Η σύγκρουση Ισραήλ–Ιράν συνεχίζει να μαίνεται: Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε «άνευ όρων παράδοση» την Τρίτη (17/6), ενώ ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ απέκλεισε το ενδεχόμενο παράδοσης την Τετάρτη (18/6). Το Ιράν εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο βομβαρδισμού αμερικανικών βάσεων.
Μεγάλο μέρος της προσοχής του κόσμου είναι, όπως είναι κατανοητό, στο τι θα κάνουν στη συνέχεια οι ΗΠΑ, αλλά υπάρχουν και άλλες μεγάλες δυνάμειςπου έχουν τεράστιο συμφέρον σε αυτή τη σύγκρουση. Ακολουθεί μια σύνοψη των απόψεών τους για την ταχέως κλιμακούμενη σύγκρουση.
Η αναποφάσιστη Ρωσία
Η Μόσχα, η οποία διατηρεί φιλικές σχέσεις με την Τεχεράνη, έχει έρθει ακόμη πιο κοντά στην Ισλαμική Δημοκρατία από την πλήρη εισβολή στην Ουκρανία το 2022, σε μεγάλο βαθμό χάρη στην προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών από το Ιράν.
Οι δύο πλευρές υπέγραψαν ακόμη και συμφωνία ασφαλείας νωρίτερα φέτος. Ωστόσο, με το Ιράν να αντιμετωπίζει τώρα βομβαρδισμούς, το Κρεμλίνο δεν έχει προσφέρει πολλά στην Τεχεράνη εκτός από την λεκτική καταδίκη του Ισραήλ. Αυτό συμβαίνει επειδή το θέμα… είναι περίπλοκο.
Η πτώση του Ιράν – που έρχεται μετά την κατάρρευση του καθεστώτος του Μπασάρ αλ-Άσαντ τον περασμένο Δεκέμβριο – θα σήμαινε την απώλεια ενός ακόμη σημαντικού συμμάχου της Μόσχας στην περιοχή.
Το Κρεμλίνο, ωστόσο, επιδιώκει εδώ και καιρό να αποτρέψει την Τεχεράνη από το να αποκτήσει πυρηνικά και διστάζει να προμηθεύσει την Ισλαμική Δημοκρατία με ορισμένα όπλα – εν μέρει επειδή το Κρεμλίνο διατηρεί επίσης καλές σχέσεις με το Ισραήλ.
Ο Πούτιν πρέπει να κινηθεί προσεκτικά, αλλά σίγουρα βρίσκεται σε θέση άμυνας.
Οι κίνδυνοι για το Πεκίνο
Η Κίνα έχει καταγγείλει δημόσια το Ισραήλ, αλλά μια πιο άμεση ανησυχίαείναι οι προμήθειες πετρελαίου από το Ιράν. Το Πεκίνο προμηθεύεται πλέον το 16% των θαλάσσιων εισαγωγών αργού πετρελαίου από την Ισλαμική Δημοκρατία και το προμηθεύεται σε μειωμένη τιμή.
Τα μικρότερα κινεζικά διυλιστήρια έχουν γίνει εξαρτημένα από το ιρανικό πετρέλαιο, στρεφόμενα σε αυτήν την πηγή ενέργειας το 2022 για να προστατεύσουν τα περιθώριά τους.
Εάν αυτές οι προμήθειες μειωθούν – είτε από το Ισραήλ είτε από το Ιράν που κλείνει το κρίσιμο Στενό του Ορμούζ προκειμένου να πιέσει τον κόσμο να σταματήσει το Ισραήλ – αυτό θα είναι ένα ακόμη πλήγμα για την ήδη ευάλωτη οικονομία της Κίνας.
«Η Κίνα είναι ήσυχα νευρική, αλλά δεν θέλει να παρέμβει», λέει ο Διευθυντής Ανάλυσης του Ομίλου Eurasia, Μαρκ Γκούσταφσον.
«Η Κίνα προμηθεύεται πολύ πετρέλαιο από το Ιράν και ανησυχεί ότι το Ισραήλ θα χτυπήσει τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Γνωρίζει επίσης ότι το Ιράν είναι ένα κράτος-παρίας για το μεγαλύτερο μέρος της Δύσης, επομένως δεν θα είναι πολύ ένθερμη στην υπεράσπιση της χώρας».
Η Ευρώπη υποστηρίζει το Ισραήλ, αλλά…
Επιφανειακά, η Ευρώπη υποστηρίζει ολόψυχα το Ισραήλ. Η G7 – η οποία περιλαμβάνει τέσσερις από τις ισχυρότερες και μεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες – εξέδωσε κοινή δήλωση στη σύνοδο κορυφής αυτή την εβδομάδα, καταδικάζοντας το Ιράν.
Υπάρχουν όμως ακόμα κάποιες διαφορές απόψεων. Ενώ η Γερμανία επαίνεσε το Ισραήλ για το ότι κάνει τη «βρώμικη δουλειά» της Δύσης και το Ηνωμένο Βασίλειο άφησε να εννοηθεί ότι αναμένεται πιθανή στρατιωτική υποστήριξηπρος τις Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόνπροειδοποίησε ότι η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν θα προκαλέσει «χάος». Η θέση του εξόργισε τον Ντόναλντ Τραμπ.
Αντικρουόμενες απόψεις στον αραβικό κόσμο
Δημόσια, οι χώρες του Κόλπου και του Λεβάντε επικρίνουν τις επιθέσεις του Ισραήλ στο Ιράν. Ιδιωτικά, μπορεί να υπάρχει μεγαλύτερη ικανοποίηση από όση δείχνουν.
Για σχεδόν μισό αιώνα, πολλοί Σουνίτες Άραβες θεωρούσαν το Επαναστατικό Ιράν ως μια παρεμβατική και ανατρεπτική ξένη δύναμη, που υποδαυλίζει συγκρούσεις δι’ αντιπροσώπων στον Λίβανο, το Ιράκ, την Υεμένη και αλλού.
Έπειτα, υπάρχει η Συρία, όπου η σημερινή κυβέρνηση ανέτρεψε τη συμμαχική με το Ιράν κυβέρνηση του αλ-Άσαντ μόλις πριν από έξι μήνες.
Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι νέοι ηγέτες της Δαμασκού, δυσαρεστημένοι με το Ιράν αλλά και εξομαλύνοντας με λεπτό τρόπο τους δεσμούς με ένα εμπόλεμο Ισραήλ, έχουν σιγήσει.
Η μόνη αξιοσημείωτη εξαίρεση είναι το Κατάρ. Η πλούσια σε πετρέλαιο χερσόνησος διατηρεί εγκάρδιες σχέσεις με το Ιράν, και μάλιστα μοιράζεται ένα κοίτασμα φυσικού αερίου μαζί του – το οποίο το Ισραήλ το βομβάρδισε το περασμένο Σάββατο (14/6).
Αλλά αν υπάρχει κάποια κακεντρέχεια μεταξύ των αραβικών εθνών, υπάρχει επίσης επιφυλακτικότητα, για την πιθανότητα η σύγκρουση να εκραγεί σε έναν ευρύτερο περιφερειακό πόλεμο που θα τα παρασύρει.
Όπως λέει μια περσική παροιμία: «Όσοι γελούν την Παρασκευή θα κλάψουν την Κυριακή».
Πηγή: www.gzeromedia.com