Κώστας Σκαρβέλης – Μια μορφή της ελληνικής μουσικής με «θάνατο εξ οιδήματος εξ υποσιτισμού»

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ρεμπέτης, ο πρώτος καλλιτεχνικός διευθυντής της Columbia. Ο Κώστας Σκαρβέλης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1880 και από πολύ μικρός ασχολήθηκε με τη μουσική. Μετά την ενηλικίωσή του, για να αποφύγει την κατάταξή του στον τουρκικό στρατό, φυγαδεύτηκε και εγκαταστάθηκε με άλλους συγγενείς του στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.

Τουλάχιστον για μια δεκαπενταετία δεν υπάρχουν στοιχεία για το πού ήταν και με τι ασχολήθηκε. Βέβαιο είναι ότι δεν επανήλθε στην Κωνσταντινούπολη, ούτε σε άλλο μέρος της Τουρκίας. Στην Αθήνα πρέπει να εγκαταστάθηκε μεταξύ 1915 και 1920, επομένως δεν ανήκει στους πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής. Η κύρια εργασία του στην Αθήνα πριν από το 1922 ήταν ειδικός τεχνίτης στην κατασκευή υποδημάτων πολυτελείας.

Με την εγκατάσταση των Μικρασιατών στην Ελλάδα, ο Κώστας Σκαρβέλης ξαναβρήκε γνωστά πρόσωπα από το χώρο των μουσικών και άρχισε αμέσως την επαγγελματική του καριέρα ως μουσικός. Από το 1923 ανέβηκε στο πάλκο ως κιθαρίστας και έπαιξε σε όλα τα γνωστά στέκια που δημιουργήθηκαν από τους μικρασιάτες μουσικούς στην Αθήνα του Μεσοπολέμου: Στον «Πουρούζη» στη Λ. Αλεξάνδρας, στου «Πικίνου» στο θησείο, στο «Αραράτ» στην Λ. Αλεξάνδρας, στο «Απταιό» στο Φάληρο κ.α. Μαζί του ήταν, μεταξύ άλλων, ο Κώστας Τζοβένος, ο Μήτσος Αραπάκης, ο Κώστας Καρίπης, ο Αντώνης Νταλγκάς, ο Γιώργος Λαζαρίδης (ή Σπανός), ο Κώστας Ρούπανας, ο Στελλάκης Περπινιάδης κ.ά.

Με την έναρξη της μαζικής δισκογραφίας στην Ελλάδα (1924-1925) παίρνει μέρος στις πρώτες ηχογραφήσεις, με όλες τις τότε γνωστές εταιρίες (Οdeon, His Master’s Voice, Columbia Αγγλίας, Ρathe, Polydor, Parlophone), παίζοντας σε όλα τα είδη μουσικής (δημοτικά, ελαφρά και κυρίως ρεμπέτικα). Ήταν εξαίρετος τραγουδιστής στο πάλκο, αλλά προτίμησε να μην «ανταγωνίζεται» τους συναδέλφους του τραγουδιστές κι έτσι συμμετείχε ελάχιστες φορές σε ηχογραφήσεις με τη φωνή του (κυρίως έκανε δεύτερες φωνές σε γνωστούς τραγουδιστές τής πριν από το 1930 περιόδου). Τα πρώτα δικά του τραγούδια εμφανίζονται με τη γαλλική εταιρία Ρathe γύρω στο 1928-1929, ενώ η φωνή του αποτυπώθηκε σε δίσκους της γερμανικής Ροlydor.

Από το 1930, με την ίδρυση και λειτουργία του εργοστασίου παραγωγής δίσκων στον Περισσό από την αγγλική Grammophone, αναλαμβάνει τη διεύθυνση της ελληνικής Columbia. Έτσι, καταγράφεται στην ιστορία της δισκογραφίας ως ο πρώτος καλλιτεχνικός διευθυντής της. Από τη θέση αυτή γίνεται ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες προεπιλογής των τραγουδιών που θα περνούσαν στη δισκογραφία και μαζί με τους Δημήτρη Σέμση (Σαλονικιό), Σπύρο Περιστέρη, Παναγιώτη Τούντα και Ιωάννη Δραγάτση (Ογδοντάκη) συνθέτουν την πεντάδα των μαέστρων – καλλιτεχνικών διευθυντών, που διαμόρφωσαν το νεότερο μουσικό ύφος των τραγουδιών των πόλεων στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου.

