Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δέχεται πιέσεις να πατάξει τη διαφθορά, αυτή τη φορά στον αμυντικό τομέα, και απάντησε με μια σκληρή πρόταση να αντιμετωπίσει τη δωροδοκία που σχετίζεται με τον πόλεμο ως προδοσία.
του Mark Champion
Αυτό έκανε τους Συμμάχους νευρικούς.
Ο Ζελένσκι αντικατέστησε τον υπουργό Άμυνας του αυτή την εβδομάδα, αφού απομάκρυνε αρκετούς υψηλόβαθμους αξιωματούχους για υπεξαίρεση κεφαλαίων ή δωροδοκία.
Το πρόβλημα είναι πραγματικό και δεν είναι το μόνο
Οι στρατιωτικές επιδόσεις της Ρωσίας έχουν εγείρει ακόμη μεγαλύτερα ερωτήματα σχετικά με το τι συνέβη με δεκάδες δισεκατομμύρια που δαπανήθηκαν για τον εκσυγχρονισμό της άμυνας για περισσότερο από μια δεκαετία.
Πού είναι όλα εκείνα τα ανίκητα τανκς Armata για τα οποία το Κρεμλίνο μιλάει χρόνια;
Δεν χρειάζεται να διακρίνουμε μόνο τις πρώην σοβιετικές χώρες. Ένα ασύλληπτο ποσό των χρημάτων των Αμερικανών φορολογουμένων εξαφανίστηκε στο Αφγανιστάν και το Ιράκ.
Η δωροδοκία στο παγκόσμιο εμπόριο όπλων είναι ενδημική. Και ποιος μπορεί να ξεχάσει την αγορά καθισμάτων τουαλέτας από το Πεντάγωνο το 2018 για 10.000 $ το καθένα; Ή τα σφυριά για 485 $ το καθένα στη δεκαετία του 1980;
Ωστόσο, η Ουκρανία είναι πραγματικά διαφορετική. Αγωνίζονται μόνο για την τσέπη τους.
Βασίζεται σε ξένους συμμάχους καθώς και σε crowdfunding από τον φτωχότερο πληθυσμό της Ευρώπης για να χρηματοδοτήσει τον αγώνα της για επιβίωση. Σε αυτές τις συνθήκες, τα χαμένα χρήματα οδηγούν άμεσα σε χαμένη πίστη και χαμένη ζωή.
Και όπως μου είπε κάποτε ο Αντρίι Κομπόλιεφ, ο άνδρας που προσήχθη για να καθαρίσει την κρατική εταιρεία φυσικού αερίου της Ουκρανίας Naftogaz το 2014, τα χρήματα είναι μόνο το γνωστό θύμα.
Η διαφθορά μετατρέπει τις εταιρείες και τα ιδρύματα σε «νεκρούς», είπε, επειδή από την ανώτατη διοίκηση και κάτω, όλοι είναι απασχολημένοι με τη δημιουργία, την επέκταση και την προστασία των ιδιωτικών συστημάτων εσόδων τους.
Απομένει μικρή ικανότητα ή κίνητρο για τη βελτίωση της ίδιας της επιχείρησης. (Ο ίδιος ο Κομπόλιεφ αντιμετωπίζει τώρα κατηγορίες από εισαγγελείς κατά της διαφθοράς για ένα μπόνους που υπερέβη το νόμιμο όριο. Αρνείται ότι έχει κάνει αδίκημα).
Αυτό που κάνει την κατάσταση ακόμη πιο οξεία για την Ουκρανία είναι ότι η διαφθορά ήταν η κύρια αιτία της επιβράδυνσης της οικονομικής της ανάπτυξης από την ανεξαρτησία της το 1991, καθώς και οι δύο λαϊκές επαναστάσεις το 2004 και το 2014 και ο πόλεμος της με τη Ρωσία.
Αν αυτό φαίνεται υπερβολικό, θυμηθείτε ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν ξεκίνησε την επίθεσή του στην Ουκρανία όχι τον Φεβρουάριο του 2022, αλλά τον Φεβρουάριο του 2014, όταν έστειλε ασήμαντα στρατεύματα να προσαρτήσουν την Κριμαία και στη συνέχεια οργάνωσε ένοπλη εξέγερση στην περιοχή του Ανατολικού Ντονμπάς.
