Κυκεώνας: Το «κοκτέιλ» που έπιναν οι αρχαίοι Έλληνες

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Για την δημιουργία της λέξης κοκτέιλ υπάρχουν πολλές εκδοχές, με μία από αυτές να υποστηρίζει ότι εμπνεύστηκε την εποχή της χαρτοπαιξίας στα ποταμόπλοια του Μισισιπή, με τους νικητές να φορούν ένα κόκκινο φτερό πετεινού (cock) και να δημιουργούν ένα ποτό- μίγμα από όλα τα ποτά που υπήρχαν στο μπαρ, ανακατεύοντάς το με ένα κουτάλι που έμοιαζε με ουρά πετεινού (tail).

Σύμφωνα με μια άλλη ιστορία, ένας εστιάτορας μαγείρευε κοτόπουλα και όταν τελείωνε το δείπνο προσέφερε στου πελάτες του ποτά στολισμένα με τα φτερά από τις ουρές τους, με τους Γάλλους να φωνάζουν «vive la cock tail».

Η επικρατέστερη εκδοχή, ωστόσο, υποστηρίζει ότι η λέξη κοκτέιλ (cocktail) οφείλεται στη γαλλική λέξη coquetel, την ονομασία ενός μίγματος κρασιών, την οποία ο στρατηγός Lafayette έφερε το 1777 στην Αμερική, όταν έφτασε στη Φιλαδέλφεια.

Όπως θα υποστήριζαν, λοιπόν, οι περισσότεροι η έμφαση και η προσοχή που δίνεται στο κοκτέιλ αποτελεί μια νέα παγκόσμια «τάση», κάτι το οποίο, ιστορικά τουλάχιστον, ανατρέπεται.

Για παράδειγμα, οι αρχαίοι Αιγύπτιοι ή Ρωμαίοι ανακατεύανε το αλκοόλ με μπαχαρικά για την δημιουργία ιατρικών ελιξιρίων, ενώ οι Ατζέκοι στο Μεξικό χρησιμοποιούσαν οινοπνευματώδεις ουσίες κατά την διάρκεια τελετών θυσίας.

Την εποχή του Μεσαίωνα δεν ήταν λίγα εκείνα τα βασικά ηδύποτα που χρησιμοποιούσαν οι φαρμακοποιοί και οι μοναχοί για την συντήρηση ιατρικών βοτάνων, ενώ δεν ήταν πολύ νωρίτερα από το 1800 όταν εμφανίστηκε στην πιο σύγχρονη εκδοχή του.

Το κοκτέιλ των αρχαίων Ελλήνων και η αρπαγή της Περσεφόνης

Πιο «προχωρημένοι», ωστόσο, στο κομμάτι του κοκτέιλ φαίνεται να ήταν οι αρχαίοι Έλληνες, οι οποίοι απολαμβάνανε τον κυκεώνα, ένα ποτό φτιαγμένο από κριθάρι, νερό και διάφορα αρωματικά φυτά.

Ο κυκεώνας αναφέρεται στη μυθολογία και πιο συγκεκριμένα στην ιστορία με την αρπαγή της Περσεφόνης. Η κόρη της θεάς της γεωργίας, Δήμητρας, και του Δία μάγεψε με την ομορφιά της τον Πλούτωνα, τον θεό του Άδη, ο οποίος μόλις την αντίκρισε την ερωτεύτηκε κεραυνοβόλα και αποφάσισε να την κλέψει.

Όπως αναφέρεται στον Ομηρικό ύμνο προς τη Δήμητρα, η νεαρή Περσεφόνη βρισκόταν στο Νύσιο πεδίο και μάζευε λουλούδια με την Αθηνά, την Άρτεμις και τις Ωκεανίδες, όταν απομακρύνθηκε από αυτές αναζητώντας το πιο όμορφο λουλούδι. Τότε ο Πλούτωνας βρήκε την ευκαιρία και όταν η Περσεφόνη έσκυψε να μαζέψει έναν νάρκισσο, άνοιξε η γη στη μέση και ένα άρμα εμφανίστηκε μπροστά της, με οδηγό τον Πλούτωνα, ο οποίος άρπαξε την όμορφη νεαρή.

