Από τα μέσα Δεκεμβρίου υπάρχει έντονη διπλωματική κίνηση μεταξύ Τουρκίας και Ιράκ στους τομείς της πολιτικής, του στρατού και των πληροφοριών.
Η Άγκυρα δίνει μηνύματα «να τερματιστεί η παρουσία της τρομοκρατίας στο ιρακινό έδαφος» μετά τις επιθέσεις του PKK κατά των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων (TAF) στις 23 Δεκεμβρίου και στις 12 Ιανουαρίου στο Βόρειο Ιράκ.
Τονίζοντας ότι «θέλει πιο συγκεκριμένη συνεργασία κατά της τρομοκρατίας» από την κυβέρνηση της Βαγδάτης και τις διοικήσεις της Σουλεϊμανίγια, η Άγκυρα προειδοποιεί ότι θα πρέπει να λάβει περαιτέρω μέτρα εάν αυτό δεν συμβεί.
Διαδοχικές επαφές υψηλού επιπέδου πραγματοποιήθηκαν μεταξύ Τουρκίας και Ιράκ τις τελευταίες 7 εβδομάδες. Η πρώτη πραγματοποιήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου σε τριμερή μορφή με τη συμμετοχή υπουργών Εξωτερικών, Υπουργών Άμυνας και αρχηγών πληροφοριών και των δύο μερών.
Στην κοινή δήλωση 6 άρθρων που δημοσιεύθηκε στο τέλος της συνεδρίασης, «Κατά τη διάρκεια των συναντήσεων, επιβεβαιώθηκε η κοινή σημασία που αποδίδεται στην πολιτική ενότητα, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Ιράκ. «Τα μέρη συζήτησαν επίσης τις απειλές που θέτει το PKK στο πλαίσιο της συνεργασίας για την ασφάλεια μεταξύ των δύο χωρών».
Διπλωματικές πηγές σημείωσαν ότι στόχος της τουρκικής πλευράς σε αυτή τη συνάντηση ήταν να δώσει το μήνυμα ότι η Τουρκία είναι έτοιμη για κάθε είδους βοήθεια για την εξάλειψη του PKK από το Ιράκ.
Τούρκοι στρατιωτικοί και αξιωματούχοι πληροφοριών στη Βαγδάτη
Ωστόσο, η πρώτη συνάντηση μεταξύ των μερών πραγματοποιήθηκε μόλις 4 ημέρες αργότερα και η δεύτερη 23 ημέρες μετά.
Στις επιθέσεις του PKK στο Βόρειο Ιράκ σκοτώθηκαν συνολικά 21 Τούρκοι στρατιώτες και ο τόνος της Άγκυρας επηρέασε τόσο την κεντρική διοίκηση στη Βαγδάτη όσο και την Πατριωτική Ένωση του Κουρδιστάν υπό τον έλεγχο της οικογένειας Ταλαμπανί στο Σουλεϊμάνι, γεγονός που οδήγησε σε αυξημένες πιέσεις στις διοικήσεις του PUK (PUK).
Η Τουρκία, η οποία έστειλε αντιπροσωπείες πληροφοριών και στρατιωτικών στο Ιράκ μετά τις επιθέσεις, είχε ως στόχο να κατανοήσει καλύτερα την αποφασιστικότητά της στη Βαγδάτη.
Στο πλαίσιο αυτό, ο πρόεδρος της Εθνικής Οργάνωσης Πληροφοριών (MİT) Ιμπραήμ Καλίν, επισκέφθηκε τη Βαγδάτη στις 23 Ιανουαρίου και το Ερμπίλ στις 28 Ιανουαρίου.
Ο υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ και ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατηγός Μετίν Γκιουράκ είχαν επίσης επαφές πρώτα στη Βαγδάτη και στη συνέχεια στο Ερμπίλ στις 6-7 Φεβρουαρίου.
Ο Γκιουλέρ και ο Καλίν έγιναν δεκτοί από τους συνομιλητές τους σε αυτές τις συναντήσεις, καθώς και από τον Πρόεδρο του Ιράκ Αμπντουλατίφ Ρασίντ και τον ιρακινό πρωθυπουργό Μοχάμεντ Σια Σουντάνι.
