Ο Παναγης Τοπαλης ηταν ενας παμπλουτος Ελληνας της διασπορας , ηταν δε και μεγαλος συλλεκτης .Δραστηριοποιθηκε κυριως στη Βραζιλια οπου παντρευτηκε την Ολλανδικης καταγωγης Λουκια Σελλ και εκαναν μια κορη την Σοφικα . Κάποια στιγμή πούλησε ολη του την περιουσία , επέστρεψε στην Ελλάδα επένδυσε σε μια πολυ μεγάλη έκταση με καλλιεργιες και εκτισε ενα αγροτικο ‘παλατι’ , το Τοπαλεικο .
Το 1939 πεθανε και την διαχειρηση ανελαβαν η Λουκια και η Σοφικα με την βοηθεια της Φιλιτσας Καλαβρου . Οταν ηρθε η κατοχη οι Τοπαλαινες , οπως τις ονομαζαν , ανοιξαν τα κτηματα και παραχωρησαν την σοδεια στους συχωριανους για να μην πεινασουν , εκρυψαν δε τα προικια των κοριτσιων στα υπογεια τους . Απο το μαρτιο του 44 υπηρχε στη Μαγνησια μια φιλοναζιστικη οργανωση , η ΕΑΣΑΔ με αρχηγο εναν πρωην χωροφυλακα τον περιβοητο Τακη Μακεδωνα και μεταξυ τους ποινικοι και υπολειματα της ‘Λεγεωνας των Βλαχων’ που ειχε διαλυθει .
Αυτοι με το προσχημα του αντιανταρτικου αγωνα εξοπλιστηκαν απο τους Γερμανους , κυκλοφορουσαν με πολιτικα με ενα πρασινο περιβραχιωνιο με τα αρχικα της οργανωσης και ηταν ο φοβος και ο τρομος του Βολου , εδρα τους και τοπος μαρτυριων και βιασμων ηταν η τρομακτικη ‘ κιτρινη αποθηκη ‘ . Πηραν μερος στο μπλοκο του Ανω Βολου με 32 εκτελεσμενους και στην ανακαλυψη και παραδοση στην SD 17 εβραιων . Ο κυριος σκοπος τους και οχι το προσχημα ηταν το πλιατσικο και η τρομοκρατια που πετυχαιναν μεσα απο την απειλη της ‘ρετσινιας’ του φιλοανταρτη . Ετσι οι ΕΑΣΑΔιτες ειχαν βαλει στο ματι και την περιουσια της οικογενειας Τοπαλη .
Με την δικαιολογια οτι εστελναν προμηθειες στους ανταρτες του Πηλιου , που μπορει να ηταν αληθεια μεσω της Φιλιτσας , τις συνελαβαν και τις οδηγησαν στη Γκεσταπο οπου υπεστησαν φοβερα βασανιστηρια .Τελος στις 7 Ιουλιου τις κρεμασαν στη μεγαλη μουρια της πλατειας των Κατω Λεχωνιων προς παραδειγματισμο . Αμεσως μετα μπηκαν στο Τοπαλεικο και το ρημαξαν .Αμυθητη περιουσια σε χρυσο , πινακες και συγραμματα μεγαλης αξιας εγιναν το επαθλο των προδοτων . Το εγκλημα αποσιωπηθηκε απο τους υπευθυνους ενω οι ανευθυνοι φοβηθηκαν τους πρωτους . Οι μεταπολεμικες περιφημες δικες των δοσιλογων τους αθωωσαν με την δικαιολογια οτι δεν εκαναν κακο σε Ελληνες αλλα σε αριστερους (sic) οι δε μαρτυρες υπερασπισης ηταν απο την ‘καλη κοινωνια’ του Βολου -πιθανον αποδεκτες του πλιατσικου- . Οι Κατωλεχωνιατες ‘ξεχασαν’ τις Τοπαλαινες απο τις οποιες ειχαν ευεργετηθει , στη μνημη τους ειχαν μια θηλια και ετσι οσοι τα εζησαν δεν τα μετεφεραν στους νεωτερους . Πολυ αργοτερα οι θηλιες χαλαρωσαν λογω διαχρονικης ντροπης .
Η δημοσιογραφος Νιτσα Κολοβου ανεδειξε το θεμα και ο γνωστης των γεγονοτων σαν παιδι Γιαννης Μαντιδης εγραψε το βιβλιο ‘ Σοφια Τοπαλη , θηλια στη μνημη ‘ Την ιδια εποχη ερχονται απο την Βραζιλια οι εγγονες του Van Shelle ,αδελφου της Λουκιας , Heltago Maria παιδιατρος και η αδελφη της Julia βοτανολογος οι οποιες ψαχνουν και ρωτουν για την τυχη των συγγενων τους Αφου ξετυλιξαν το κουβααρι εστησαν ενα λιτο μνημειο στο μερος του μαρτυριου στη πλατεια με τη μουρια και ενταφιασαν τα λειψανα και των τριων μαζι . Ετσι οι ηρωιδες μπορει να μην δικαιωθηκαν , αλλα με ιδιωτικη πρωτοβουλια εμεινε επιτελους ζωντανη η μνημη τους , παραδειγμα και μαθημα στις νεωτρες γενιες . ( οι φωτο ειναι απο την μηχανη του χρονου και οι πληροφοριες απο Wikipedia , και την Αγγλικη εκδοση του βιβλιου του Μαντιδη που συμπληρωσαν την αφηγηση της μητερας μου που ηταν εφηβη στο Βολο τοτε , και για να προλαβω καποιους που θα ισχυριστουν οτι ηταν αριστερο αφηγημα , η μητερα μου και η οικογενεια της ηταν δεξιων πεποιθησεων απλα μου ειχε μεταφερει γεγονοτα που γνωριζε ολος ο Βολος )
Από Νέλη Τσουκαλά
https://twitter.com/ypersivirikos/status/1722348071965643124?s=61&t=69qM24fvfz5o3nkoW_wjtw
