Το έργο ‘Great Sea Interconnector’, το οποίο στοχεύει στην παροχή ηλεκτρικής σύνδεσης μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας, βρίσκεται σε αδιέξοδο λόγω των πρόσφατων διαφωνιών.
Οι διαφορές απόψεων σχετικά με τη χρηματοδότηση του έργου και η πιθανή παρέμβαση της Τουρκίας είναι οι κύριοι παράγοντες που εμποδίζουν την πρόοδο.
Υπάρχουν διαφορετικές απόψεις για το έργο στο μέτωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), της Ελλάδας και της Κύπρου. Υψηλά στελέχη στη Λευκωσία δεν κρύβουν από το κοινό τις επιφυλάξεις τους για το έργο.
Η στάση της Τουρκίας προκαλεί ανησυχία
Οι συνομιλίες μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ελλάδας έχουν σταματήσει καθώς αυξάνονται οι ανησυχίες για πιθανή επέμβαση της Τουρκίας στο έργο.
Πηγές στις οποίες απευθύνθηκε η εφημερίδα ‘Αλήθεια’, που εκδίδεται στην Κύπρο, επιβεβαίωσαν ότι οι συνομιλίες δεν απέφεραν θετικά αποτελέσματα και οι διαφωνίες βάθυναν περαιτέρω. Ειδικότερα, υπάρχουν διαφωνίες για το ποιος θα φέρει τις ζημιές εάν η Τουρκία μπλοκάρει το έργο. Αυτή η αβεβαιότητα απειλεί το μέλλον του έργου και αυξάνει την ένταση μεταξύ των μερών.
Η αβεβαιότητα συνεχίζεται παρά την υποστήριξη της ΕΕ
Η ΕΕ έχει δεσμευτεί να παράσχει 657 εκατομμύρια ευρώ στήριξης στο έργο προκειμένου να τερματιστεί η ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου.
Ωστόσο, παρά τις διπλωματικές προσπάθειες της ΕΕ, η αποτυχία λήψης συγκεκριμένων μέτρων για την αποτροπή πιθανής επέμβασης της Τουρκίας καθιστά το μέλλον του έργου αβέβαιο.
Σύμφωνα με τον κυπριακό Τύπο, στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Παρασκευή συμμετείχαν οι ρυθμιστικοί φορείς Κύπρου και Ελλάδας, καθώς και ο Ελληνικός Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς (ΑΔΜΗΕ), ο υλοποιητής του έργου, και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ωστόσο, αυτή η συνάντηση δεν ήταν αρκετή για να ξεπεραστεί το αδιέξοδο.
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες στη Λευκωσία, υπάρχει διαφωνία μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου για το ποια μέρη θα επιβαρύνουν τον οικονομικό λογαριασμό που θα προκύψει σε περίπτωση ενδεχόμενης παρέμβασης της Τουρκίας στο έργο.
Υπάρχει επίσης διάσταση απόψεων μεταξύ των δύο χωρών σε θέματα όπως η ημερομηνία έναρξης του έργου και η αντανάκλαση του κόστους του για τους τελικούς χρήστες.
Επιφυλάξεις του υπουργού οικονομίας της Κύπρου
Ο Υπουργός Οικονομίας της Κύπρου Μάκης Κεραυνός δήλωσε ότι το υπουργείο του δεν έχει ακόμη συνολική άποψη για τις συνεχιζόμενες συζητήσεις για το έργο.
Σύμφωνα με την Αλήθεια, ο Κεραυνός συνεχίζει να έχει αρνητική στάση απέναντι στο έργο.
Η εφημερίδα τονίζει ότι ο Κύπριος υπουργός είναι αντίθετος στο έργο από πλευράς σκοπιμότητας. Εφιστά επίσης ιδιαίτερη προσοχή στη θέση της Τουρκίας.
Τέλος, ο Κεραυνός σχολίασε για το θέμα: «Ως Υπουργείο Οικονομίας πρέπει να δούμε όλα τα δεδομένα και τα στοιχεία πριν προσδιορίσουμε την τελική μας στάση. Χρειάζονται σοβαρές εγγυήσεις για το πώς θα αντιδράσει η Τουρκία».
Το σχόλιο ενός υψηλόβαθμου στελέχους όπως ο Κεραυνός δείχνει την αδυναμία της πολιτικής στήριξης του έργου από την κυπριακή πλευρά.
Μεγάλο έργο θαλάσσιας διασύνδεσης
Το έργο «Great Sea Interconnector» που σχεδιάζεται μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας στοχεύει στην ενίσχυση της ενεργειακής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών και τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου.
Στο πλαίσιο του έργου, θα τοποθετηθεί ένα υποθαλάσσιο καλώδιο ηλεκτρικής ενέργειας μήκους περίπου 1000 χιλιομέτρων μεταξύ της Κύπρου και του ελληνικού νησιού της Κρήτης. Αυτή η σύνδεση θα έχει ικανότητα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ 1000 και 2000 μεγαβάτ.
Το έργο Great Sea Interconnector θα επιτρέψει στην Κύπρο να διαφοροποιήσει τον ενεργειακό εφοδιασμό της και να ενσωματωθεί στα ενεργειακά δίκτυα της ΕΕ. Θα επιτρέψει επίσης στην Ελλάδα να εξάγει ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Κύπρο.
Αρχικά, το έργο αναμενόταν να ξεκινήσει το 2023 και να ολοκληρωθεί το 2025. Ωστόσο, κατά τη φάση των μελετών σκοπιμότητας, υπήρξαν διαφορές απόψεων μεταξύ των σχετικών μερών και οι μελέτες παρατάθηκαν.
Στην ατζέντα παραμένει και η αβεβαιότητα για τη διαδρομή του ηλεκτρικού καλωδίου που θα συνδέει την Κύπρο με την Ελλάδα. Εάν το καλώδιο περάσει από περιοχές που διεκδικεί η Τουρκία, είναι πιθανό να αυξηθούν ξανά οι εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Nikolaos Steyla-haber Duvar
—