Γιατί ο πρωθυπουργός βιάζεται να εκλέξει Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον Δεκέμβριο;

Μανώλης Κοττάκης

Η αποκάλυψη που έκανε χθες η εφημερίδα «Εστία» και δεν διαψεύστηκε είναι συγκλονιστική. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης κατά τη συνάντηση που είχε με την Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου στην Κάρπαθο της ζήτησε να παραιτηθεί από το αξίωμά της για να μη διασυρθεί από το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός δεν θα την προτείνει εκ νέου για τον θώκο. Συγκεκριμένα ο υπουργός τής είπε «παραιτήσου, για να μη διασυρθείς, όπως άλλοι στο παρελθόν».

Ο υπουργός Εξωτερικών δεν έπραξε αυτοβούλως. Όπως πληροφορείται η εφημερίδα μας, ενεργούσε κατόπιν εντολής του πρωθυπουργού. Ο κ. Μητσοτάκης βιάζεται να κινήσει τις διαδικασίες εκλογής νέου προέδρου πριν μπει στα «βαθιά νερά» των διαπραγματεύσεων με τον Ερντογάν και διασυνδεθεί η εκλογή του / της αρχηγού του κράτους με τις εθνικές υποχωρήσεις που καλείται να κάνει η κυβέρνηση για να κλείσει η συμφωνία. Ήδη κάθε μέρα το κλίμα επιβαρύνεται από διαρροές της Άγκυρας για συμφωνία πακέτο και από τις αρνήσεις που δέχεται ο πρωθυπουργός στις κρούσεις που κάνει σε πρόσωπα, ευθέως ή μέσω τρίτων, για να εκλεγούν στο τιμητικό αξίωμα του Προέδρου της Δημοκρατίας. Το Μαξίμου αιφνιδιάστηκε, δεν ήταν ενημερωμένο για τη συνέντευξη του υπουργού Άμυνας Νίκου Δένδια στην εφημερίδα «Καθημερινή», με την οποία όχι μόνο αρνήθηκε την προοπτική μετάβασής του στην Ηρώδου Αττικού με τη φράση «δεν είναι στις προτεραιότητές μου η Προεδρία», αλλά μίλησε εντελώς ψυχρά για τη σχέση του με τον πρωθυπουργό. Τη χαρακτήρισε ξερά «σχέση πρωθυπουργού – υπουργού» .

Η ψυχρολουσία αυτή, όμως, δεν ήταν η μοναδική. Η κυρία Σακελλαροπούλου, επικαλούμενη το παράδειγμα του Προκόπη Παυλόπουλου, ο οποίος εξάντλησε τη θητεία του μέχρι την τελευταία μέρα, διεμήνυσε στην κυβέρνηση ότι δεν πρόκειται να παραιτηθεί από το αξίωμά της, προκειμένου να τη διευκολύνει να εκκινήσει μέσα στον Δεκέμβριο τις διαδικασίες εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας. Επ’ αυτού υπάρχει, πάντως, ιστορικό συνταγματικό προηγούμενο, καθώς τον Δεκέμβριο του 2014 ο τότε πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, βασιζόμενος σε γνωμοδότηση του Ευάγγελου Βενιζέλου κι άλλων συνταγματολόγων, προκάλεσε ψηφοφορία για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας με υποψήφιο τον Σταύρο Δήμα, αντί του Φεβρουαρίου.

