Η δεύτερη απευθείας συνάντηση Ρωσίας–Ουκρανίας στην Κωνσταντινούπολη έκλεισε όπως ξεκίνησε: με ελάχιστες προσδοκίες και καμία ουσιαστική πρόοδο. Ωστόσο, για τη Μόσχα, ήταν μία ξεκάθαρη τακτική νίκη.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν, χωρίς να κάνει καμία υποχώρηση, κατάφερε να σύρει την ουκρανική πλευρά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων – και μάλιστα, χωρίς να σταματήσει ούτε για λίγο τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Παρά την άρνηση του Κιέβου να αποδεχθεί τις ρωσικές απαιτήσεις, το Κρεμλίνο πέτυχε την παρουσίαση της δικής του πρότασης για “διαρκή ειρήνη”, εδραιώνοντας τις θέσεις του σε εδάφη που ήδη ελέγχει. Η Ουκρανία, εν τω μεταξύ, επέμεινε σε άνευ όρων κατάπαυση του πυρός – μια απαίτηση που μοιάζει όλο και πιο εκτός πραγματικότητας μετά την πρόσφατη μαζική επίθεση με drones στα βάθη της ρωσικής επικράτειας.
Η Ουκρανική επίθεση: στρατηγικό πλήγμα ή απονενοημένο διάβημα;
Το Κίεβο εξαπέλυσε την 1η Ιουνίου μια τολμηρή επίθεση σε πέντε ρωσικές αεροπορικές βάσεις, χτυπώντας δεκάδες στρατηγικά αεροσκάφη, σύμφωνα με δυτικές πηγές. Αν και πρόκειται για μία από τις πιο εντυπωσιακές επιχειρήσεις του ουκρανικού στρατού από την αρχή του πολέμου, έχει ήδη αρχίσει να προκαλεί διπλωματικές παρενέργειες – κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο πρώην σύμβουλος του Λευκού Οίκου, Στιβ Μπάνον, μίλησε για «κίνδυνο παγκόσμιου πολέμου» και κατηγόρησε το Κίεβο ότι επιχειρεί να σύρει τις ΗΠΑ σε απευθείας σύγκρουση με τη Ρωσία. Από την πλευρά της, η Μόσχα χαρακτήρισε την επίθεση «τρομοκρατική ενέργεια», και πολλοί παρατηρητές θεωρούν ότι τώρα ανοίγει ο δρόμος για ένα ρωσικό αντίποινο χωρίς προηγούμενο.
Ο Πούτιν ετοιμάζει απάντηση
Αν και οι διαπραγματεύσεις στην Τουρκία δεν απέφεραν άμεσους καρπούς, η Μόσχα πέτυχε αυτό που επιδίωκε: να εμφανιστεί ως η πλευρά της «λογικής» και της «ειρηνικής διευθέτησης». Την ίδια ώρα, η Ρωσία συνεχίζει να μετακινεί στρατεύματα και εξοπλισμό στις νότιες περιοχές της Ουκρανίας, με στρατιωτικούς αναλυτές να προβλέπουν επικείμενη μεγάλη επίθεση, πιθανότατα ως απάντηση στις επιθέσεις με drones.
Οι δηλώσεις του επικεφαλής της ρωσικής αποστολής, Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, για «ειρηνευτικές αρχές» και «πρόγραμμα αποκλιμάκωσης» ερμηνεύονται από πολλούς ως διπλωματικό καμουφλάζ για την ενίσχυση της ρωσικής παρουσίας στα κατεχόμενα. Η Ρωσία ζητά όχι μόνο την αναγνώριση της Κριμαίας και των τεσσάρων ανατολικών επαρχιών, αλλά και τη δέσμευση της Ουκρανίας να μη συμμετάσχει ποτέ σε στρατιωτικές συμμαχίες – ουσιαστικά, δηλαδή, απαιτεί την ουδετεροποίηση της χώρας.
Η Ουκρανία στριμωγμένη – Το διεθνές τοπίο μεταβάλλεται
Η επίθεση σε ρωσικά εδάφη, όσο εντυπωσιακή και αν ήταν, δεν συνοδεύτηκε από ουσιαστικά πολιτικά ή στρατιωτικά οφέλη. Οι δυτικοί σύμμαχοι του Κιέβου εμφανίζονται όλο και πιο διστακτικοί να στηρίξουν επιθετικές επιχειρήσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε κλιμάκωση. Ο Ντόναλντ Τραμπ, έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο τριμερούς συνάντησης με Πούτιν και Ζελένσκι, αλλά αποφεύγει να μιλήσει για νέες κυρώσεις ή στρατιωτική ενίσχυση.
Την ίδια στιγμή, η Ρωσία δείχνει να ενισχύει τις συμμαχίες της με την Κίνα και άλλες δυνάμεις της Ευρασίας, ενισχύοντας την επιρροή της στο παγκόσμιο γεωπολιτικό σκηνικό.
Η ειρήνη μοιάζει ακόμα μακρινή, αλλά ο Πούτιν κατάφερε να αλλάξει το αφήγημα: από «επιτιθέμενος» σε «διαπραγματευόμενος με προτάσεις». Και όπως όλα δείχνουν, η επόμενη κίνηση ανήκει στη Μόσχα, όχι μόνο στα διπλωματικά τραπέζια, αλλά και στο πεδίο της μάχης.
Η μεγάλη ρωσική αντεπίθεση φαίνεται να είναι θέμα χρόνου. Και αυτή τη φορά, η Μόσχα δεν φαίνεται διατεθειμένη να μείνει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων χωρίς να δείξει πρώτα – ξανά – την ισχύ της.