Ο θρήνος της Δήμητρας τεράστιος, η οποία νυχθημερόν έψαχνε μάταια για την κόρη της. Κατά την διάρκεια της αναζήτησης της Περσεφόνης η Δήμητρα βρέθηκε στην Ελευσίνα, οι κάτοικοι της οποίας προσέφεραν στη θεά της γεωργίας να πιει κυκεώνα –σύμφωνα με τον Όμηρο η θέα Δήμητρα αρνήθηκε το κόκκινο κρασί που της προσφέρθηκε, ενώ δέχτηκε με ευχαρίστηση τον καμένο κυκεώνα– ένα ποτό παρασκευασμένο από κριθάρι, νερό και δυόσμο.

Έτσι απαρηγόρητη όπως ήταν η Δήμητρα, η λύπη της επηρέασε τις καλλιέργειες, οι οποίες άρχισαν να μαραζώνουν, με κανέναν καρπό να μην μπορεί να βλαστήσει. Η Ελευσίνα απειλήθηκε με λιμό και για να μην συμβεί κάτι τέτοιο ο Δίας διέταξε τον Ερμή να φέρει την Περσεφόνη από τον Άδη.

Η κόρη της Δήμητρας, λοιπόν, ζούσε για έξι μήνες με την μητέρα της (διάρκεια άνοιξης- καλοκαιριού) και για έξι με τον Πλούτωνα στον Κάτω Κόσμο (διάρκεια φθινοπώρου- χειμώνας).

Ο κυκεώνας, το ποτό που έπιναν οι μύστες κατά τα Ελευσίνια Μυστήρια

Με αυτόν τον τρόπο η γη της Ελευσίνας κάρπισε ξανά και έτσι θεσμοθετήθηκαν τα «Ελευσίνια Μυστήρια», προς τιμήν της θεάς Δήμητρας και της Περσεφόνης.

Από τις πιο ιερές και σεβαστές τελετές από όλες τις γιορτές της αρχαίας Ελλάδας, κατά την διάρκεια των οποίων οι μύστες έπιναν τον κυκεώνα στο αποκορύφωμα των Μυστηρίων για να σπάσουν την ιερή αποχή από το φαγητό και το ποτό –ένα «κοκτέιλ» ιδιαιτέρως αγαπητό και στους αρχαίους, έλληνες αγρότες, με τους αριστοκράτες να το αποφεύγουν καθώς ήταν γνωστό ως ποτό των αγροτών.

Ο κυκεώνας, λοιπόν, ήταν φτιαγμένος κυρίως από χοντροαλεσμένο κριθάρι, νερό και διάφορα βότανα (κυρίως μέντα), ενώ αναφορές γίνονται και σε κάποια μυρωδικά, όπως το κύμινο.

Το συγκεκριμένο ποτό αναφέρεται και στα ομηρικά κείμενα, όπως η Ηλιάδα, όπου περιγράφεται ως ένα ποτό αποτελούμενο από νερό, κριθάρι, βότανα και τριμμένο τυρί αιγών, ενώ στην Οδύσσεια η Κίρκη προσθέτει και λίγο μέλι για να το προσφέρει στον Όμηρο και τους άνδρες τους και να τους μετατρέψει σε γουρούνια.

Στα χαρακτηριστικά του κυκεώνα συμπεριλαμβάνονται και οι χωνευτικές ιδιότητες, με τον Ερμή να το συστήνει στην Ειρήνη του Αριστοφάνη στον ήρωα που έφαγε πάρα πολλά καρύδια και ξηρά φρούτα.

