Μπάμπης Παπσπύρος
Οι πρόσφατες αποφάσεις του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Δένδια, για κλείσιμο 137 μονάδων και οι μαζικές αποστρατείες σε στρατό, ναυτικό και αεροπορία, έχουν προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων. Περίπου 900 ανώτατοι αξιωματικοί, συνταγματάρχες και ομοιόβαθμοι, είδαν την πόρτα της εξόδου. Η κίνηση αυτή εγείρει ερωτήματα σχετικά με τη στρατηγική και τις προθέσεις της κυβέρνησης όσον αφορά τη μελλοντική δομή των Ενόπλων Δυνάμεων.
Η “Ατζέντα 2030” και η συρρίκνωση του στρατεύματος
Επισήμως, η μείωση της «οροφής» των Ενόπλων Δυνάμεων αποδίδεται σε μια υποτιθέμενη “Ατζέντα 2030”, ένα σχέδιο που, όμως, παραμένει ασαφές και αδιευκρίνιστο. Καμία επίσημη παρουσίαση δεν έχει γίνει, ούτε έχει υπάρξει ουσιαστική δημόσια συζήτηση για τους στόχους και τις επιπτώσεις αυτής της πολιτικής.
Ωστόσο, η ιδέα της μείωσης του προσωπικού δεν είναι καινούργια. Ήδη από το 2ο Μνημόνιο, η τρόικα είχε απαιτήσει τη μείωση της οροφής των Ενόπλων Δυνάμεων, ενώ το 2013 η κυβέρνηση Σαμαρά προχώρησε σε αλλαγές στη στρατιωτική ιεραρχία, κλείνοντας στρατόπεδα και περιορίζοντας τις θέσεις των στρατηγών. Αυτό που παραμένει ασαφές είναι αν οι πρόσφατες κινήσεις του κ. Δένδια εξυπηρετούν μια μακροπρόθεσμη στρατηγική ή αν απλώς συνεχίζουν μια προϋπάρχουσα πολιτική λιτότητας εις βάρος της άμυνας της χώρας.
Ο “Αντιαεροπορικός Θόλος”: Έργο ή Ρητορική;
Παράλληλα με τις αποστρατείες, ο κ. Δένδιας έχει επανειλημμένα αναφερθεί στο φιλόδοξο σχέδιο δημιουργίας ενός «αντιαεροπορικού θόλου» για την προστασία της Ελλάδας. Αναμφισβήτητα, η ανάγκη για αναβάθμιση της αεράμυνας είναι επιτακτική, ειδικά με την απειλή της τουρκίας και τις γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Παρ’ όλα αυτά, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, ούτε σαφήνεια σχετικά με το κόστος και τη χρηματοδότηση του έργου.
Αντί για συγκεκριμένες ανακοινώσεις και πρακτικά βήματα, βλέπουμε μια επικοινωνιακή στρατηγική που υπερτονίζει το όραμα της αεράμυνας χωρίς απτές ενέργειες για την υλοποίησή του.
Το Δίλημμα της Άμυνας: Εξορθολογισμός ή Αποδυνάμωση;
Η άμυνα μιας χώρας δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στη μείωση προσωπικού ή σε μεγαλόπνοες εξαγγελίες. Οι Ένοπλες Δυνάμεις χρειάζονται σαφή στρατηγική, ισορροπημένη ανανέωση του προσωπικού και επενδύσεις σε σύγχρονα μέσα.
Αν οι κινήσεις του Υπουργείου έχουν ως στόχο τον εξορθολογισμό της δομής και την καλύτερη αξιοποίηση των πόρων, τότε θα πρέπει να υπάρξει διαβούλευση, πλήρης διαφάνεια και ενημέρωση προς τα στελέχη και την κοινή γνώμη. Αν, όμως, πρόκειται για απλή εφαρμογή παλαιών μνημονιακών δεσμεύσεων, τότε κινδυνεύουμε να οδηγηθούμε σε μια επικίνδυνη αποδυνάμωση της εθνικής άμυνας.
Σε κάθε περίπτωση, ο ελληνικός λαός δικαιούται απαντήσεις. Δικαιούται να γνωρίζει αν όντως «χτίζουμε θόλους» ή απλώς «γκρεμίζουμε δομές και ανθρώπους».