(φωτογραφία: Ιερουσαλήμ, 11 Μαΐου 2023 – Ο Ισραηλινός Πρόεδρος Ισαάκ Χέρτζογκ κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον Κύπριο Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη, ο οποίος επισκέπτεται το Ισραήλ)
Πρώην βρετανική αποικία και μακροχρόνιος υποστηρικτής του παλαιστινιακού ζητήματος, που ενσαρκώθηκε από τον πρώτο πρόεδρό της, τον Επίσκοπο Μακάριο, η Κύπρος έχει γίνει εταίρος του Ισραήλ εν μέσω αντιπαλότητας με την Τουρκία. Οι βρετανικές βάσεις, που εξακολουθούν να υπάρχουν στο νησί, διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο σε αυτή τη συμμαχία.
Διαμαρτυρίες των Κυπρίων καθώς ο Ερντογάν παραμονεύει για προσάρτηση…
Ωστόσο, οι αντίπαλοι της ομαλοποίησης των σχέσεων μεταξύ Λευκωσίας και Τελ Αβίβ έκαναν αισθητή την παρουσία τους πριν από την επίσκεψη, στις 4 Μαΐου 2025, του Κύπριου προέδρου στο Ισραήλ, όπου επρόκειτο να συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, τον στόχο διεθνούς εντάλματος σύλληψης για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Σύνθημα των διαδηλωτών: « Από την Κύπρο μέχρι την Παλαιστίνη, η κατοχή είναι έγκλημα», «Νίκο (Χριστοδουλίδη) ξέρουμε ότι υποστηρίζεις τη γενοκτονία…»
Καταγγέλλοντας τον ισραηλινό εποικισμό και τη γενοκτονία στη Γάζα, οι διαδηλωτές υπενθύμισαν το ηθικό και ιστορικό καθήκον της Κύπρου, μέρος του εδάφους της οποίας παραμένει υπό τουρκική κατοχή.
Τόνισαν ότι οι παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου θέτουν σε κίνδυνο την ακεραιότητα της Δημοκρατίας.
Λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 2 Μαΐου, ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επισκέφθηκε τα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου με μια σαφή αυτονομιστική ατζέντα: μια λύση δύο κρατών θα σηματοδοτούσε στη συνέχεια τη μετάβαση από την παράνομη κατοχή στην οριστική προσάρτηση.
Συμμαχία με το Ισραήλ
Στο πλαίσιο της ιστορικής αντιπαλότητάς της με την Άγκυρα, η Λευκωσία επιδιώκει να εγγυηθεί την ασφάλειά της απέναντι στην τουρκική κατοχή και, στο πλαίσιο αυτό, διατηρεί στενή συμμαχία με το Τελ Αβίβ, καθώς και στρατηγικές συνεργασίες.
Αυτές ενισχύθηκαν μετά την ανακάλυψη, τον Σεπτέμβριο του 2011, κοιτασμάτων φυσικού αερίου στη θάλασσα , η οποία ώθησε την τουρκική κυβέρνηση να επιβεβαιώσει τις εδαφικές της φιλοδοξίες.
Στη συνέχεια, η Κύπρος στράφηκε στο Ισραήλ για να υπερασπιστεί και να διασφαλίσει την εκμετάλλευση αυτών των πόρων.
Αυτή η συμμαχία έχει επίσης ενισχυθεί στον αμυντικό τομέα με κοινές ασκήσεις, συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών πληροφοριών και προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού.
Κοινές στρατιωτικές ασκήσεις και μεταφορές όπλων
Αυτή η στρατιωτική συμμαχία καταδείχθηκε αξιοσημείωτα από τις σημαντικές ασκήσεις που διεξήγαγε ο ισραηλινός στρατός τον Ιούνιο του 2017 και ξανά τον Ιούνιο του 2022 στα βουνά του Τροόδους, των οποίων η τοπογραφία μοιάζει με αυτή του νότιου Λιβάνου. Αυτοί οι ελιγμοί χρησιμοποιήθηκαν στη συνέχεια κατά τις πρόσφατες εισβολές και στρατιωτική κατοχή αυτής της περιοχής του λιβανικού εδάφους.
Ταυτόχρονα, αυτή η στρατιωτική συνεργασία υλοποιήθηκε με την απόκτηση από τη Λευκωσία τεχνολογικού εξοπλισμού για τον έλεγχο και την επιτήρηση των συνόρων. Έτσι, τον Οκτώβριο του 2019, η Κύπρος ανακοίνωσε την αγορά drones από το Ισραήλ για την προστασία της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης ( ΑΟΖ ) της από πιθανές τουρκικές παραβιάσεις.
Τον Νοέμβριο του 2021, η Κύπρος ανέθεσε στον ισραηλινό στρατό τη συσκευή επιτήρησης για τον έλεγχο των δραστηριοτήτων κατά μήκος της νεκρής ζώνης που χωρίζει τα ελληνικά και τουρκικά τμήματα του νησιού.