Αυτό, ωστόσο, που απασχολούσε για πολύ καιρό τους ερευνητές είναι το πώς τόσοι αμέτρητοι άνθρωποι στο πέρας περίπου δύο χιλιετιών κατά την διάρκεια των Ελευσίνιων Μυστηρίων φτάνανε στην ίδια έκσταση έχοντας διάφορα οράματα πίνοντας μόνο τον κυκεώνα. Εικάζεται, λοιπόν, ότι οι έντονες εμπειρίες που βίωναν όσοι συμμετείχαν σε αυτά οφείλονταν σε κάποιες ψυχοενεργές ιδιότητες του παρασιτικού μύκητα Ερυσίβη, ο οποίος μόλυνε το κριθάρι που χρησιμοποιούνταν για την δημιουργία του Κυκεώνα.

newbeast

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Η Ικεσία του Κολοκοτρώνη στην Παναγία και η παρέμβαση Της

Σαν σήμερα εκοιμήθη ο Αρχιστράτηγος που απελευθέρωσε την Ελλάδα Πάντα ο όρος «θαύμα» γίνεται αντικείμενο διαμάχης ανάμεσα σε πιστούς, «λιγότερο πιστούς», ορθολογιστές και άθεους. Το...

Η Διαφήμιση στην Αρχαία Ελλάδα: Τα Πρώτα «Marketing Tricks» της Ιστορίας

Η διαφήμιση και η προώθηση προϊόντων δεν αποτελούν σύγχρονες εφευρέσεις Αντίθετα, ήδη από την Αρχαία Ελλάδα και τη Ρώμη, τεχνίτες, έμποροι και διοργανωτές εκδηλώσεων χρησιμοποιούσαν...

Θεόδωρος Κολοκοτρώνης 1770 – 1843 Ποιος ηταν ο όρκος του Κολοκοτρώνη;

"Τούρκος μη μείνει στο Μωριά, μηδέ στον κόσμο όλο".  Αυτός ηταν ο όρκος που έδωσε όταν ξεκίνησε την επανάσταση «Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους»«Όταν αποφασίσαμε...

Κώστας Βαξεβάνης: Οι κοινωνικές δαπάνες και πρόνοιες θα κόβονται για να είμαστε «Συνταγματικοί»

Σε παρεμβαση του ο Κώστας Βαξεβάνης αναφέρει: Εκεί στην Αντιπολίτευση, έχετε καταλάβει ότι η πρόταση του Μητσοτάκη για ισοσκελισμένο προϋπολογισμό στην Συνταγματική Αναθεώρηση, είναι η...

Οι κρυπτοχριστιανοί του Πόντου

Μια σημαντική πτυχή της ποντιακής ιστορίας, αυτή των Κρυπτοχριστιανών, αναμένεται να αναδειχθεί σε ειδική εκδήλωση μνήμης που διοργανώνεται στηΔράμα. Την Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2026,...

Η χαμένη Αλεξάνδρεια στον Τίγρη: Η πόλη του Μεγάλου Αλεξάνδρου που ξαναβρέθηκε

Για αιώνες, μία από τις σημαντικότερες πόλεις του αρχαίου κόσμου έμοιαζε να έχει εξαφανιστεί οριστικά Θαμμένη κάτω από σκόνη, μετακινούμενους ποταμούς και εμπόλεμες ζώνες, η...

Όταν οι Πέρσες έμαθαν γιατί έπαθλο αγωνίζονταν οι Έλληνες στους Ολυμπιακούς Αγώνες

Λίγο πριν από τις μεγάλες συγκρούσεις Ελλήνων και Περσών ένα φαινομενικά μικρό περιστατικό φώτισε μια τεράστια διαφορά νοοτροπίας. Μερικοί λιποτάκτες από την Αρκαδία, άνθρωποι...

Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή – Ένα λαμπρό μυαλό, ένας σπουδαίος Έλληνας

Ο Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή (Βερολίνο, 13 Σεπτεμβρίου 1873 – Μόναχο, 2 Φεβρουαρίου 1950) ήταν Έλληνας μαθηματικός, που διακρίθηκε σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο Καραθεοδωρή ήταν γνωστός...

Σάλος με την ανάρτηση της Εφης Αχτσιογλου για τον “βιγκανισμό” και τον “τραμπισμό”

Σε ανάρτηση της στο διαδίκτυο η Εφη Αχτσιογλου αναφέρει: Η επιλογή της χορτοφαγίας απορρέει από τη συνεχή προσπάθεια να μπούμε στη θέση του άλλου, να...