Ο Κώστας Σκαρβέλης συνεργάστηκε στη δισκογραφία και το πάλκο με τον Μάρκο Βαμβακάρη και τους υπόλοιπους της πειραιώτικης κομπανίας. Μάλιστα, από το 1935 έπαιξε και στο μαγαζί του ιδίου του Μάρκου στα Άσπρα Χώματα της Κοκκινιάς. Εκείνη τη χρονιά ήταν μαζί του οι Μάρκος Βαμβακάρης, Γιώργος Μπάτης, Στράτος Παγιουμτζής, Σοφία Καρίβαλη και για λίγο ο Ανέστος Δελιάς (Αρτέμης).

Ο Κώστας Σκαρβέλης έγραψε εκατοντάδες τραγούδια, εκ των οποίων πάνω από 200 έχουν εντοπιστεί στη δισκογραφία των 78 στροφών. Ξεχωρίζουν: «Τράβα ρε μάγκα και αλάνη», «Το παιγνίδι του Αμερικάνου», «Δυο μάγκες με βαρέσανε», «Τουρκολιμανιώτισσα», «Στα ξένα μ’ άφησες», «Γιατί να με γελάσεις», «Κρυφό τον έχω τον καημό», «Δεν είσαι εσύ για μένα», «Δερβισάκι», «Τσαγκαράκι», «Το μπουζουκάκι», «Βρε χήρα κάθισε καλά», «Ο βλάμης του Ψυρή», «Σμυρνιά καμωματού», «Όταν το πίνω το κρασί», «Αλανιάρα σεβνταλού», «Είναι δυο χρόνια π’ αγαπώ», «Ξενύχτης πάλι έμεινα», «Τα τσαχπίνικά σου μάτια», «Ο κόσμος πλούτη λαχταρά», «Δεν θα ‘ρθω πια στην Κοκκινιά», «Μαρικάκι μου», «Ο μπεκρής», «Κάθε βραδάκι με γελάς», «Θα σε πλανέψω μια φορά», «Είμαι τεχνίτης ξακουστός», «Παραπονιέμαι στον ντουνιά», «Απόψε είδα όνειρο», «Σε γελάσανε», «Ερηνάκι», «Είσαι γκρινιάρα και γλωσσού», «Πλανεύτρα», «Στο καφέ αμάν», «Μάγισσα», «Πολίτισσα», «Βρε τύχη πως με τυραννάς», «Παραπονιάρα», «Μέσα στο Πασαλιμάνι», «Στρίβε ρε Καράμπελα», «Γιατί δεν βγαίνεις να σε δω», «Ελενίτσα», «Θα σε κάνω ταίρι μου» κ.ά.

Τα τραγούδια του ερμηνεύτηκαν από τους μεγαλύτερους τραγουδιστές του μεσοπολέμου, όπως ο Κώστας Νούρος, η Μαρίκα Φραντζεσκοπούλου (Τιλίτισσα), η Ρίτα Αμπατζή, η Ρόζα Εσκενάζυ, ο Στελλάκης Περπινιάδης, ο Στράτος Παγιουμτζής, ο Μάρκος Βαμβακάρης, ο Κώστας Τσανάκος, ο Αντώνης Νταλγκάς, ο Γρηγόρης Ασίκης, ο Κώστας Ρούκουνας, ο Γιάννης Παπαϊωάννου, ο Απόστολος Χατζηχρήστος, ο Ευάγγελος Σωφρονίου, ο Ζαχαρίας Κασιμάτης κ.ά. Όμως, εκείνος που ταύτισε τη φωνή του με τις εξαίρετες μελωδίες και τους στίχους του Κώστα Σκαρβέλη ήταν ο Γιώργος Κάβουρας, ο οποίος την περίοδο 1935-1941 γραμμοφώνησε πάνω από πενήντα τραγούδια του.

Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, ο Κώστας Σκαρβέλης για να επιβιώσει άσκησε το παλιό του επάγγελμα, επισκευάζοντας παπούτσια. Όμως δεν άντεξε και από ειρωνεία της μοίρας, αυτός ο γλεντζές και καλοφαγάς (από εκεί και το παρατσούκλι «Παστουρμάς»), άφησε την τελευταία του πνοή στις 8 Απριλίου 1942, από την πείνα. Το πιστοποιητικό θανάτου αναφέρει «θάνατος εξ οιδήματος εξ υποσιτισμού».

sansimera ΠρωτοσελιδαΕιδήσεις

Σαν σήμερα ο ήρωας Ευαγόρας Παλληκαρίδης απαγχονίζεται από τους Άγγλους Δυνάστες…

Εννέα δευτερόλεπτα μέχρι τον θάνατο Τόσος χρόνος χρειάστηκε μέχρι να ξεψυχήσει στην αγχόνη ο ηρωικός Ευαγόρας Παλληκαρίδης. Το κυνικό ντοκουμέντο του άγγλου δημίου... Ο 18χρονος...

Η υπερήφανη αντίδραση του πατέρα του Γρηγόρη Αυξεντίου στο νεκροτομείο μπροστά στο καμμένο σώμα του γιου του

Όταν ο πατέρας τού Αυξεντίου, πήγε στο νεκροτομείο να αναγνωρίσει το καμμένο σώμα τού γιου του, δεν είπε τίποτα Χαμογέλασε και βγήκε έξω. Όταν απομακρύνθηκε...

Νίκος Δένδιας: Τιμάμε τη μνήμη του Γρηγόρη Αυξεντίου, 69 χρόνια μετά την ηρωική του θυσία

Τιμάμε τη μνήμη του Γρηγόρη Αυξεντίου, 69 χρόνια μετά την ηρωική του θυσία Ο «Σταυραετός του Μαχαιρά», ανιδιοτελής πατριώτης, επέλεξε με επίγνωση και αυταπάρνηση να...

Πώς Πετυχαίνουν οι Κορυφαίοι: Η Άγνωστη Μέθοδος Μελέτης της Ιστορίας

Ο Ναπολέων πέρασε ολόκληρη τη ζωή του προσπαθώντας να μοιάσει στον Ιούλιο Καίσαρα Ο Καίσαρας, με τη σειρά του, είχε ως απόλυτο είδωλο τον Μέγα...

Ευαγόρας Παλληκαρίδης, ένα σύμβολο αγώνα

Ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης γεννήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 1938 στην Τσάδα της επαρχίας Πάφου, χωριό της μητέρας του Ο πατέρας του καταγόταν από το χωριό...

Η Τουρκική Στρατιωτική Επιχείρηση του 1974 στην Κύπρο: Παραστρατιωτικές Δομές, Ανθρώπινες Απώλειες και τα Κατεχόμενα Ελληνοκυπριακά Εδάφη

Η Τουρκική Στρατιωτική Επιχείρηση του 1974 στην Κύπρο: Παραστρατιωτικές Δομές, Ανθρώπινες Απώλειες και τα Κατεχόμενα Ελληνοκυπριακά Εδάφη Γιάννης Βασίλης ΓιαϊλαλήΗ τουρκική στρατιωτική επιχείρηση του 1974...

Το ναζιστικό έγκλημα στις Βίγλες στις 24 Φεβρουαρίου 1944: Οι ναζί εκτελούν 212 πατριώτες, αντιστασιακούς και κομμουνιστές

"Το ναζιστικό έγκλημα στις Βίγλες": Σαν σήμερα, 24 Φεβρουαρίου 1944, οι ναζί εκτελούν (δολοφονούν) 212 πατριώτες, αντιστασιακούς και κομμουνιστές, στη θέση "Βίγλες" στην Μεγαλόπολη.Την...

Η απελευθέρωση των Ιωαννίνων 21 Φεβρουαρίου 1913

Ο αγώνας για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων υπήρξε η σημαντικότερη στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ Ελλάδας και   Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στο μέτωπο της Ηπείρου, κατά τη διάρκεια του Α' Βαλκανικού Πολέμου (5...

1945: Ο βομβαρδισμός της Δρέσδης

"Μέσα από τα χαλάσματα εξείχαν χέρια, πόδια, σπασμένα κρανία. Οι δεξαμενές νερού ήταν γεμάτες με πτώματα": Σαν σήμερα, τη νύχτα της 13 προς 14 Φεβρουάριου...