Στο στόχαστρο η διοίκηση Ταλαμπανί στη Σουλεϊμανίγια
Ενημερώνοντας τη Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση μετά τις επιθέσεις, ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν τόνισε ότι το PKK έχει αυξήσει την επιρροή του στο Ιράκ, ειδικά στην περιοχή Σουλεϊμανίγια, και ότι «η Τουρκία δεν θα διστάσει να λάβει περαιτέρω μέτρα» εάν η Πατριωτική Ένωση του Κουρδιστάν (PUK), που κυβερνά αυτήν την περιοχή, δεν λαμβάνει προφυλάξεις.
Ενώ ο Υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε τις προειδοποιήσεις του για το PUK σε δήλωση που έδωσε στις 4 Φεβρουαρίου, δήλωσε ότι αυτή η ομάδα θεωρείται επίσης «εχθρός» από την Άγκυρα λόγω της υποτιθέμενης συνεργασίας της με το PKK και ότι αυτό το θέμα έχει γίνει πλέον επίσημη πολιτική.
Η πρόσφατη επέκταση του εύρους των διασυνοριακών επιχειρήσεων κατά στόχων του PKK στη Σουλεϊμανίγια από την MİT θεωρείται ως ένα από τα σήματα της στρατηγικής που θα ακολουθήσει η Άγκυρα από εδώ και στο εξής.
Η Άγκυρα είναι ικανοποιημένη με τη συνεργασία της κυβέρνησης Μπαρζανί
Αυξάνοντας την πίεσή της κατά του PUK, η Άγκυρα σημειώνει ότι είναι «ικανοποιημένη με τη συνεργασία στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας» της Περιφερειακής Κυβέρνησης του Ιρακινού Κουρδιστάν (KRG), υπό τον έλεγχο της οικογένειας Μπαρζανί.
Ενώ έδωσε πληροφορίες σε δημοσιογράφους στις αρχές Ιανουαρίου, ο υπουργός Εξωτερικών Φιντάν είπε: «Έχουμε πλήρη συνεργασία με το Ερμπίλ στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας. Συμμερίζονται τις ευαισθησίες μας, ειδικά όσον αφορά το PKK. Καθημερινά γινόμαστε καλύτεροι όσον αφορά τη συνεργασία μαζί τους. «Δεν βλέπω κανένα κακό να το λέω αυτό», είπε.
Ο Φιντάν σημείωσε ότι το PKK και το PUK σχημάτισαν συμμαχία ενάντια στη διοίκηση του Ερμπίλ, η οποία προκάλεσε μεγάλο πρόβλημα.
Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι το PUK παρέχει σημαντική υποστήριξη στο PKK, συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής εκπαίδευσης, και «παρέχει στην τρομοκρατική οργάνωση μια βάση για εύκολη μετακίνηση».
Αδυναμία πολιτικής στρατιωτικής εξουσίας στο Ιράκ
Οι αξιολογήσεις που έγιναν στην Άγκυρα δείχνουν ότι το PKK συνεχίζει να επωφελείται από το συνεχιζόμενο χάσμα πολιτικής και στρατιωτικής εξουσίας και τον πολιτικό διχασμό στο Ιράκ και τη Συρία, και ότι η αποδυνάμωση της κρατικής εξουσίας, ειδικά στο Ιράκ από τη δεκαετία του 1990, είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας για την ύπαρξη του PKK στην περιοχή.
Η αυξανόμενη επιρροή του PKK στις ορεινές περιοχές του Ιράκ, όπου είχε πάντα παρουσία, όπως η Καντίλ και η Μετίνα, καθώς και σε οικισμούς πολιτών στο Σιντζάρ, τη Μαχμούρ, τη Σουλεϊμανίγια και το Κιρκούκ, είναι μεταξύ των εξελίξεων για τις οποίες ανησυχεί η Άγκυρα.
Μια άλλη εξέλιξη που σημειώνεται από την Άγκυρα είναι ότι το PKK ακολουθεί μια στρατηγική επέκτασης σε περιοχές όπου το Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ και του Λεβάντε (ISIS) έχει χάσει την επιρροή του στο Ιράκ, καθιερώνοντας έτσι την παρουσία του στη βασική μεταβατική περιοχή στα σύνορα Συρία-Ιράκ, όπως είναι το Σινιάρ.
