Την 9η Δεκεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα κατά της Διαφθοράς, αποφάσισε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να ξεμπροστιάσει τη διεφθαρμένη κυβέρνηση και τη Δικαιοσύνη του κρατιδίου των Σκοπίων. Το αμερικανικό ΥΠΕΞ τοποθετεί τη σκανδαλώδη υπόθεση των Σκοπίων, κατονομάζοντας τον μέχρι πρότινος αντιπρόεδρο της κυβέρνησης κι έναν ανώτατο εφέτη, δίπλα σε χώρες-παρίες και οντότητες, όπως τα Νησιά Μάρσαλ, που είναι φορολογικός παράδεισος, η Σρι Λάνκα και η Ζιμπάμπουε.
Από τον Βασίλη Γαλούπη
Επιβεβαιώνεται, δηλαδή, ότι τα Σκόπια δεν μπορούν να σταθούν ως ισοϋψή στο ευρωπαϊκό σκηνικό, ούτε καν των υποβαθμισμένων αξιών, όπως της σημερινής Ε.Ε. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε ότι ο αντιπρόεδρος της σκοπιανικής κυβέρνησης μέχρι τον Ιούνιο, Αρτάν Γκρούμπι, και ο δικαστής Ενβέρ Μπετζέτι βρίσκονται στη «μαύρη λίστα» των ΗΠΑ για εμπλοκή τους σε υπόθεση διαφθοράς με δωροδοκίες που είχαν στόχο να υπονομεύσουν τη Δικαιοσύνη.
Το σκάνδαλο στο οποίο αναφέρονται οι Αμερικανοί αφορά την ποινική καταδίκη του πρώην επικεφαλής της Υπηρεσίας Πληροφοριών των Σκοπίων, Σάσο Μιγιάλκοφ, ο οποίος από το 2022 βρίσκεται επίσης στη «μαύρη λίστα» των ΗΠΑ. Η πρέσβης των ΗΠΑ στα Σκόπια, Άνγκελα Άγκελερ, σε ανάρτησή της στο twitter τόνισε «πως οι κυρώσεις εις βάρος του Αρτάν Γκρούμπι και του Ενβέρ Μπετζέτι αποτελούν απόδειξη ότι η πολιτική παρέμβαση στο δικαστικό σώμα δεν μπορεί -και δεν θα γίνει- ανεκτή».
Οι ΗΠΑ ασχολούνται διαρκώς με τη διαφθορά στο τεχνητό αλβανοκρατούμενο κρατίδιο, με το οποίο η Ελλάδα έσπευσε να υπογράψει μια καταστροφική από κάθε άποψη συμφωνία για την ονομασία, και όχι μόνο.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έχει ήδη τοποθετήσει στη «μαύρη λίστα» ακόμα 10 πολιτικούς και επιχειρηματίες, μεταξύ άλλων ο πρώην πρωθυπουργός Νίκολα Γκρούεφσκι, ο πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών της χώρας Σάσο Μιγιάλκοφ (πρώτος ξάδελφος του Γκρούεφσκι), ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κότσο Ανγκιούσεφ και δύο από τους γνωστότερους επιχειρηματίες, οι Όρτσε Κάμτσεφ και Σεργκέι Σαμσονένκο. Ο Αρτάν Γκρούμπι ήταν αντιπρόεδρος της κυβέρνησης από το 2020 μέχρι και τον Ιούνιο του 2024. Ανήκει στο μεγαλύτερο αλβανικό κόμμα των Σκοπίων, το DUI, και είναι ο στενότερος συνεργάτης του ηγέτη της αντιπολίτευσης Αλί Αχμέτι. Ο τελευταίος, χθες, απείλησε με αιματοκύλισμα των Σκοπίων αν δεν περάσει αυτό που θέλει στο Συνταγματικό Δικαστήριο για τον νόμο αμφισβήτησης της χρήσης για την αλβανική γλώσσα. «Μακριά τα χέρια σας από τον νόμο για την αλβανική γλώσσα, γιατί αλλιώς δεν θα υπάρξει ειρήνη στη χώρα!» είπε.
Όπως αναφέρει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, οι κυρώσεις δεν περιλαμβάνουν μόνο τον Γκρούμπι για την αποδοχή δωροδοκιών, αλλά και τα μέλη της οικογένειάς του. Η… απάντησή του ήταν μια ανάρτηση, στην οποία επιχειρεί να πείσει ότι «αφιέρωσα τη ζωή μου στην υπεράσπιση των δυτικών δημοκρατικών αξιών. Αυτή η απόφαση με επηρεάζει προσωπικά. Εργάζομαι πάντα με αφοσίωση για την ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ και στην Ε.Ε.».
Όμως, διεφθαρμένες ηγεσίες και χώρες με δικαστικό σύστημα άλλων εποχών δεν μπορούν να συμβαδίζουν ούτε με το ΝΑΤΟ ούτε με την Ε.Ε. Τόσο οι ΗΠΑ όσο και ισχυρές χώρες της Ευρώπης, αλλά κυρίως η Αλβανία, θέλουν τα Σκόπια ενταγμένα στο παιχνίδι για λόγους γεωπολιτικούς. Όμως, κάθε μέρα αποδεικνύεται ότι δεν είναι ικανά να προσαρμοστούν ακόμα και στα πιο χαμηλά στάνταρ λειτουργίας ενός στοιχειώδους κράτους.