Πήρε αυτές τις αποφάσεις επειδή οι διαδηλωτές είχαν ανατρέψει τον φιλικό προς τη Ρωσία Πρόεδρο της Ουκρανίας Βίκτορ Γιανουκόβιτς και ο Πούτιν είδε τη χώρα να ξεφεύγει από τον έλεγχό του.
Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν αφού ο Γιανουκόβιτς, υπό την πίεση της Μόσχας, υπαναχώρησε από την υπογραφή εμπορικής συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση και αντ’ αυτού προσφέρθηκε να ενταχθεί στην εναλλακτική λύση του Πούτιν, την Ευρασιατική Ένωση.
Οι διαδηλωτές, που πέρασαν τους επόμενους μήνες διακινδυνεύοντας τη ζωή τους στην κεντρική Πλατεία Ανεξαρτησίας του Κιέβου, φοβήθηκαν ότι η ευκαιρία τους για έναν διαφορετικό τρόπο ζωής εξατμιζόταν, για να αντικατασταθούν από ένα μέλλον που θα κυβερνάται από ανθρώπους όπως ο Γιανουκόβιτς, ο οποίος κυριολεκτικά λούζεται στους καρπούς της διαφθοράς – τα επιχρυσωμένα λουτρά του είναι τώρα εκθέσεις μουσείων σε αυτό που κάποτε ήταν παλάτι.
Χωρίς την απομάκρυνση του Γιανουκόβιτς μέσω της λεγόμενης Επανάστασης της Αξιοπρέπειας, δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι ο Πούτιν θα είχε εισβάλει όταν το έκανε.
Ο Ζελένσκι ήταν ένας εξαιρετικός πρόεδρος εν καιρώ πολέμου, κάτι που παραδέχονται ακόμη και οι πολιτικοί επικριτές και οι αντίπαλοί του. Κληρονόμησε όμως ένα σύστημα που αναμορφώθηκε μόνο εν μέρει από την εποχή του Γιανουκόβιτς, όταν ο κύριος σχεδιασμός και σκοπός του ήταν να εμπλουτίσει εκείνους στο κέντρο, ακριβώς το αποτέλεσμα που περιγράφει ο Κομπόλιεφ της Naftogaz.
Η μεταρρύθμιση έχει επιβραδυνθεί σημαντικά από την περσινή εισβολή. Αυτό είναι κατανοητό. υπάρχουν άλλα πράγματα για τα οποία πρέπει να ανησυχείτε, αλλά και αυτό έχει συνέπειες.
Οργανωμένο έγκλημα
Μια έκθεση που κυκλοφόρησε αυτή την εβδομάδα για την Οδησσό, μια πόλη-λιμάνι βυθισμένη στο οργανωμένο έγκλημα, σημειώνει ότι μια μεταρρύθμιση που σταμάτησε ο πόλεμος είναι ένα σχέδιο για την εξάλειψη της μονάδας της υπηρεσίας πληροφοριών της Ουκρανίας, SBU, που παραδοσιακά είναι υπεύθυνη για τη διερεύνηση της διαφθοράς.
Η SBU αναφέρεται στον πρόεδρο με λίγη ή καθόλου διαφάνεια. Δημιουργήθηκαν περισσότεροι ανεξάρτητοι θεσμοί κατά της διαφθοράς, καθιστώντας το τμήμα SBU γνωστό ως Τμήμα Κ περιττό ή χειρότερο.
Το τμήμα Κ είχε αποκτήσει φήμη όχι τόσο για τη διερεύνηση της διαφθοράς όσο για τη διεύθυνσή της. Μετά από μια σύντομη παύση χωρίς εγκλήματα στην αρχή του πολέμου, η έκθεση της Οργάνωσης κατά του Διακρατικού και Οργανωμένου Εγκλήματος με έδρα την Ελβετία ισχυρίζεται ότι η μονάδα επέστρεψε στα παλιά της κόλπα στην Οδησσό.
Το ίδιο ισχύει για τους δεμένους αξιωματούχους της πόλης και τις εγκληματικές συμμορίες, που απαιτούν δωροδοκίες για εξαγωγές σιτηρών, για παράδειγμα.
Η έκθεση περιλαμβάνει ανώνυμους ισχυρισμούς, αλλά δεν υπάρχουν στοιχεία ότι αυτά τα σχέδια οργανώθηκαν από το προεδρικό γραφείο στο Κίεβο.
