Ο θεσμός του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης καθιερώθηκε με το ν.3074/2022 σε συμμόρφωση με διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας για την ίδρυση επιτελικού συντονιστικού οργάνου της δράσης των Σωμάτων και Υπηρεσιών Επιθεώρησης και Ελέγχου του Δημόσιου Τομέα. Αποστολή του ΓΕΔΔ ήταν: α) η διασφάλιση της εύρυθμης και αποτελεσματικής λειτουργίας της διοίκησης, β) η παρακολούθηση και η αξιολόγηση του έργου των ελεγκτικών μηχανισμών της δημόσιας διοίκησης, γ) ο εντοπισμός των φαινομένων διαφθοράς και κακοδιοίκησης, που έχει ως συνέπεια την άσκηση πειθαρχικών και ποινικών διώξεων κατά των υπαλλήλων και οργάνων της Διοίκησης, που υπέπεσαν σε πειθαρχικά και ποινικά αδικήματα, χωρίς όμως εκτελεστικές εξουσίες.
Ο ΓΕΔΔ ήταν μονοπρόσωπο όργανο της Διοίκησης, που απολάμβανε νομοθετικά πλήρους και λειτουργικής ανεξαρτησίας, διαθέτοντας όλα τα χαρακτηριστικά της ανεξάρτητης αρχής και που αναγνωρίζονταν ως τοιαύτη, λόγω δε του θετικού έργου, που επί σειρά ετών κατά τη διάρκεια της θητείας μου (2004-2016) είχα παραγάγει είχε εμπεδωθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών και υπηρεσιών για την αποτελεσματικότητα του θεσμού για διοικητικό έλεγχο και επίλυση ζητημάτων εντός των ακραίων ορίων της αρμοδιότητας μου, πέραν των οποίων και ιδίως για θέματα πολιτικής φύσεως είχα αποφύγει κάθε ανάμειξη.
Στην ιστοσελίδα του ΓΕΔΔ αναρτώντο σύμφωνα με το άρθρο 5Α Σ.από το 2004 μέχρι το 2019, που ο θεσμός συγχωνεύτηκε με την ΕΑΔ, οι ετήσιες εκθέσεις πεπραγμένων του ΓΕΔΔ και των εποπτευομένων από αυτόν σωμάτων και υπηρεσιών επιθεώρησης και ελέγχου. Οι εκθέσεις και ιδίως η πολυσέλιδη εισαγωγή γραμμένη από τον ΓΕΔΔ με αναφορά στα πεπραγμένα και με προτάσεις για την άρση των δυσλειτουργιών και λύση των προβλημάτων του δημόσιου τομέα, που φυλάσσονται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, αποτελούν τα πλέον αξιόπιστα εγχειρίδια αξιολόγησης και ελέγχου του δημοσίου τομέα, που μολονότι είναι χρήσιμα δεν είναι πλέον προσιτά δια του διαδικτύου. Για τον ρόλο και τη δράση του ΓΕΔΔ έχουν γραφτεί δύο πολυσέλιδα βιβλία, αποτέλεσε το θέμα τριών διδακτορικών διατριβών και πολλών μεταπτυχιακών εργασιών και έχουν γραφεί εκατοντάδες άρθρα στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο, ώστε τελικά ο θεσμός ταυτίστηκε με τον έλεγχο του δημόσιου τομέα, τον οποίο κανείς όμως δεν ήθελε να είναι ουσιαστικός, αλλά μόνο τυπικός, για να μη διαπιστώνει ευθύνες και να τίθεται η υπόθεση στο αρχείο.
