Οι Άβαντες, σύμφωνα με τον Όμηρο, ήταν τολμηροί και σκληροτράχηλοι πολεμιστές. Χρησιμοποιούσαν τα δόρατα για να πολεμούν «εκ του συστάδην» (μάχη μεταξύ συγκροτημένων σε φάλαγγα από απόσταση περίπου 2 μέτρων με τα δόρατα. Η σώμα με σώμα άναρχη μάχη με τα ξίφη αναφέρονταν ως «φύρδειν») και συχνά έρχονταν στα χέρια με τον εχθρό.
Ο Πλούταρχος περιγράφει τη συνήθεια που είχαν να ξυρίζουν το μπροστινό μέρος του κεφαλιού τους «… όπως μη παρέχοιεν εκ των τριχών αντίληψιν τοις πολεμίοις…» για να μη δίνουν τη δυνατότητα στους αντιπάλους να τους πιάνουν από τα μαλλιά κατά τη διάρκεια της μάχης. Παρόλα αυτά προτιμούσαν να αφήνουν αλογοουρά.
Οι «Άβαντες» κατοίκησαν την Εύβοια προερχόμενοι από την Φωκίδα της Θράκης και εκτόπισαν τον ήπιο λαό των Πελασγών. Ήρθαν με τον βασιλιά τους Άβαντα, την περίοδο 1600-1400 π.Χ και κατοίκησαν κυρίως γύρω από την Ερέτρια και την Χαλκίδα.
Οι Άβαντες αναφέρονται από τον Όμηρο στην Ιλιάδα ότι είχαν αρχηγό τον Ελεφήνορα, γιο του Χαλκώδοντα, εγγονό του Άβαντα:
«Τους φοβερούς Άβαντες που κατέχουν την Εύβοια με τις πόλεις της, Χαλκίδα, Ερέτρια και Ιστιαία πλούσια σε αμπέλια, την Κέρινθο στη θάλασσα και την οχυρωμένη κώμη του Δίου. Μαζί τους ήρθαν επίσης οι άνδρες από την Κάρυστο και τη Στύρα. Ο Ελεφήνορας από τη γενιά του Άρη ήταν ο αρχηγός τους. Ήταν ο γιος του Χαλκώδοντα, που βασίλευε πάνω σε όλους τους Άβαντες. Μαζί του ήρθαν ναυτικό και πεζικό με μακρυά μαλλιά, γενναίοι πολεμιστές που θα κάρφωναν ευχαρίστως οποιουσδήποτε εχθρούς με τα μακρυά και αστραφτερά τους δόρατα. Από αυτούς ήρθαν 50 πλοία».
Ποιοι κατοίκησαν την Εύβοια
Μετά τον Τρωικό πόλεμο οι Άβαντες εκτοπίστηκαν από τους Ίωνες. Οι περισσότεροι Ίωνες εγκαταστάθηκαν, κυρίως στην Κεντρική Εύβοια, μαζί με τους Κουρήτες, οι οποίοι διέδωσαν στο νησί την κατεργασία του χαλκού και των άλλων μετάλλων. Παράλληλα με τους Ίωνες της Κεντρικής Εύβοιας, στο Βόρειο τμήμα του νησιού εγκαταστάθηκαν οι θεσσαλικής καταγωγής Ελλοπιείς και στο Νότιο οι πελασγικής καταγωγής Δρύοπες.
Ως κάτοικοι επίσης της Εύβοιας αναφέρονται και οι Λέλεγες. Σύμφωνα με αναφορές του Στράβωνα, η Κάρυστος και τα Στύρα κατοικήθηκαν από λαούς προερχόμενους από την Τετράπολη του Μαραθώνα.
Η αυτοψία στην Αρχαία Κήρινθο, στην Βόρεια Εύβοια είναι εντυπωσιακή. Υπήρξε σημαντική πόλη και λιμάνι των Αβάντων, απ΄όπου απέπλευσαν με τα καράβια τους για να πάρουν μέρος στην ελληνική εκστρατεία ενάντια στη Τροία. Τα ίχνη τους χάνονται την περίοδο μετά τον Τρωικό Πόλεμο. Μερικοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι μετοίκησαν στην Θεσπρωτία χωρίς να μπορεί να αποδειχτεί αδιαμφισβήτητα.