Ο Ζελένσκι έχει κάνει περισσότερα από αρκετά για να του αξίζει το τεκμήριο της αθωότητας.
Αλλά το περιβάλλον μυστικότητας και σκοπιμότητας στο οποίο ευδοκιμεί η διαφθορά είναι ισχυρότερο σε περιόδους πολέμου και οι βοηθοί και οι υπουργοί του Ζελένσκι δεν είναι άγγελοι. Ήδη έπρεπε να απολύσει μερικούς από αυτούς.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η εστίαση του Ζελένσκι σε γρήγορες, δρακόντειες λύσεις για την αντιμετώπιση της διαφθοράς, αντί για τη βαθιά θεσμική και δικαστική εκκαθάριση που απαιτείται, είναι ανησυχητική.
Πρώτα ήρθε ένας αντιολιγαρχικός νόμος του οποίου οι ορισμοί έμοιαζαν ανοιχτοί σε πιθανή «όπλιση» από όποιον τον εφάρμοζε. Τώρα ήρθε η πρόταση για κατηγορίες για προδοσία.
Αυτός είναι ξεκάθαρα ένας τομέας όπου οι εσωτερικοί πολιτικοί αντίπαλοι του Ζελένσκι, οι οποίοι σιωπούν από την έναρξη του πολέμου, τον βλέπουν ως ευάλωτο. Όταν έκανε την πρότασή του να τιμωρηθεί η αμυντική διαφθορά ως προδοσία, ο Ντμίτρο Ραζούμκοφ – πρώην πρόεδρος του κοινοβουλίου και επικεφαλής του κόμματος Υπηρέτες του Λαού του Ζελένσκι – έσπευσε να εισαγάγει το πρώτο σχέδιο νόμου.
Το νομοσχέδιο του Ραζούμκοφ αντιμετωπίζει επίσης την αμυντική κλοπή ως προδοσία.
Αλλά ο λόγος για να φτάσουμε εκεί αρχικά ήταν να αφαιρέσουμε το SBU (Department K) από οποιεσδήποτε έρευνες που διαφορετικά θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από τις αρχές «για να ασκήσουν πίεση στους πολιτικούς τους αντιπάλους και να «προστατέψουν» τους δικούς τους», είπε ο Ραζούμκοφ, παρουσιάζοντας το έργο στη σελίδα του στο Facebook. Είπε ότι το κείμενό του γράφτηκε για να διασφαλίσει ότι όλοι, μέχρι και ο πρόεδρος, θα υπόκεινται στον νέο νόμο.
Ο Ραζούμκοφ έχει πλέον το δικό του πολιτικό κόμμα και τρέφει προεδρικές φιλοδοξίες. Ωστόσο, η εστίαση του νομοσχεδίου του στο να αποτρέψει οποιονδήποτε νέο νόμο να γίνει απλώς ένα άλλο εργαλείο ελέγχου και όχι εξάλειψης της διαφθοράς είναι σίγουρα το σωστό.
Ο Ζελένσκι θα πρέπει να κατανοήσει τους κινδύνους
Ανέβηκε στην εξουσία με τη δύναμη του ρόλου του στην επιτυχημένη τηλεοπτική σειρά του 2015 Υπηρέτης Του Λαού, στην οποία έπαιξε έναν δάσκαλο του οποίου οι ομιλίες κατά της διαφθοράς έγιναν δημοφιλείς και τον εκτόξευσαν στην προεδρία. Στην παράσταση, χρειάζονται μόνο μέρες για να αρχίσει η μυθιστορηματική οικογένεια του νέου ηγέτη να χρησιμοποιεί τη θέση του για προσωπικό όφελος.
Η ανάλυση του Mark Champion δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του Bloomberg TV Bulgaria . Γράφει εκδοτική ανάλυση για τις διεθνείς υποθέσεις για το Bloomberg. Προηγουμένως υπηρέτησε ως επικεφαλής του γραφείου της Wall Street Journal στην Κωνσταντινούπολη. Ήταν επίσης συντάκτης στους Financial Times, αρχισυντάκτης των Moscow Times και ανταποκριτής της Ουάσιγκτον, των Βαλκανίων και της Μόσχας για τον Independent.
—