Γλάστρες, ζαρντινιέρες και κασπώ, η λύση για να απολαμβάνουμε τα αγαπημένα μας φυτά στο σπίτι. Οι γλάστρες μας επιτρέπουν να δημιουργούμε μία όαση πρασίνου στην αυλή, στο μπαλκόνι, καθώς και σε εσωτερικούς χώρους, στο σαλόνι και στο γραφείο. Μέσα στις γλάστρες, μπορούμε να φυτέψουμε καλλωπιστικά φυτά, αρωματικά φυτά και μυρωδικά για την κουζίνα μας, ενώ μπορούμε επίσης να καλλιέργήσουμε λαχανικά ακόμα και καρποφόρα δέντρα. Η επιλογή της κατάλληλης γλάστρας είναι ιδιαίτερα σημαντική από αισθητικής άποψης για να διακοσμήσουμε το χώρο μας, αλλά κυρίως είναι απαραίτητη προκειμένου να δημιουργήσουμε τις ιδανικές συνθήκες για τα φυτά μας, ώστε να είναι υγιή με πλούσια ανάπτυξη και ανθοφορία σαν να τα έχουμε φυτέψει στον κήπο.
Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε ποια είδη γλάστρας επιλέγουμε για κάθε είδος φυτού, ανάλογα το υλικό κατασκευής τους, αν θέλουμε να φυτέψουμε σε εσωτερικό ή εξωτερικό χώρο, καθώς επίσης ποια πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα υπάρχουν σε κάθε περίπτωση. Ξεκινάμε, διαχωρίζοντας τη χρήση που έχουν οι γλάστρες και τα κασπώ, επισημαίνοντας τον ρόλο της αποστράγγισης, δηλαδή της απομάκρυνσης του νερού που περισσεύει μετά το πότισμα. Επιλέγουμε το κατάλληλο μέγεθος γλάστρας για κάθε φυτό, ανάλογα το μέγεθος της γλάστρας στο οποίο έχει φυτευτεί προηγουμένως και ανάλογα την τελική του ανάπτυξη. Έχοντας αυτά υπόψη, μπορούμε να επιλέξουμε τις κατάλληλες γλάστρες και κασπώ που ταιριάζουν με το προσωπικό μας γούστο και παραλληλα εξασφαλίζουν την υγιή ανάπτυξη των φυτών μας.
1. Σε τι διαφέρουν οι γλάστρες από τα κασπώ;
Η βασική διαφορά που έχουν οι γλάστρες με τα κασπώ είναι η ύπαρξη τρυπών στη βάση τους. Συγκεκριμένα, οι γλάστρες διαθέτουν μία ή περισσότερες τρύπες στη βάση τους για να απομακρύνεται το νερό που περισσεύει στο χώμα της γλάστρας μετά το πότισμα, ενώ τα κασπώ δε διαθέτουν. Οι γλάστρες έχουν φτιαχτεί για να φιλοξενούν πολλά διαφορετικά είδη φυτών.
Τα κασπώ είναι, κυρίως, διακοσμητικά και χρησιμοποιούνται σε εσωτερικούς χώρους, συνήθως, για να “στολίσουν” τις γλάστρες μας. Σε κάποιες περιπτώσεις προμηθευόμαστε φυτά που έχουν φυτευθεί απευθείας σε κασπώ, ωστόσο αυτός μπορεί να είναι ένας βασικός λόγος που τα φυτά μας μετά από λίγο καιρό καταστρέφονται, επειδή μαζεύεται νερό μέσα στο κασπώ που δε μπορούμε να απομακρύνουμε. Η απομάκρυνση του περιττού νερού είναι πολύ σημαντική για την υγεία των φυτών, καθώς η υπερβολική υγρασία στο χώμα δημιουργεί σαπίσματα στη ρίζα.
Τα κασπώ έχουν μεγαλύτερη διακοσμητική αξία, ωστόσο καλό είναι να αποφεύγουμε να φυτεύουμε απευθείας σε αυτά, εκτός αν είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί στο πότισμα. Ένας έξυπνος τρόπος για να χρησιμοποιήσουμε τα κασπώ, είναι να τοποθετούμε μέσα φυτά που βρίσκονται σε μαλακές γλάστρες, όπως τα προμηθευόμαστε από τα φυτώρια. Με αυτό τον τρόπο, μπορούμε κατά το πότισμα να ελέγχουμε την ποσότητα νερού που συγκεντρώνεται στη βάση του κασπώ και να ποτίζουμε λιγότερο ή να αδειάζουμε το περιττό νερό για να διατηρήσουμε τα φυτά μας υγιή.
