Όσοι έχουμε νεαρά δέντρα λεμονιάς, πορτοκαλιάς και μανταρινιάς πιθανότατα έχουμε συναντήσει τον φυλλοκνίστη και ψάχνουμε λύσεις για την αντιμετώπισή του.
Ο φυλλοκνίστης ή φυλλορύκτης των εσπεριδοειδών είναι ένα από τα πιο επικίνδυνα έντομα που προσβάλλει την τρυφερή νεαρή βλάστηση της λεμονιάς και των υπόλοιπων εσπεριδοειδών, όπως η πορτοκαλιά, η μανταρινιά, το κουμκουάτ, το περγαμόντο, το κίτρο και το γκρέιπ φρουτ.
Αποτελεί σημαντική απειλή επίσης για τα νεαρά δενδρύλλια των φυτωρίων εσπεριδοειδών, τα εμβολιασμένα δέντρα, καθώς και τις νέες φυτείες εσπεριδοειδών.
Ο φυλλοκνίστης πρωτοεμφανίστηκε στη χώρα μας στα νησιά της Ρόδου, της Χίου, της Σάμου και της Κρήτης το καλοκαίρι του 1995 και σύντομα εξαπλώθηκε στην υπόλοιπη Ελλάδα.
Ας δούμε, αναλυτικά, τι ζημιές κάνει ο φυλλοκνίστης στα εσπεριδοειδή και πώς μπορούμε να τον αντιμετωπίσουμε με οικολογικούς τρόπους για να προστατέψουμε τα δέντρα και τις καλλιέργειές μας.
Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του εντόμου του φυλλοκνίστη;
Ο φυλλοκνίστης είναι ένα μικρό ανοιχτόχρωμο πεταλουδάκι 2-3 χιλιοστών που γεννά αυγά στην κάτω επιφάνεια των φύλλων των λεμονιάς, της πορτοκαλιάς και των υπόλοιπων εσπεριδοειδών. Από τα αβγά του φυλλοκνίστη βγαίνουν κάμπιες που δημιουργούν στοές πάνω στα φύλλα των εσπεριδοειδών που μοιάζουν με φιδάκι.
Πολλαπλασιάζεται και εξαπλώνεται γρήγορα, ειδικά σε ζεστό και ξηρό περιβάλλον και σε συνθήκες κακού αερισμού των δέντρων. Ο φυλλοκνίστης έχει πολλές γενιές το χρόνο, ειδικά στις νότιες περιοχές της Ελλάδας που το κλίμα είναι πιο ξηροθερμικό.
Τι ζημιές κάνει ο φυλλοκνίστης στα εσπεριδοειδή;
Η μεγαλύτερη ζημιά που κάνει το έντομο του φυλλοκνίστη εμφανίζεται στα στάδια της νέας τρυφερής βλάστησης των εσπεριδοειδών κατά την περίοδο της άνοιξης, του καλοκαιριού και του φθινοπώρου.
Χαρακτηριστικό σημάδι προσβολής από φυλλοκνίστη είναι το στρίψιμο των φύλλων. Τα φύλλα των νεαρών δενδρυλλιών εσπεριδοειδών συστρέφονται και παραμορφώνονται με αποτέλεσμα να μειώνεται η φωτοσυνθετική δραστηριότητα, οπότε σταδιακά καθηλώνεται η ανάπτυξη του δέντρου.
Σε μεγάλα δέντρα στην καλλιέργεια της λεμονιάς, την καλλιέργεια της πορτοκαλιάς, την καλλιέργεια της μανταρινιάς και των υπόλοιπων εσπεριδοειδών, η ζημιά από τον φυλλοκνίστη δεν είναι σημαντική, καθώς δεν προσβάλλει τα ώριμα και σκληρά φύλλα.
Πώς γίνεται η αντιμετώπιση του φυλλοκνίστη με οικολογικό τρόπο;
Ο φυλλοκνίστης είναι ένα αρκετά ανθεκτικό έντομο και η καταπολέμηση του με οικολογικά μέσα είναι αρκετά δύσκολη υπόθεση.
Συγκεκριμένα, απαιτείται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο καταπολέμησης που συνδυάζει τα κατάλληλα καλλιεργητικά μέτρα μαζί με ψεκασμούς (ράντισμα) με οικολογικά σκευάσματα που είναι εγκεκριμένα για τη βιολογική γεωργία.
1. Προληπτικά μέτρα για την αντιμετώπιση του φυλλοκνίστη
Φροντίζουμε κάνουμε την εφαρμογή της λίπανσης των εσπεριδοειδών με κοπριά και βιολογικά αζωτούχα λιπάσματα έγκαιρα, ώστε η νέα βλάστηση της άνοιξης να είναι πρώιμη και να αποφεύγεται η προσβολή από το έντομο του φυλλοκνίστη.
Πραγματοποιούμε άμεση αφαίρεση των λαίμαργων βλαστών, δηλαδή των δυνατών φρέσκων βλαστών που δεν έχουν διακλαδώσεις και ξεκινούν από χαμηλά ανεβαίνοντας προς την κορυφή του δένδρου, για να περιορίσουμε τη βλάστηση που μπορεί να προσβάλλει ο φυλλοκνίστης στα δέντρα μας.
2. Αντιμετώπιση του φυλλοκνίστη με ψέκασμα κατά την προσβολή
Μόλις εντωπίσουμε την πρώτη προσβολή από φυλλοκνίστη στα εσπειδοειδή δέντρα, κάνουμε άμεσο ψεκασμό με μίγμα θερινού πολτού και φυσικής πυρεθρίνης ανά 10-15 μέρες. Ο θερινός πολτός και η φυσική πυρεθρίνη είναι οικολογικά σκευάσματα που προμηθευόμαστε από γεωπονικά καταστήματα. Οι ψεκασμοί για την αντιμετώπιση του φυλλοκνίστη διαρκούν από τα μέσα της άνοιξης μέχρι τα μέσα του φθινοπώρου, καθόλη την περίοδο δράσης του εντόμου.
Κι ένα μυστικό για την καταπολέμηση του φυλλοκνίστη
Κατά το ράντισμα για την αντιμετώπιση του φυλλοκνίστη, είναι αρκετό να καλύπτεται μόνο η νεαρή βλάστηση του δέντρου και όχι τα παλαιότερα φύλλα, καθώς η ώριμη βλάστηση δεν αποτελεί πεδίο προσβολής του εντόμου.