Η παροιμία λέει πως «ο λύκος στην αναμπουμπούλα χαίρεται» και, στην προκειμένη περίπτωση, σίγουρα χαίρεται ο… γκρίζος λύκος, καθώς, σήμερα Δευτέρα 16 Ιουνίου, η Τουρκία κατέθεσε επίσημα, μέσω του οργανισμού IOC–UNESCO, τον δικό της θαλάσσιο χωροταξικό χάρτη (Marine Spatial Plan) – έναν χάρτη που, στην ουσία, κόβει το Αιγαίο στη μέση!
Η εν λόγω καταχώριση, η οποία συνοδεύτηκε από ανάρτηση του χάρτη στην παγκόσμια πλατφόρμα MSPGlobal (μια κοινή πρωτοβουλία της Διακυβερνητικής Ωκεανογραφικής Επιτροπής της UNESCO [UNESCO-IOC] και της Γενικής Διεύθυνσης Θαλάσσιων Υποθέσεων και Αλιείας [DG MARE] της Ευρωπαϊκής Επιτροπής), έγινε την ώρα που η κρίση στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται επικίνδυνα και η προσοχή της διεθνούς κοινότητας στρέφεται στον νέο γύρο πολεμικής αντιπαράθεσης μεταξύ Ισραήλ και Ιράν και επηρεάζει άμεσα τα ελληνικά συμφέροντα στο Αιγαίο.
Με αυτή την κίνηση, η Άγκυρα επιχειρεί, ουσιαστικά, να «απαντήσει» στην ολοκλήρωση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού από την ελληνική πλευρά, χρησιμοποιώντας δικούς της χάρτες, τους οποίους έχει ήδη αποστείλει στην αρμόδια υπηρεσία της UNESCO. «Αυτό το ορόσημο σηματοδοτεί την επίσημη αναγνώριση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού της Τουρκίας», αναφέρεται στην ανακοίνωση της Άγκυρας.
Ο επίμαχος χάρτης εφαρμόζει τη λεγόμενη «μέση γραμμή» μεταξύ των ηπειρωτικών ακτών Τουρκίας και Ελλάδας, αγνοώντας την ύπαρξη των ελληνικών νησιών και κάθε δικαίωμά τους σε Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) ή υφαλοκρηπίδα. Έτσι, νησιά όπως η Χίος, η Σάμος, η Λέσβος, η Κρήτη και το Καστελλόριζο παρουσιάζονται ως «ουδέτερες γεωγραφικές ανωμαλίες» που δεν αποδίδουν κυριαρχικά δικαιώματα.
Κόκκινη γραμμή
Ειδικότερα, έρχεται να αποτυπώσει τις γνωστές απόψεις της Τουρκίας που επαναλαμβάνει με κάθε αφορμή, επιμένοντας στην αναθεωρητική της στάση περί «μέσης γραμμής» σε ότι αφορά στις περιοχές ενεργειακών ερευνών. Στο χάρτη ξεχωρίζει μια κόκκινη γραμμή, η οποία εκτείνεται από την ελληνοτουρκική συνοριακή γραμμή στις εκβολές του Έβρου μέχρι τα βόρεια και μετά νότια των Δωδεκανήσων. Μέσω αυτής, η Τουρκία φανερώνει πως δεν αναγνωρίζει στα ελληνικά νησιά δικαιώματα πέραν των έξι ναυτικών μιλίων χωρικών υδάτων.
Στην Ανατολική Μεσόγειο, με διαγώνιες γραμμές σημειώνονται οι περιοχές για τις οποίες έχουν εκδοθεί άδειες ερευνών υπέρ της Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίου (TPAO), ενώ οι περιοχές με ροζ απόχρωση αντιστοιχούν στα μόνιμα πεδία ασκήσεων που έχει ορίσει η Τουρκία. Τέλος, μια μαύρη γραμμή που διέρχεται βόρεια της Κρήτης και στη συνέχεια κατευθύνεται προς τα Στενά διασχίζοντας διεθνή ύδατα στο Αιγαίο, αποτυπώνεται ως «υποθαλάσσιο καλώδιο».
Ο χάρτης εκπονήθηκε υπό τον συντονισμό του Κέντρου Δικαίου της Θάλασσας του Πανεπιστημίου Άγκυρας (DEHUKAM) σε συνεργασία με τουρκικούς κρατικούς φορείς και παρουσιάζεται ως επιστημονικό εργαλείο βιώσιμης διαχείρισης θαλάσσιων πόρων. Στην πράξη, όμως, ευθυγραμμίζεται πλήρως με τη ρητορική και τη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας», προσφέροντας ένα ακόμη «ατού» στις πάγιες τουρκικές διεκδικήσεις.
«Ο χάρτης “Turkey Sea Spatial Planning Planning” εκπονήθηκε υπό τον συντονισμό του DEHUKAM και με τις συνεισφορές όλων των σχετικών θεσμών και οργανισμών καταχωρήθηκε από τη Δημοκρατία της Τουρκίας μετά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης με τους πολίτες στις 16 Απριλίου 2025. Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας εγγραφής, ο τουρκικός χάρτης DMP δημοσιεύθηκε στην πλατφόρμα MSPGlobal και άνοιξε για διεθνή πρόσβαση. Αυτή η σημαντική εξέλιξη επέτρεψε στον χωροταξικό σχεδιασμό της Τουρκίας για βιώσιμη χρήση των θαλάσσιων και παράκτιων περιοχών να αναγνωριστεί διεθνώς και έχει αποκτήσει επίσημο καθεστώς. Καλή τύχη στη χώρα μας», αναφέρει σε σχετική ανακοίνωση το DEHUKAM.
Να σημειωθεί πως η καταχώριση του τουρκικού αυτού χάρτη στον IOC–UNESCO δεν έχει δεσμευτική νομική ισχύ, καθώς δεν πρόκειται για κάποια συνθήκη ή διακρατική συμφωνία. Ωστόσο, η ένταξή του στο MSPGlobal, την επίσημη πλατφόρμα του ΟΗΕ για τη θαλάσσια χωροταξία, αποτελεί έναν ακόμη μηχανισμό προπαγάνδας από πλευράς Τουρκίας, αυτή τη φορά μέσω οικολογικών «ευαισθησιών».