Γιορτή της αρχαίας Αθήνας προς τιμήν της θεάς Αρτέμιδας, που με τα βέλη της σκότωνε ελάφια (Ελαφηβόλος). Από την γιορτή πήρε την ονομασία του και ο μήνας Ελαφοβηλιών.
Τα «Ελαφηβόλια» τελούνταν μάλλον κατά τη γενέθλια ημερομηνία της Αρτέμιδας (στις 6 του Ελαφηβολιώνος), σταδιακά όμως έχασαν τη σημασία τους, ενόψει της σπουδαιότητας που απέκτησαν με το χρόνο τα «Μεγάλα Διονύσια».
Η θυσία ελαφιού, που χαρακτήριζε τη γιορτή αυτή, αντικαταστάθηκε στα κατοπινά χρόνια από προσφορά πλακούντων (γλυκίσματα και άλλες τροφές που χρησιμοποιούνταν κατά τις ιεροπραξίες) από αλεύρι, σουσάμι και μέλι, σε σχήμα ελαφιού.
Ήταν λογικό, από ένα χρονικό σημείο και μετά, η εξασφάλιση ελαφιού προς θυσία να είχε γίνει πολύ δύσκολη για όλους τους Αθηναίους πολίτες (αύξηση πληθυσμού, αστικοποίηση της Αθήνας με πολλά κτίρια και αγροικίες, που θα οδήγησαν τα ελάφια στις ορεινές περιοχές της Αττικής, μακριά από την πόλη).
Ελαφηβολιών
Ο Ελαφηβολιών είναι ο ένατος μήνας του αττικού ημερολογίου. Ήταν αφιερωμένος στη θεά Άρτεμη και αντιστοιχεί με το χρονικό διάστημα 21 Φεβρουαρίου-23 Μαρτίου.
Ο μήνας πήρε το όνομά του από τα Ελαφηβόλια, γιορτή με θυσίες ελαφιών που πραγματοποιούνταν την έκτη μέρα του μήνα προς τιμήν της Ελαφηβόλου Άρτεμης.
Τον ίδιο μήνα διοργανώνονταν και τα Μεγάλα ή «εν άστει» Διονύσια προς τιμήν του Διονύσου του Ελευθερέα, τα οποία θεσμοθετήθηκαν από τον Πεισίστρατο και κατά τα οποία παρουσιάζονταν και διαγωνίζονταν τραγωδίες από την 11η μέχρι την 13η ημέρα του μήνα. Μετά τα Μεγάλα Διονύσια, αναφέρεται από πηγές ότι τελούνταν τα Πάνδια.
Στις 18 του μήνα τελούνταν επίσης τα Ανάκεια προς τιμήν των Διόσκουρων Κάστορα και Πολυδεύκη, ενώ το μήνα αυτό τελούνταν και τα Γαλάξια προς τιμήν της Ρέας-Κυβέλης, σε αντίθεση με τα Γαλάξια προς τιμήν του Απόλλωνα κατά το μήνα Ποσειδεώνα.