Γιατί, όμως, ο πρωθυπουργός βιάζεται να εκλέξει Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον Δεκέμβριο; Αρκεί να βάλει κανείς σε χρονική σειρά τα γεγονότα μέσα στη Νέα Δημοκρατία αλλά και στα Ελληνοτουρκικά για να καταλάβει γιατί δεν επιθυμεί τη διασταύρωση της εκλογής με τη συνάντηση κορυφής που θα έχει με τον Ερντογάν τον Ιανουάριο για την «ολιστική συμφωνία στο Αιγαίο». Γιατί το είδος της λύσης που προωθείται είναι τέτοιο που είναι πιθανόν να προκαλέσει θύελλα στο κόμμα και να εμποδίσει την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας! Για όσους έχουν αμφιβολίες παραθέτουμε ημερολογιακά τι έχει συμβεί τις τελευταίες εβδομάδες στα εσωκομματικά και στα Ελληνοτουρκικά: την Παρασκευή 4 Οκτωβρίου απουσίασαν από τα γενέθλια της Νέας Δημοκρατίας οι δύο πρώην πρωθυπουργοί Κώστας Καραμανλής και Αντώνης Σαμαράς, αρνούμενοι να νομιμοποιήσουν την εξωτερική πολιτική Μητσοτάκη, ενώ είχαν προηγηθεί δύο ερωτήσεις 19 βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας με αιχμηρό περιεχόμενο προς τους υπουργούς Οικονομικών Κωστή Χατζηδάκη, Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη και Εργασίας Νίκη Κεραμέως. Την επομένη, το Σάββατο 5 Οκτωβρίου, ο πρωθυπουργός επιχείρησε ρελάνς ενότητας, ταξιδεύοντας μαζί με τον υπουργό Άμυνας Νίκο Δένδια στα Χανιά, τον οποίο και φιλοξένησε στο σπίτι του. Την περασμένη Τετάρτη 9 Οκτωβρίου ο υπουργός Άμυνας πραγματοποίησε κοινή εμφάνιση στο Πεντάγωνο με τον υπουργό Παιδείας και δεύτερο δημοφιλέστερο υπουργό ύστερα από αυτόν Κυριάκο Πιερρακάκη για θέματα… Ευελπίδων. Για κάποιους η κίνησή του αυτή μπορεί να είχε και εσωκομματική στόχευση προειδοποίησης για όσα γίνονται στο παρασκήνιο υπέρ του κ. Χατζηδάκη.

Το Σάββατο 12 Οκτωβρίου παραπολιτικά κέντρα, προσκείμενα προς την κυβέρνηση, εξαπέλυσαν επίθεση προς τους δύο πρώην πρωθυπουργούς, η οποία, αποδίδοντάς τους «εμμονές», προσετέθη σε όλα όσα έγιναν τα πρώτα εικοσιτετράωρα μετά την άρνησή τους να παραστούν στα γενέθλια της Ρηγίλλης, όταν τρολ προσκείμενα σε στενό συνεργάτη του πρωθυπουργού συνελήφθησαν επ’ αυτοφώρω να διακινούν κείμενα εναντίον των κ. Καραμανλή και Σαμαρά σε περιφερειακά μέσα, στη Θεσσαλία και αλλού. Την Κυριακή 13 Οκτωβρίου ο κ. Δένδιας αιφνιδίασε το Μέγαρο Μαξίμου με τη δημόσια άρνησή του να μεταβεί στην Προεδρία της Δημοκρατίας και με τη διαφοροποίησή του από τους δημοκρατικούς των ΗΠΑ (ώρες μετά την επίσκεψη του τέως πρέσβη Πάιατ και αρχιτέκτονα της DECA), με τη φράση του ότι οι σύμμαχοι «δεν έχουν εκπληρώσει τις δεσμεύσεις τους από τη συμφωνία αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των δύο κρατών».

Σήμερα, Δευτέρα 14 Οκτωβρίου, οι δύο πρώην πρωθυπουργοί κ. Καραμανλής και Σαμαράς κάνουν νέα εμφάνιση στα βραβεία καινοτομίας του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών. Τέλος, δεν είναι χωρίς σημασία η πρωτοβουλία που έλαβε μέσα στην προηγούμενη εβδομάδα ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου Κώστας Τασούλας να παρεμβάλλονται οι βουλευτές μεταξύ των πολιτικών αρχηγών όταν συζητούνται νομοσχέδια, προκειμένου να τους δίνεται χρόνος να ομιλούν, καθώς με τα ισχύοντα δεδομένα πράγματι αδικούνται. Η σωστή αυτή απόφαση του προέδρου, του οποίου οι μετοχές για την Προεδρία με τα δεδομένα αυτής της εποχής ανεβαίνουν, ερμηνεύτηκε ως ένα άνοιγμά του προς όλες τις κοινοβουλευτικές πτέρυγες, με ορίζοντα την ημέρα ψηφοφορίας στις προεδρικές εκλογές. Στο βάθος επίσης παρατηρεί προσεκτικά τις εξελίξεις η Γιάννα Αγγελοπούλου. Αυτά είναι τα τρέχοντα εσωκομματικά. Ζοφερά.