Επιπλέον, τα προβλήματα μεταξύ της Περιφερειακής Κυβέρνησης του Ιρακινού Κουρδιστάν (IKYB) στη Βαγδάτη και το Ερμπίλ, η σύγκρουση μεταξύ των οικογενειών Μπαρζανί και Ταλαμπανί, η διαίρεση σουνιτών και σιιτών σε ολόκληρη τη χώρα και το γεγονός ότι το Ιράν διαδραματίζει ενεργό ρόλο στη Βαγδάτη, έχουν προκαλέσει προβλήματα στον αγώνα του Ιράκ ενάντια στο PKK.
Το γεγονός ότι η Βαγδάτη δεν διαθέτει αποτελεσματική στρατιωτική δομή στο βόρειο τμήμα της χώρας, συγχρόνως η ομάδα Πεσμεργκά υπό τον έλεγχο της ομάδας Μπαρζανί δεν έχει την ικανότητα να πολεμήσει το PKK και ότι η διοίκηση Ταλαμπανί στη Σουλεϊμανίγια συνεργάζεται ανοιχτά με το PKK, θεωρούνται επίσης ως σημαντικοί παράγοντες.
Το πρόβλημα του νερού στο Ιράκ
Εκτός από αυτούς τους παράγοντες, το γεγονός ότι η Βαγδάτη βλέπει το πρόβλημα του νερού που προκύπτει από τον Ευφράτη και τον Τίγρη ως προτεραιότητα στις σχέσεις με την Τουρκία είναι ένας άλλος παράγοντας που εμποδίζει τη λήψη μέτρων σε αυτό το θέμα.
Για το λόγο αυτό, η Άγκυρα συμπεριέλαβε και το θέμα του νερού στην ημερήσια διάταξη στη συνάντηση της 19ης Δεκεμβρίου και δήλωσε ότι θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται οι υπάρχοντες μηχανισμοί για την επίλυση του προβλήματος.
Ο υπουργός Εξωτερικών Φιντάν επεσήμανε αυτό το στοιχείο σε μια από τις δηλώσεις του και είπε: «Μερικές φορές υποθέτουμε ότι κάτι που είναι πολύ αληθινό και σωστό από εμάς είναι το ίδιο και στην άλλη πλευρά. Στην πραγματικότητα, δεν λειτουργεί έτσι. Ο καθένας έχει τον δικό του κόσμο και τις προτεραιότητές του. «Η ευαισθητοποίηση του ΡΚΚ στη Βαγδάτη είναι κάτι που μπορέσαμε να αποκαλύψουμε τα τελευταία 3-4 χρόνια, ειλικρινά», είπε.
Τι απαιτεί η Άγκυρα;
Ένα από τα βασικά μηνύματα της διπλωματίας της Άγκυρας με τη Βαγδάτη είναι ότι «το ΡΚΚ έχει γίνει πλέον πρόβλημα ασφάλειας για το Ιράκ και όχι για την Τουρκία και αν δεν ληφθούν έγκαιρα μέτρα, θα προκαλέσει πολύ σοβαρότερα προβλήματα στην κυριαρχία του Ιράκ».
Υπενθυμίζοντας ότι το άρθρο 7 του ιρακινού συντάγματος «υποχρεώνει την ιρακινή κυβέρνηση να μην φιλοξενεί τρομοκρατικές οργανώσεις που αποτελούν απειλή για γειτονικές χώρες στο έδαφός της», η Άγκυρα τονίζει ότι θα συνεχίσει να λαμβάνει τα δικά της στρατιωτικά μέτρα εάν η Βαγδάτη δεν κάνει αυτό το βήμα ή δεν δείχνει την απαραίτητη συνεργασία.
Σημειώνεται ότι η διοίκηση της Βαγδάτης έκανε πρόσφατα κάποια, αν και περιορισμένα, μέτρα κατά της παρουσίας του PKK στο Σιντζάρ και τη Μαχμούρ, αλλά αυτά δεν είναι επαρκή.
Η Άγκυρα δίνει, ωστόσο, το μήνυμα ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις της στο βόρειο τμήμα του Ιράκ θα συνεχιστούν, ειδικά μετά τις πρόσφατες επιθέσεις.
—