Πρέπει να επισημάνουμε ότι για χρήση σε εσωτερικούς χώρους, η φύτευση απευθείας σε κασπώ μας δίνει περισσότερες επιλογές σε σχέδια και χρώματα για να διακοσμήσουμε τον χώρο μας. Για να μειώσουμε το ρίσκο και για να έχουμε μεγαλύτερη επιτυχία, προτιμάμε να φυτεύουμε ανθεκτικά φυτά όπως παχύφυτα, κάκτους και άλλα τροπικά φυτά όπως οι σανσιβέριες, και φροντίζουμε να ποτίζουμε σε μικρότερες ποσότητες, προκειμένου να αποφύγουμε τον κίνδυνο καταστροφής λόγω υπερβολικής υγρασίας.
2. Ποια είδη γλάστρας υπάρχουν για να επιλέξουμε;
Υπάρχουν πολλές γλάστρες και κασπώ για να επιλέξουμε ανάλογα το σχήμα, το μέγεθος και την ποιότητα του υλικού που έχουν κατασκευαστεί. Ένας βασικός διαχωρισμός είναι ανάλογα το σχήμα της γλάστρας, όπου οι γλάστρες διαχωρίζονται στις κλασικές γλάστρες με στρογγυλή βάση, στις τετράγωνες γλάστρες με ανάλογη βάση καθώς και στις στενόμακρες γλάστρες, τις γνωστές μας ζαρντινιέρες. Σχετικά με το υλικό κατασκευής, οι γλάστρες διαχωρίζονται σε πλαστικές, πήλινες, ξύλινες και μεταλλικές. Παρακάτω αναφέρουμε αναλυτικά τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των συγκεκριμέντων τύπων γλαστρών ανάλογα το υλικό από το οποίο έχουν κατασκευαστεί.
Πλαστικές γλάστρες και ζαρντινιέρες
Οι πλαστικές γλάστρες και τα πλαστικά κασπώ είναι τα πιο διαδεδομένα για τη φύτευση φυτών, καθώς προσφέρουν πολλά πλεονεκτήματα. Είναι πιο ελαφριές και μπορούν να μεταφεθούν ευκολότερα, ειδικά όταν είναι μεγάλου μεγέθους κι έχουμε φυτέψει φυτά μεγάλης ανάπτυξης. Αρκετές πλαστικές γλάστρες, λόγω ειδικού σχεδιασμού, εξασφαλίζουν πολύ καλή αποστράγγιση και προστατεύουν τα φυτά από την υπερβολική υγρασία. Ένα ακόμα σημαντικό πλεονέκτημα των πλαστικών γλαστρών είναι το χαμηλό κόστος που τις κάνει πολύ προσιτές στους φίλους της κηπουρικής.
Πήλινες γλάστρες
Οι πήλινες ή κεραμικές γλάστρες έχουν υπάρξει αρκετά δημοφιλείς κατά το παρελθόν, παραδοσιακά στις αυλές και τα σπίτια των γονιών μας, αλλά σταδιακά έχει περιοριστεί η χρήση τους. Οι πήλινες γλάστρες έχουν το πλεονέκτημα ότι κατασκευάζονται από φυσικά υλικά, είναι αισθητικά μοναδικές και δεν ζεσταίνονται εύκολα στις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού. Βέβαια, πρέπει να σημειώσουμε ότι αρκετοί αποφεύγουν τις πήλινες γλάστρες, καθώς έχουν αρκετά μεγαλύτερο κόστος, είναι πιο βαριές και σπάνε εύκολα κατά την μεταφορά, κατά την μεταφύτευση, καθώς και σε περίπτωση δυνατών ανέμων.
Ξύλινες γλάστρες
Οι ξύλινες γλάστρες έχουν το βασικό πλεονέκτημα ότι προέρχονται από φυσικό υλικό που δημιουργεί μία αίσθηση αμεσότερης επαφής με το φυσικό περιβάλλον. Αισθητικά είναι πολύ όμορφες, ωστόσο έχουν περιορισμένη ποικιλία σχεδίων και αυξημένο κόστος. Προτιμάμε ξύλινες γλάστρες εμποτισμένης ξυλείας που έχουν μεγαλύτερη αντοχή και διαθέτουν ειδική επίστρωση στο εσωτερικό για την αυξημένη υγρασία. Σε κάθε περίπτωση, οι ξύλινες γλάστρες θα χρειάζονται συντήρηση κάθε 1-2 χρόνια για να προστατευθούν.