Ο Γκρούμπι ήταν ο αναπληρωτής πρωθυπουργός στην προηγούμενη κυβέρνηση υπό την ηγεσία των Σοσιαλδημοκρατών, από το 2020 μέχρι τις εκλογές στις αρχές του 2024. Την ίδια περίοδο, ήταν επίσης υπουργός Πολιτικού Συστήματος… Χθες, το αλβανικό κόμμα του, το DUI, δήλωσε ότι θα σεβαστεί την απόφαση των ΗΠΑ, σαν να μπορούσε να πράξει και διαφορετικά μετά τον δημόσιο εξευτελισμό που υπέστη από την Αμερική: «Ως κόμμα παραμένουμε επικεντρωμένοι στη στρατηγική συνεργασία με τις ΗΠΑ και την ενίσχυση των δημοκρατικών αξιών και της διαφάνειας».
Στη μεγαλύτερη δικαστική υπόθεση στην πρόσφατη ιστορία των Σκοπίων, το δικαστήριο καταδίκασε το 2021 τον Σάσο Μιγιάλκοφ, τότε επικεφαλής της Υπηρεσίας Πληροφοριών, σε 12 χρόνια φυλάκιση για «εγκληματική οργάνωση», «παράνομη υποκλοπή» και «καταστροφή εξοπλισμού υποκλοπής». Κρίθηκε ένοχος ως εγκέφαλος της παράνομης υποκλοπής χιλιάδων πολιτών μεταξύ 2008-2015, επί Γκρούεφσκι.
Ύστερα από έφεση, η δίκη επαναλήφθηκε και τον Ιανουάριο του 2023 το Δικαστικό Συμβούλιο έκρινε ότι ο εφέτης Μπετζέτι κράτησε σκόπιμα την υπόθεση στο συρτάρι για εννέα μήνες, «χωρίς καμία αιτιολόγηση», με στόχο την παραγραφή. Στον δικαστή ασκήθηκαν πειθαρχικά μέτρα.
Τον Οκτώβριο του 2023, το Ποινικό Δικαστήριο ακύρωσε τις αποφάσεις, επικαλούμενο την παραγραφή, αθωώνοντας τον Μιγιάλκοφ και τους συγκατηγορουμένους του. Σε μια ξεχωριστή, αλλά παράλληλη υπόθεση, τον Ιούλιο του 2022 ο Μιγιάλκοφ είχε καταδικαστεί σε τριετή φυλάκιση και σε κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων 30 εκατ. ευρώ, αφού παραδέχτηκε την ενοχή του και έκανε συμφωνία με το δικαστήριο. Ήταν ένοχος για εγκληματική οργάνωση, παράνομη απόκτηση περιουσίας και απόκρυψη περιουσίας.
Αλλά, αντί να εκτίσει έστω εκείνη την ποινή φυλάκισής του στην κύρια φυλακή, κοντά στην πρωτεύουσα, την εξέτισε σε ανοιχτή φυλακή με προνομιακή μεταχείριση, στην πόλη Στρούγκα κοντά στην Οχρίδα, αφού πρώτα άλλαξε παρανόμως τη διεύθυνση κατοικίας του. Φέτος τον Μάιο αποφασίστηκε η πρόωρη αποφυλάκισή του για καλή διαγωγή. Για τις παρανομίες του Μιγιάλκοφ, ο Γκρούμπι, υπό την ιδιότητα του αντιπροέδρου της κυβέρνησης, δωροδοκήθηκε για να παρέμβει πολιτικά στη Δικαιοσύνη, κατά το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Το βιογραφικό του Αρτάν Γκρούμπι
Γεννήθηκε το 1977 στα Σκόπια. Αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή με διδακτορικό στα ΜΜΕ, στα Τίρανα. Εργάστηκε σε διάφορες ΜΚΟ για πρόσφυγες και στη συνέχεια, το 2000-2004, για το Δικαστήριο της Χάγης με αρμοδιότητες για Σκόπια, Κόσοβο, Σερβία και Μαυροβούνιο. Το 2006 ίδρυσε πολιτικό σχηματισμό και το 2008 ήταν σύμβουλος της ολλανδικής πρεσβείας στα Σκόπια. Το 2013 ήταν υποψήφιος δήμαρχος της πόλης των Σκοπίων, ενώ την ίδια χρονιά άρχισε να διδάσκει δημοσιογραφία στο Κρατικό Πανεπιστήμιο στο Τέτοβο. Το 2014 έγινε για πρώτη φορά βουλευτής. Από τον Αύγουστο του 2020 έως τον Ιούνιο του 2024 διετέλεσε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης συνασπισμού ως μέλος του DUI, του μεγαλύτερου αλβανικού κόμματος των Σκοπίων.