Βρουξισμός είναι ο «επίσημος» ιατρικός όρος που αφορά το τρίξιμο και σφίξιμο των δοντιών. Δεν είναι ασθένεια, αλλά μια ακούσια συμπεριφορά, συχνά έκφραση του στρες. Οι βρουξιστές συχνά αγνοούν ότι έχουν αναπτύξει αυτή τη συνήθεια και συνήθως το μαθαίνουν από τον/τη σύντροφο που ακούει το κροτάλισμα των δοντιών το βράδυ ή από κάποιο ξαφνικό σπάσιμο δοντιού.
Συμπτώματα που δείχνουν ότι τρίζω τα δόντια μου:
πρωινό ξύπνημα με πόνο και μούδιασμα στο πρόσωπο
υπερευαίσθητα δόντια λόγω της φθαρμένης αδαμαντίνης
πονοκέφαλος ή ακόμη και πόνοι στον αυχένα
παρέκκλιση της γνάθου από τη μέση γραμμή (ανοιχτό στόμα)
ξηρός κρότος στην κροταφογναθική άρθρωση σαν «πάτημα στο χιόνι»
τραυματισμός του εσωτερικού της παρειάς από δάγκωμα
συγχειλίτιδα (φλεγμονή στις γωνίες του στόματος)
Αιτίες
Σε πολλές περιπτώσεις, το τρίξιμο των δοντιών συμβαίνει σε περιόδους έντονου άγχους. Επίσης, συνδέεται με το κάπνισμα, το αλκοόλ, τη χρήση αμφεταμινών, ναρκωτικών και με κάποια αντικαταθλιπτικά φάρμακα.
Ο βρουξισμός αφορά άνδρες και γυναίκες, ενώ εμφανίζεται και σε παιδιά στις ηλικίες μεταξύ 3 και 6 ετών. Μπορεί να ξαναεμφανιστεί και μέχρι τα 12 έτη αρχίζει να μειώνεται.
Προβλήματα που δημιουργούνται από το τρίξιμο των δοντιών
Το πιο σημαντικό πρόβλημα είναι η καταστροφή της αδαμαντίνης των δοντιών και η φθορά τους.
Όταν κάποιος τρίζει ή τρίβει συστηματικά τα δόντια του, οι μύες που χρησιμοποιεί για να ανοίξει και να κλείσει το στόμα του υπερτρέφονται. Το αποτέλεσμα είναι ο μασητήρας και ο κροταφίτης μυς να αναπτύσσουν πολλαπλάσιες δυνάμεις κατά το χτύπημα των δοντιών, γι’ αυτό και η φθορά τους.
Λύσεις
Για την ανακούφιση του προβλήματος πρέπει να «κοπούν» οι εξής συνήθειες:
Οι έντονες πλάγιες κινήσεις
Η στήριξη του πηγουνιού με το χέρι
Ο ύπνος στο πλάι με το χέρι στο μάγουλο
Ο ύπνος μπρούμυτα
Η τσίκλα!
Συστήνονται τα ακόλουθα:
Διατάσεις των μυών της γνάθου: Ανοίγουμε το στόμα κρατώντας αντίσταση με τη γροθιά μας κάτω από το πηγούνι. Κλείνουμε το στόμα με τους δείκτες στη μασητική επιφάνεια των πίσω δοντιών. Επαναλαμβάνουμε 10 φορές, και τρεις φορές μέσα στη μέρα!
Κάνουμε μασάζ: Τοποθετούμε τον αριστερό αντίχειρα στο αριστερό μάγουλο και τον δεξί αντίχειρα στο δεξί μάγουλο στο σημείο όπου ενώνονται η άνω και η κάτω γνάθος και κάνουμε δυνατό μασάζ για δύο λεπτά. Σταματάμε για 1 λεπτό και επαναλαμβάνουμε για άλλα 2 λεπτά.
Τοποθετούμε πάγο σε κάθε πλευρά και κρατάμε για 10 λεπτά.
Οτιδήποτε μας χαλαρώνει μπορεί να είναι φάρμακο!
Αν το πρόβλημα είναι πολύ έντονο, απαιτείται συμβουλή γιατρού, που θα συστήσει φαρμακευτική αγωγή και παραπομπή σε γναθοχειρουργό.
Νάρθηκας
Ο οδοντίατρος μπορεί να βοηθήσει με την κατασκευή εξατομικευμένου σκληρού και εσωτερικά μαλακού νάρθηκα. Ο νάρθηκας χρησιμοποιείται γιατί εμποδίζει το κροτάλισμα και την επαφή των κάτω με τα πάνω δόντια. Έτσι, αποφορτίζει τους μυς και ανακουφίζεται η κροταφογναθική διάρθρωση. Συνήθως εφαρμόζεται μόνο στα δόντια της άνω γνάθου σαν «μασελάκι». Ο νάρθηκας χρησιμοποιείται από μερικές εβδομάδες μέχρι μερικούς μήνες, ανάλογα με την ανάγκη του ατόμου. Η χρήση του νάρθηκα γίνεται κατά τη διάρκεια της νύχτας οπωσδήποτε αλλά και την ημέρα αν κρίνεται απαραίτητο.
Μαρκέλλα Σούτα, Χειρουργός Οδοντίατρος,