Η μεσογειακή πόλη της Λιβύης, Πτολεμαΐς, συνεχίζει να αποκαλύπτει φανταστικά μυστικά για το ένδοξο ελληνιστικό και ρωμαϊκό παρελθόν της.
Η πόλη ιδρύθηκε είτε τον 4ο είτε τον 3ο αιώνα π.Χ. από τη δυναστεία των Πτολεμαίων, και συνέχισε να ευημερεί για σχεδόν μια χιλιετία μέχρι την καταστροφή της από τους Άραβες εισβολείς τον 7ο αιώνα μ.Χ.
Αρκετές εκπληκτικές ανακαλύψεις έχουν ανακαλυφθεί σε ανασκαφές που διεξήχθησαν πρόσφατα από Πολωνούς αρχαιολόγους από το Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας, συμπεριλαμβανομένου ενός εξελιγμένου συστήματος νερού και μιας αινιγματικής προσωπίδας λαξευμένης σε υδραυλικό κονίαμα.
Η προσωπίδα, που έχει σχεδιαστεί σε ανθρώπινο πρόσωπο, στερείται αναγνωριστικών χαρακτηριστικών και ο σκοπός της παραμένει ασαφής, αλλά ο Δρ Πιότρ Γιαβόρσκι δήλωσε ότι «μπορεί να έχει συνδέσεις με τις λιβυκές παραδόσεις, καθώς παρόμοια πρόσωπα έχουν βρεθεί σε ένα καταφύγιο στη Σλόντα, στη βόρεια Λιβύη».
Η μάσκα, κατασκευασμένη από υδραυλικό γύψο, ανακαλύφθηκε μέσα σε μία από τις στέρνες. Φωτογραφία: Anna Tomkowska/ Uniwersytet Warszawski
Ιδρυμένη ως πόλη-λιμάνι για τον οικισμό της Βάρκας στην ενδοχώρα, η Πτολεμαΐς άκμαζε υπό τους Πτολεμαίους, επεκτείνοντας την, έτσι ώστε, να γίνει σημαντικό αστικό κέντρο υπό τους Ρωμαίους.
Από τα τέλη του 3ου αιώνα μ.Χ. και μετά, κατείχε τη θέση της πρωτεύουσας της επαρχίας στη Ανώτερη Λιβύη, καθεστώς που καθιερώθηκε από τις διοικητικές μεταρρυθμίσεις του αυτοκράτορα Διοκλητιανού.
Η κατάστασή της βασίστηκε σε μια απόρθητη τοποθεσία που υποστηρίζεται από θαυμάσια έργα μηχανικής.
Βεβαίως, πλήττονταν επίμονα σε όλους αυτούς τους αιώνες, υπέστη πολλές φυσικές καταστροφές και την τελική αραβική κατάκτηση.
Οι ανασκαφές ξεκίνησαν το 2001 υπό τον καθηγητή Τόμας Μικόσκι αλλά σταμάτησαν το 2010 λόγω του εμφυλίου πολέμου στη Λιβύη.
Το 2023, οι ερευνητές υπό τον Δρ Πιότρ Γιαβόρσκι επέστρεψαν μετά από χρόνια για να επαναλάβουν αυτή τη δουλειά, χρησιμοποιώντας πολύ πιο εξελιγμένες, μη επεμβατικές μεθόδους, όπως η τρισδιάστατη χαρτογράφηση και οι ορθοφωτογραφικές έρευνες.
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2024, οι αρχαιολόγοι βρήκαν τα ερείπια μιας κατοικίας που ανήκε σε έναν από τους ντόπιους που ήταν άτομο σημαντικής τάξης.
Το σπίτι είχε χτιστεί γύρω από μια μικρή περίστυλη αυλή που περιστοιχιζόταν από δωμάτια που εξυπηρετούσαν σκοπούς όπως η κουζίνα, η σκάλα και ένας θάλαμος με μωσαϊκό.
Το μωσαϊκό, αν και πολλές φορές επισκευάστηκε, μαρτυρεί τη σημασία αυτού του σπιτιού. Πέτρινα δοχεία κοντά στην είσοδο μπορεί να υποδηλώνουν μια δημόσια λειτουργία—ίσως ως μέρος όπου αποθηκεύονταν πολύτιμα αντικείμενα κατά την ύστερη ρωμαϊκή περίοδο.
Το πιο αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό του σπιτιού ήταν ένα εξελιγμένο σύστημα διαχείρισης του νερού, όπου η βροχή που έπεφτε στο impluvium της κεντρικής πισίνας στο περιστύλιο κατευθυνόταν σε δύο υπόγειες στέρνες.
Αυτά τα στοιχεία αναδεικνύουν τις πολυμήχανες μηχανικές δεξιότητες των πολιτών της Πτολεμαΐδος. Το σπίτι υπέστη σοβαρές ζημιές στους σεισμούς στα τέλη του 3ου αιώνα μ.Χ., αλλά αργότερα ξαναχτίστηκε για να εξυπηρετεί διάφορες λειτουργίες ανάλογα με τις μεταβαλλόμενες ανάγκες.
Οι αρχαιολόγοι συνέχισαν τη μελέτη τους για την Πτολεμαΐδα τον Δεκέμβριο του 2024.
Η πολωνική αποστολή, αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας εξερεύνησης της ιστορίας της Κυρηναϊκής, που διαμορφώθηκε από τις ελληνικές, ρωμαϊκές και λιβυκές επιρροές.
Tvpworld
—