. Μια άλλη πιθανότητα είναι ότι το Predator αποκτήθηκε μέσω του Κέντρου Τεχνολογικής Υποστήριξης, Ανάπτυξης και Καινοτομίας που έχει δημιουργηθεί εντός της ΕΥΠ (ΚΕΤΥΑΚ), μιας ειδικής οντότητας που έχει συσταθεί από τον πρώην προϊστάμενο της ΕΥΠ Κοντολέων. Λειτουργεί σε απόσταση από την ΕΥΠ.
40. Ελλείψει αποδεικτικών στοιχείων σχετικά με την ταυτότητα του αγοραστή και του χρήστη του Predator, δεν μπορεί να διαπιστωθεί με βεβαιότητα εάν ή πώς η κυβέρνηση ή άλλος “παίκτης” είχε αποκτήσει το Predator. Ωστόσο, κατ’ αρχήν δεν είναι αδύνατο να αποκτηθεί ή να γίνει χρήση του spyware χωρίς κυβερνητικοί φορείς να αγοράζουν απευθείας το λογισμικό. Το spyware μπορεί να αγοραστεί μέσω πληρεξούσιων, εταιρειών μεσιτών ή μεσαζόντων, όπως έχουμε δει σε άλλες περιπτώσεις ή μπορεί να γίνουν διευθετήσεις με προμηθευτές spyware για να παρέχουν ορισμένες υπηρεσίες που σχετίζονται με λογισμικό υποκλοπής spyware. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υπήρχαν στενές συνδέσεις και αλληλεξαρτήσεις μεταξύ ορισμένων προσώπων και γεγονότων που σχετίζονται με την κυβέρνηση, η ΕΥΠ και οι πάροχοι spyware, ιδίως η Krikel πού ήταν προτιμώμενος προμηθευτής εξοπλισμού επικοινωνιών και επιτήρησης προς πχ. την αστυνομία και την ΕΥΠ. Η εταιρεία Κρίκελ είναι στενά συνδεδεμένη με πρόσωπα από το περιβάλλον του πρωθυπουργού Μητσοτάκη.