Με το ν.4622/2019 ιδρύθηκε η ανεξάρτητη διοικητική αρχή με την επωνυμία Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ) και ταυτόχρονα καταργήθηκαν ο Γενικός Επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης, το Σώμα Επιθεωρητών – Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης, το Σώμα Επιθεωρητών Υγείας και Πρόνοιας, το Σώμα Επιθεωρητών Δημοσιών Έργων, το Σώμα Επιθεωρητών Ελεγκτών Μεταφορών και η Γενική Γραμματεία Καταπολέμησης της Διαφθοράς και οι αρμοδιότητες τους μεταφέρθηκαν στη νέα Αρχή. Η αρχή έχει ως αποστολή τον σχεδιασμό και υλοποίηση ενός πλαισίου συνεκτικών πολιτικών τόσο για τον εντοπισμό και καταστολή πράξεων διαφθοράς, όσο και στην πρόληψη και αποτροπή αυτών, καθώς και την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του συνόλου της κοινωνίας. Από τις ετήσιες εκθέσεις πεπραγμένων, που δημοσιεύει η ΕΑΔ προκύπτει, ότι μολονότι παράγει έργο παρουσιάζει φαινόμενα εσωστρέφειας και δεν το δημοσιοποιεί ευρύτατα εκτός από τρεις μεγάλους ελέγχους που πραγματοποίησε για τη διαπίστωση παραβάσεων στην απαγόρευση του καπνίσματος, τις μάσκες και τις ξαπλώστρες, πρακτική που δεν συντελεί στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας.
Ο κ. Γ. Θεοδωρίδης, τον οποίον δεν γνωρίζω, με επιστολή του στο Capital.gr αναφέρεται στο κατέβασμα από το διαδίκτυο της ιστοσελίδας ΓΕΔΔ και στη μετατροπής της σε portal παπουτσιών, γεγονός που δεν γνώριζα και που θυμίζει διαγραφές σελίδων ιστορίας, αλλά ένα κράτος ή θεσμός, που ξεχνά το παρελθόν του δεν έχει μέλλον, γιατί επαναλαμβάνει τα ίδια λάθη.
Μαζί με τις ευχαριστίες μου παραθέτω αυτούσια την επιστολή του κ. Γ. Θεοδωρίδη με την παρατήρηση, ότι η έκθεση πεπραγμένων του ΓΕΔΔ του 2015, που δημοσιεύτηκε μετά τη λήξη της θητείας μου δεν ανάφερε το όνομα μου και την χαρακτήρισα με επιστολή μου στην εφημερίδα “Καθημερινή” ορφανή πατρός, πιθανολογώ όμως ότι η εξαφάνιση της ιστοσελίδας του ΓΕΔΔ και του ΣΕΕΔΔ δεν ήταν σκοπούμενη, αλλά έγινε μόνο για λόγους τεχνοκρατικούς.
«Καλησπέρα σας.
Διαβάζοντας την πάντα έγκυρη αρθρογραφία τ. Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, κ. Λέανδρου Ρακιντζή και ιδιαίτερα το τελευταίο άρθρο του, επιθυμώ να θέσω υπ’ όψιν σας και υπ’ όψιν του ένα γεγονός που υπέπεσε στην αντίληψή μου αναζητώντας παλαιότερες εκθέσεις του ΓΕΔΔ.
Η ιστοσελίδα www.gedd.gr, στην οποία κάποτε δημοσιεύονταν όλες οι ετήσιες εκθέσεις του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, πλέον όχι μόνο δεν λειτουργεί αλλά έχει πληκτρολογώντας την αντιλήφθηκα ότι προφανώς έχει αγοραστεί από εταιρεία πώλησης παπουτσιών!
Σε αναζήτησή μου σχετικά με την πιθανή αντικατάστασή της από άλλο ιστότοπο δημοσίευσης των εκθέσεων αυτού του σημαντικού θεσμού σχετικά με την αξιολόγηση του δημοσίου τομέα δεν βρήκα κάτι σχετικό, ενώ ακόμα και μέσω του data.gov.gr η αναζήτηση καταλήγει και πάλι στη διεύθυνση της ανωτέρω επιχείρησης.
Το ακόμη πιο τραγικό είναι ότι στην ίδια διεύθυνση οδηγεί και η οικεία ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: https://data.europa.eu/data/datasets/ethsies-ek8eseis-genikoy-epi8ewrhth-dhmosias-dioikhshs?locale=en
Κατόπιν τούτων, έχω καταλήξει ότι μάλλον πρόκειται για άλλο ένα σύντομο ανέκδοτο σχετικά με την τραγελαφική κατάσταση του ελληνικού δημοσίου.
Προσβλέπω σε δημοσιοποίηση του ανωτέρω σχολίου μου στην ιστοσελίδα σας, εφόσον το κρίνετε ενδιαφέρον.
Με εκτίμηση,
Γιώργος Θεοδωρίδης
Πολιτικός επιστήμονας – Αρθρογράφος»
* Ο Λέανδρος Τ.Ρακιντζής είναι Αρεοπαγίτης ε.τ.