Μεταλλικές γλάστρες
Οι μεταλλικές γλάστρες έχουν το πλεονέκτημα ότι είναι ελαφριές και μπορούν να μεταφερθούν εύκολα. Επίσης, έχουν ωραίο σχεδιασμό, ωστόσο σε βάθος χρόνου μπορεί να σκουριάσουν, ειδικά στα σημεία που έρχονται σε επαφή με το νερό. Οι μεταλλικές γλάστρες είναι πιο οικονομικές από τις πήλινες και τις ξύλινες και υπάρχουν διαθέσιμες σε εντυπωσιακά σχέδια.
3. Τι μέγεθος γλάστρας επιλέγουμε για τη μεταφύτευση;
Για τη μεταφύτευση είναι απαραίτητο να επιλέγουμε γλάστρες με τρύπα αποστράγγισης στη βάση για να φεύγει το νερό και να μη σαπίσουν οι ρίζες του φυτού από την υπερβολική υγρασία. Επιλέγουμε γλάστρες με μέγεθος από 1 με 2 νούμερα μεγαλύτερα από την προηγούμενη γλάστρα που ήταν φυτεμένα τα φυτά μας. Αν χρησιμοποιήσουμε πολύ μεγαλύτερη γλάστρα για μεταφυτεύση, το φυτό θα αναλωθεί στην ανάπτυξη του ριζικού συστήματος και θα υστερήσει σε βλαστική ανάπτυξη. Επίσης, λόγω του μεγάλου όγκου της γλάστρας, η απομάκρυνση του νερού θα γίνεται αργά, όποτε υπάρχει κίνδυνος να σαπίσει η ρίζα του φυτού. Αν κάνουμε μεταφύτευση σε μικρή γλάστρα, το ριζικό σύστημα γινεται πυκνό και το χώμα στραγγίζει πολύ γρήγορα, με αποτέλεσμα το φυτό να χρειάζεται πιο συχνό πότισμα. Για φυτά που έχουν αργή ανάπτυξη επιλέγουμε γλάστρες 1 νούμερο μεγαλύτερες, περίπου 2-3 εκατοστά μεγαλύτερη διάμετρο, ενώ αν πρόκειται για φυτά με ταχύτερη ανάπτυξη επιλέγουμε 2 νούμερα μεγαλύτερη, δηλαδή γλάστρα με 4-8 εκατοστά μεγαλύτερη διάμετρο.
4. Τι γλάστρα επιλέγουμε ανάλογα το είδος του φυτού;
Επιλέγουμε την κατάλληλη γλάστρα για να φυτέψουμε, ανάλογα τoν τύπο του φυτού, αν είναι καλλωπιστικό φυτό εσωτερικού ή εξωτερικού χώρου, αν είναι αρωματικό φυτό ή αν θέλουμε να καλλιεργήσουμε κηπευτικά.
Γλάστρες για φυτά εσωτερικού χώρου
Για φυτά εσωτερικού χώρου επιλέγουμε γλάστρες ή κασπώ, πλαστικές ή πήλινες ή μεταλλικές, υψηλής αισθητικής και ποιότητας, στο χρώμα και το σχέδιο που προτιμάμε για να χαρίσουμε ένα ξεχωριστό τόνο στο σπίτι και στον επαγγελματικό μας χώρο. Εξαιρετικά χρώματα που προτείνουμε για τις γλάστρες φυτών εσωτερικού χώρου είναι το ανθρακί, το καραμελί, το μπορντώ και το λευκό, αν και αυτό πάντα εξαρτάται και από την υπάρχουσα διακόσμηση του χώρου και το προσωπικό μας γούστο.
Γλάστρες εξωτερικού χώρου
Για φυτά εξωτερικού χώρου μπορούμε να επιλέξουμε πλαστικές ή πήλινες γλάστρες, ενώ και οι ξύλινες αποτελούν μία ενδιαφέρουσα επιλογή. Οι πήλινες γλάστρες υπερτερούν στην αντοχή, ωστόσο είναι αρκετά πιο ακριβές και μπορούν να σπάσουν αν είναι εκτεθειμένες σε δυνατούς ανέμους. Οι ξύλινες θέλουν αρκετή συνήτηρηση όταν είναι εκτεθειμένες σε ήλιο και αέρα, ενώ οι πλαστικές γλάστρες έχουν το πλεονέκτημα ότι είναι αρκετά πιο οικονομικές και παράλληλα είναι αδιάβροοχες. Σχετικά με την αντοχή των πλαστικών γλαστρών στην έντονη ηλιοφάνεια, είναι σημαντικό να επιλέγουμε πλαστικές γλάστρες καλής ποιότητας που έχουν ανθεκτικότητα στις ηλιακές ακτίνες. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι πλαστικές γλάστρες σε σκούρα χρώματα έχουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στην έντονη ηλιοφάνεια και δεν ξεθωριάζουν εύκολα.