Οι Άγιοι Κύρος και Ιωάννης οι Ανάργυροι

Οι Άγιοι Μάρτυρες Κύρος και Ιωάννης άθλησαν κατά την εποχή του αυτοκράτορα Διοκλητιανού (284 – 305 μ.Χ.) Ο Άγιος Κύρος καταγόταν από την Αλεξάνδρεια, ενώ...

Τρεις Ιεράρχες: Πως καθιερώθηκε η εορτή τους

Την εορτή των Τριών Ιεραρχών καθιέρωσε ο Αλέξιος Κομνηνός το 1100 μΧ, αφενός για να τιμηθούν οι τρεις μεγάλοι Άγιοι της Εκκλησίας μας κι...

Οι Τρεις Ιεράρχες: Σύμβολα της εκκλησιαστικής κοινωνίας

Την 30ή Ιανουαρίου εορτάζει η Εκκλησία την μνήμη των τριών μεγάλων Ιεραρχών, Βασιλείου του Μεγάλου, Γρηγορίου του Θεολόγου και Ιωάννου του ΧρυσοστόμουΔεν πρόκειται περί...

Οδός Ερμού, ο διαχρονικός γυναικόδρομος των Αθηνών

Αποτέλεσε το σύμβολο του αστικού εκσυγχρονισμού της Αθήνας μας, τον πυρήνα της εκπόρευσης της ευρωπαϊκής μόδας, αλλά και περίοπτο σημείο συνάντησης των γυναικών της...

Κωνσταντίνος Δαβάκης: Ο ήρωας του Ελληνοϊταλικού πολέμου

Αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού, από τις θρυλικές μορφές του Ελληνοϊταλικού Πολέμου (1940-1941). Ο Κωνσταντίνος Δαβάκης γεννήθηκε το 1897 στα Κεχριάνικα Λακωνίας και ήταν γιος του...

Άγιος Γρηγόριος: Αλφαβητάριον παραινέσεων

Σπουδαία εκκλησιαστική προσωπικότητα και ένας από τους Τρεις Ιεράρχες Η μνήμη του γιορτάζεται σε Ανατολή και Δύση στις 25 Ιανουαρίου. Την ημέρα αυτή γιορτάζουν...

Οκτώ αιώνες απο την υπογραφή της «magna karta» – οικουμενικής διακήρυξηςτων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, από τον Ιωάννη  τον Ακτήμονα

Πέρασαν οκτώ αιώνες από την πρώτη επίσημο διακήρυξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όταν ο άγγλος βασιλιάς Ιωάννης ο Ακτήμονας, υφιστάμενος την μεγάλη πίεση των ευγενών, του...

Το ιστορικό νοσοκομείο της Αθήνας, «Η Σωτηρία»

  Συνδεδεμένο με μερικές και μάλιστα οδυνηρές ιστορικές μνήμες της σύγχρονης Ελλάδας είναι το νοσοκομείο «Η Σωτηρία» Γράφει ο Πάνος Ν. ΑβραμόπουλοςΤο νοσοκομείο ευρίσκεται επι της...

Το ενωτικό δημοψηφισμα του 1950 στην Κύπρο

Συμπληρώνονται σήμερα 76 χρόνια από την ιστορική 15η Ιανουαρίου 1950, μια ημερομηνία-σταθμό για τον κυπριακό ελληνισμό Ήταν η ημέρα που ο λαός της Κύπρου, με...

Σήμερα η εκκλησία μας τιμά την μνήμη της Αγίας Νίνας Ισαποστόλου

Σύμφωνα με τον συναξαριστή, η Αγία Νίνα (ή Νίνω) γεννήθηκε στην Καππαδοκία, όπου κατοικούσαν πολλοί Γεωργιανοί και φέρεται ως συγγενής του Αγίου Μεγαλομάρτυρα Γεωργίου...

Σήμερα η εκκλησία μας τιμά την μνήμη των των Αγίων Ερμύλου και Στρατόνικου των μαρτύρων και του Οσίου Μάξιμος του Καυσοκαλυβίτη

Σήμερα Τρίτη 13/1 η εκκλησία μας τιμά την μνήμη των των Αγίων Ερμύλου και Στρατόνικου των μαρτύρων και του Οσίου Μάξιμος του Καυσοκαλυβίτη Τα ονόματα...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