Σε αντίθεση με την υπέρταση (υψηλή πίεση) για τη χαμηλή πίεση (υπόταση) δεν υπάρχει σαφής ορισμός.
Μία γενική προσέγγιση για τη χαμηλή αρτηριακή πίεση του αίματος είναι όταν οι τιμές βρίσκονται κάτω από τα 90/60, δηλαδή κάτω από τα 90 mmHg η συστολική (η μεγάλη πίεση) και κάτω από τα 60 mmHg η διαστολική πίεση (η μικρή πίεση).
Η χαμηλή πίεση δεν παρουσιάζει πάντα συμπτώματα, γι’ αυτό τις περισσότερες φορές δεν δίνονται φάρμακα ούτε γίνονται διατροφικές συστάσεις.
Έχει επικρατήσει άλλωστε η γενική άποψη ότι όσο πιο χαμηλή είναι η πίεση, τόσο καλύτερα.
Χαμηλή πίεση έχουν γενικά οι αθλητές και όσοι κάνουν τακτικά γυμναστική.
Συμπτώματα
Αν μετά από απότομη προσπάθεια του ατόμου να σηκωθεί από το κρεβάτι ή την πολυθρόνα παρουσιαστεί χαμηλή πίεση, αυτή είναι η λεγόμενη ορθοστατική υπόταση.
Ορθοστατική υπόταση εκδηλώνεται και μετά από ορθοστασία κατά τη διάρκεια ημερών με υψηλή θερμοκρασία και έντονες εφιδρώσεις.
Όταν η αρτηριακή πίεση είναι χαμηλή ενδέχεται το αίμα να μην κυκλοφορεί σωστά και να μην αιματώνεται καλά ο εγκέφαλος και τα άλλα όργανα του σώματος. Αυτό σημαίνει ότι η παροχή οξυγόνου προς τα όργανα του σώματος μπορεί να είναι ελλιπής.
Τα συμπτώματα της υπότασης μπορεί να περιλαμβάνουν ζαλάδα, τάση για λιποθυμία, ψυχρό και υγρό δέρμα, εφίδρωση με κρύα χέρια και δέρμα, έντονη κόπωση, σκοτοδίνη με θολή ή ομιχλώδη όραση, τάση για εμετό και ταχυκαρδία με αδύναμο σφυγμό. Σε ακραίες περιπτώσεις, η υπόταση μπορεί να οδηγήσει σε σοκ. Μια απότομη πτώση της πίεσης του αίματος που φέρνει λιποθυμία είναι πολύ επικίνδυνη για χτύπημα στο κεφάλι ή κάταγμα. Όταν, λοιπόν, εμφανίζονται συμπτώματα υπότασης πρέπει πάντα να αναζητείται ιατρική συμβουλή γιατί μπορεί να υποκρύπτεται κάποια σοβαρή ασθένεια.
Αιτίες
Η υπόταση μπορεί να οφείλεται σε διάφορες αιτίες, όπως:
-Αναιμία
-Καρδιακές παθήσεις όπως η περικαρδίτιδα και η σοβαρή βραδυκαρδία
-Νευροπάθεια
-Απώλεια αίματος από οποιαδήποτε αιτία π.χ. αιμορραγίες από τραύματα ή από έμμηνο ρύση στις γυναίκες κ.α.
-Αφυδάτωση κατά τους θερινούς μήνες μετά από έντονη εφίδρωση ή κόπωση. Η αφυδάτωση μειώνει τον όγκο αίματος και άρα πέφτει η πίεση
-Θερμοπληξία. Η κατάσταση αυτή οδηγεί σε έντονα συμπτώματα υπότασης με λιποθυμία
-Η εγκυμοσύνη. Κατά τις πρώτες 24 εβδομάδες της κύησης η συστολική πίεση παρουσιάζει συνήθως πτώση. Γι’ αυτό το λόγο οι έγκυες γυναίκες μπορεί να παρουσιάζουν ζάλη.
-Ενδοκρινικές παθήσεις όπως παθήσεις του θυρεοειδούς και των επινεφριδίων. Στη νόσο Addison τα επινεφρίδια δεν παράγουν τις ορμόνες που συμβάλλουν στη διατήρηση μιας κανονικής πίεσης.
-Σοβαρή λοίμωξη (σηψαιμία)
-Αλλεργική αντίδραση (αναφυλαξία)
-Έλλειψη σωστής διατροφής. Έλλειψη σε βιταμίνη Β12 και φολικό οξύ μπορεί να προκαλέσει αναιμία και υπόταση
-Λήψη φαρμάκων (διουρητικά, ηρεμιστικά, καρδιολογικά κ.α.)
Αντιμετώπιση
Όταν η χαμηλή πίεση του αίματος δεν προκαλεί συμπτώματα δεν απαιτείται θεραπεία και φάρμακα. Σε ασθενείς που εμφανίζουν συμπτώματα, η ενδεδειγμένη θεραπεία εξαρτάται από την αιτία.