Τα πάθη της ζωής μου – Μπέρτραντ Ράσελ

Στις 2 Φεβρουαρίου 1970 φευγει απο τη ζωη ο βραβευμένος με Νόμπελ φιλόσοφος, Μπέρτραντ Ράσελ, σε ηλικία 97 ετώνΘεωρήθηκε σε διάφορες εποχές, φιλελεύθερος, σοσιαλιστής...

Εχασε την ζωή του ο 33χρονος Γιάννης στο ναυάγιο του επαγγελματικού αλιευτικού σκάφους Lily Jean ανοιχτά της Μασαχουσέτης

Ο άτυχος Γιάννης καταγόταν από τον Κόκκινο Πύργο Τυμπακίου στη Μεσαρά Η είδηση του χαμού του σόκαρε τον τόπο καταγωγής τους και ολόκληρο το νησί. Το...

Τι φυτεύουμε τον Φεβρουάριο

Ο Φεβρουάριος είναι ο δεύτερος μήνας του έτους, στα τέλη του χειμώνα και χαρακτηρίζεται από κρύο, παγωνιά, και βοριάδες, ενώ στις πιο ορεινές και...

Σαν σημερα το 1950 έφυγε απο τη ζωη ένας απο τους μεγαλύτερους Έλληνες επιστήμονες, ο Κωνσταντίνος Καραθεοδωρη

ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ Στις 2 Φεβρουαρίου 1950 απεβίωσε ο διεθνούς φήμης Θρακιώτης επιστήμονας.Ο πρύτανης του Πανεπιστημίου του Μονάχου ανήγγειλε στον πρύτανη του Πανεπιστημίου...

H Eθνική Ομάδα γυναικών στο πόλο συνέτριψε 23-6 την Κροατία

H Eθνική Ομάδα γυναικών στο πόλο συνέτριψε 23-6 την Κροατία και συνέχισε την αήττητη εκπληκτική της πορεία στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα της ΠορτογαλίαςΑντίπαλος στα...

Υπαπαντή του Κυρίου: Τι γιορτάζει η Εκκλησία μας στις 2 Φεβρουαρίου

Την Υπαπαντή του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού γιορτάζει η Εκκλησία μας στις 2 Φεβρουαρίου 2019. Το γεγονός αυτό εξιστορεί ο...

Η φετινή κατάντια της Eurovision δεν έχει προηγούμενο

Ο νεαρός και ταλαντούχος τραγουδιστής Akyla από τις Σέρρες μίλησε στην ΕΡΤ για τον εθνικό τελικό και τι ετοιμάζει για εκείνη την βραδιά Συγκεκριμένα, καθώς...

Η Σια Κοσιώνη απαντα για πρώτη φορά με ανάρτηση της για την πορεία της υγεία της

Για πρώτη φορά από την μέρα που μπήκε στο νοσοκομείο η Σια Κοσιώνη

Η πρώτη επίσημη ανάρτηση της Σιας Κοσιώνη για την κατάσταση της υγείας της

Η Σία Κοσιώνη νοσηλεύεται σε ιδιωτικό νοσοκομείο της Αθήνας Η δημοσιογράφος περιμένει τα αποτελέσματα των νέων ιατρικών εξετάσεων που θα κάνει, για να μάθει αν...

Έσβησε αθόρυβα ο σύντροφος της Ζωζως Σαπουντζάκη, Πύρρος Αναγνωστόπουλος

Η αγαπημένη μας Ζωζώ Σαπουντζάκη έχασε το στήριγμα της, τον Πύρρο Αναγνωστόπουλο Οι δυο τους υπήρξαν ζευγάρι για 27 χρόνια, έχοντας μια μακρόχρονη και διακριτική...

Ιμια: Ο Σπύρος Κονιδάρης, τότε κυβερνήτης της πυραυλακάτου «Σταράκης» και ο τέως Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Δημήτρης Γράψας, μιλούν για τα γεγονότα όπως τα έζησαν

Τρεις δεκαετίες συμπληρώνονται από τα γεγονότα στα Ίμια και τη νύχτα που άλλαξε τη γεωπολιτική αρχιτεκτονική του Αιγαίου αφήνοντας πίσω της τη θεωρία των «γκρίζων...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