Αλλά και τα εθνικά θέματα δεν εξελίσσονται ομαλά. Αμέσως μετά τη συνάντηση Μητσοτάκη και Ερντογάν στη Νέα Υόρκη, η κυβέρνηση, πρώτον, άφησε να διαρρεύσει στον Τύπο το σχέδιό της για τα θαλάσσια Οικόπεδα στις Κυκλάδες και στα Δωδεκάνησα, για να σφυγμομετρήσει τις αντιδράσεις των Τούρκων και, δεύτερον, διακήρυξε με δήλωση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη ότι η συμφωνία με την Αίγυπτο δεν είναι μερική αλλά τελική, άρα το Καστελόριζο, η Ρόδος και η Κρήτη έχουν ελάχιστη επήρεια για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Εντύπωση προκάλεσε ο κυνισμός του υπουργού, ο οποίος δήλωσε: «Δεν με ενδιαφέρει αν θα με πουν μειοδότη, αν είναι να εξασφαλίσω μακρά ειρήνη». Οι διαρροές και οι τοποθετήσεις αυτές άνοιξαν την όρεξη των Τούρκων, οι οποίοι σε πρώτη φάση απέρριψαν και τον δεύτερο χάρτη για τα θαλάσσια Οικόπεδα, καθώς περιλαμβάνει βραχονησίδες το ιδιοκτησιακό καθεστώς των οποίων αμφισβητούν. Με διαρροή τους στην εφημερίδα «Χουριέτ» έθεσαν στο τραπέζι του διαλόγου όλη την ατζέντα που έχουν νομιμοποιήσει με τον απευθείας πολιτικό διάλογο μεταξύ Μητσοτάκη – Ερντογάν όπως χωρικά ύδατα, ΑΟΖ, υφαλοκρηπίδα, εύρος εναέριου χώρου, ζητήματα μειονοτήτων στη Θράκη και την υπόλοιπη Ελλάδα. Έτσι εξελίσσονται τα πράγματα όταν «δίνεις αέρα στον πειρατή», όπως θα έλεγε και ο Αντώνης Σαμαράς. Τις διαρροές για εφ’ όλης της ύλης διαπραγμάτευση πακέτο και παραπομπή ακόμα και των ζητημάτων κυριαρχίας των ελληνικών νησιών που αμφισβητεί η Άγκυρα ως γκρίζες ζώνες επιβεβαίωσε ο πρόεδρος Ερντογάν, ο οποίος με δήλωσή του προανήγγειλε την περασμένη Παρασκευή «ολιστική προσέγγιση των ελληνοτουρκικών διαφόρων για το Αιγαίο» στη συνάντηση με τον πρωθυπουργό τον Ιανουάριο. Η πανικόβλητη απάντηση του Μαξίμου στον κ. Ερντογάν με διαρροή έγινε την τελευταία στιγμή και περιελήφθη σε έγκυρη παραπολιτική στήλη της εφημερίδας «Καθημερινή», σύμφωνα με την οποία «δεν συζητάμε τα έξι μίλια, ούτε κατά διάνοια». Αξίζει, βέβαια, να σημειώσει κανείς ότι και αυτή η θέση για τα 6 μίλια είναι προβληματική, καθώς αποκρούει την τουρκική θέση και δεν προβάλλει την ελληνική που είναι τα 12 μίλια.

Ο πρωθυπουργός, λοιπόν, αντιλαμβάνεται ότι τούτων δοθέντων κάθε μέρα που περνά θα επιβαρύνονται το κλίμα και η ατμόσφαιρα από τις ασφυκτικές πιέσεις της γείτονος να κερδίσει πόντους στο παζάρι των διαπραγματεύσεων και θα δυσχεραίνουν τόσο την πλειοψηφία τού να περνά ύποπτα νομοσχέδια από τη Βουλή, όπως αυτό του υπουργείου Ενέργειας για τις βραχονησίδες, όσο και να εκλέξει Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Προτού λοιπόν γίνει ορατό τι ακριβώς ετοιμάζεται, ασκεί πιέσεις για να επισπευσθούν τα χρονοδιαγράμματα εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας. Η πρώτη αντίδραση της κυρίας Σακελλαροπούλου δεν είναι ενθαρρυντική. Ωστόσο, γνωρίζοντας τον άνδρα, εκτιμούμε ότι οι πιέσεις προς αυτήν για πρόωρη παραίτηση και δήλωση ότι δεν ενδιαφέρεται για νέα θητεία θα συνεχιστούν.