Γλάστρες για κηπευτικά στο μπαλκόνι
Για καλλιέργεια των κηπευτικών στο μπαλκόνι, επιλέγουμε πλαστικές γλάστρες και ζαρντινιέρες που έχουν ειδικό σχεδιασμό για καλύτερη αποστράγγιση. Οι πλαστικές γλάστρες είναι αρκετά ελαφριές και μπορούμε εύκολα να τις μετακινήσουμε όταν θέλουμε περισσότερη ή λιγότερη ηλιοφάνεια ανάλογα την εποχή. Για να καλλιεργήσουμε ντομάτα και ντοματίνι σε γλάστρα, χρησιμοποιούμε γλάστρα διαμέτρου και βάθους τουλάχιστον 30 εκατοστών, ενώ για καλλιέργεια πιπεριάς, μελιτζάνας και αγγουριάς χρειαζόμαστε γλάστρα διαμέτρου και βάθους 20-25 εκατοστών. Για φύτευση μαρουλιού και φράουλας στο μπαλκόνι μας, επιλέγουμε φύτευση σε ρηχές ζαρντινιέρες βάθους περίπου 15 εκατοστών και αρκετά μακριές για να χωρέσουν αρκετές φραουλιές και μαρούλια.
Γλάστρες για αρωματικά φυτά
Για καλλιέργεια των αρωματικών φυτών στο μπαλκόνι, επιλέγουμε πλαστικές ή πήλινες γλάστρες που διαθέτουν καλή αποστράγγιση για να μην σαπίζουν τα φυτά. Επιλέγουμε γλάστρες διαμέτρου και βάθους 20 εκατοστών για αρωματικά φυτά όπως ο δυόσμος, η μέντα, η ρίγανη και η ματζουράνα, ενώ το δεντρολίβανο και η λεβάντα που έχουν μεγαλύτερη ανάπτυξη θέλουν γλάστρες διαμέτρου 25-30 εκατοστών. Τέλος, για τα μυρωδικά της κουζίνας όπως ο μαϊντανός, ο άνηθος και η ρόκα που έχουν επιφανειακό ριζικό σύστημα, επιλέγουμε ρηχές γλάστρες και ζαρντινιέρες με βάθος περίπου 10-15 εκατοστών.
Γλάστρες για καρποφόρα δέντρα στο μπαλκόνι
Για τα καρποφόρα δέντρα που φυτεύουμε στο μπαλκόνι, όπως κουμκουατ, πορτοκαλιά, μανταρινιά και λεμονιά σε γλάστρα χρησιμοποιούμε γλάστρες μεγάλου μεγέθους, με βάθος και διάμετρο 30 μέχρι 50 εκατοστών, προκειμένου να μπορέσει να αναπτυχθεί το ριζικό τους σύστημα και να έχουν ικανοποιητική ανάπτυξη. Είναι σημαντικό να επιλέγουμε γλάστρες με μεγάλη βάση για τη φύτευση των καρποφόρων δέντρων, καθώς λόγω του ύψους τους χρειάζόμαστε μεγαλύτερη ευσταθεια όταν επικρατούν δυνατοί άνεμοι. Και σε αυτή την περίπτωση, η χρήση πλαστικών γλάστρών διευκολύνει την μεταφορά των γλάστρών, ενώ παράλληλα σε πιθανή πτώση λόγω αέρα αποφεύγουμε τον πιθανό κίνδυνο να σπάσουν.
5. Κι ένα μυστικό για να φτιάξουμε μοναδικές αυτοσχέδιες γλάστρες
Αν έχουμε λίγο καλλιτεχνική διάθεση, μπορούμε να φτιάξουμε τις δικές μας γλάστρες και ζαρντινιέρες από αυτοσχέδιες κατασκευές αξοιοποιώντας ανακυκλωμένα υλικά και εξοικονομώντας παράλληλα αρκετά χρήματα. Αξιοποιούμε, λοιπόν, ξύλινα κιβώτια και τελάρα, κομμένα βαρέλια, παλιούς θερμοσίφωνες ή οποιοδήποτε άλλο διαθέσιμο υπάρχει προς απόσυρση. Παλιές ρόδες ελαστικών, παλιοί σκουριασμένοι γκαζοντενεκέδες, πλεκτά παραδοσιακά καλάθια ή παλιά μεταλλικά ποτιστήρια με λίγη επεξεργασία και μεράκι μπορούν να αποτελέσουν υπέροχες και μοναδικές γλάστρες για τα φυτά και τον κήπο μας.