Αυτό το σύστημα είναι το ίδιο με αυτό που χρησιμοποιείται για το διαχωριστικό τείχος μεταξύ του Ισραήλ και της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης, με την Παλαιστίνη να χρησιμεύει ως εργαστήριο για τις ισραηλινές εξαγωγές τεχνολογιών ελέγχου και επιτήρησης παγκοσμίως.
Τον Δεκέμβριο του 2024, η Κύπρος παρέλαβε επίσης ένα σύστημα αεράμυνας ισραηλινής κατασκευής. Ωστόσο, αυτή η παραγγελία, που δόθηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση στο πλαίσιο ενός προγράμματος στρατιωτικού εκσυγχρονισμού, παραβίασε τις διεθνείς δεσμεύσεις της Λευκωσίας.
Πράγματι, στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών τον Σεπτέμβριο του 2024, η Κύπρος ψήφισε υπέρ ενός ψηφίσματος που επιβάλλει κυρώσεις και εμπάργκο όπλων σε όπλα που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της παράνομης πολιτικής εποικισμού και κατοχής του Ισραήλ στα παλαιστινιακά εδάφη.
Σήμερα, η ομαλοποίηση αυτής της συνεργασίας λαμβάνει χώρα με φόντο την καταστροφική εκστρατεία του Ισραήλ κατά της Γάζας.
Τον Ιούνιο του 2024, λόγω του στρατηγικού της ρόλου ως βάσης υλικοτεχνικής υποστήριξης στη Μεσόγειο, η Κυπριακή Δημοκρατία έγινε στόχος σαφών απειλών από τον Χασάν Νασράλα, τότε Γενικό Γραμματέα της Χεζμπολάχ.
Ο Πίτερ Στάνο, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ( ΕΕ ), αναγκάστηκε να προειδοποιήσει ότι μια επίθεση σε ένα από τα κράτη μέλη της (από το 2004) θα θεωρούνταν επίθεση εναντίον και των 27 σύμφωνα με τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας.
Βρετανικές στρατιωτικές βάσεις συνένοχες στη γενοκτονία
Ας θυμηθούμε ότι η Κύπρος απέκτησε την ανεξαρτησία της από το Ηνωμένο Βασίλειο το 1960.
Ωστόσο, το Λονδίνο μπόρεσε να επιβάλει τη διατήρηση δύο στρατιωτικών βάσεων, του Ακρωτηρίου και της Δεκέλειας, οι οποίες καλύπτουν 250 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ή το 3 % του κυπριακού εδάφους. Αυτοί οι αυτόνομοι θύλακες, μια αποικιακή κληρονομιά, είναι απαραίτητοι για τα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ-Βρετανίας, αλλά και για εκείνα του συμμάχου του Ισραήλ. Αυτή τη στιγμή συμμετέχουν άμεσα στις ισραηλινές επιχειρήσεις κατά της Γάζας.
Βρετανικά και αμερικανικά αναγνωριστικά αεροσκάφη, στρατιωτικά μεταγωγικά αεροσκάφη και πτήσεις ειδικών δυνάμεων απογειώνονται διακριτικά από την Κύπρο. Ωστόσο, η χρήση των βάσεων της για μυστικές επιχειρήσεις εγείρει ερωτήματα σχετικά με τη συνενοχή του Λονδίνου σε εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράττονται στη Γάζα.
Η βρετανική κυβέρνηση έχει εκδώσει επανειλημμένα άδειες εξαγωγής όπλων στο Ισραήλ, παρά τη δημόσια δέσμευση για κατάπαυση του πυρός και την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα. Όταν ρωτήθηκε επανειλημμένα, αρνήθηκε να σχολιάσει τις δραστηριότητες εντός και από τις στρατιωτικές βάσεις του Ακρωτηρίου και της Δεκέλειας, επικαλούμενη ανησυχίες για την επιχειρησιακή ασφάλεια.
Η άφιξη μιας κυβέρνησης των Εργατικών τον Ιούλιο του 2024 δεν έχει αλλάξει την κατάσταση, το αντίθετο μάλιστα. Ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ επισκέφθηκε τη βάση του Ακρωτηρίου τον Δεκέμβριο του 2024 και οι πτήσεις των ειδικών δυνάμεων των ΗΠΑ προς το Ισραήλ έχουν διπλασιαστεί, σύμφωνα με τον βρετανικό ερευνητικό ιστότοπο Declassified UK.
Σε διάστημα σχεδόν ενάμιση έτους, το Ηνωμένο Βασίλειο παρείχε στρατιωτική βοήθεια στο Ισραήλ πραγματοποιώντας 645 πτήσεις επιτήρησης, ή το 47 % των πτήσεων πάνω από τη Γάζα (33 % για τις ΗΠΑ και 20 % για το Ισραήλ), σύμφωνα με έρευνα του Al Jazeera.
Μεταξύ 3 Δεκεμβρίου 2023 και 6 Ιουνίου 2024, η Βασιλική Πολεμική Αεροπορία πραγματοποίησε 250 αναγνωριστικές πτήσεις μεταξύ Ακρωτηρίου και Γάζας, ή μία έως δύο πτήσεις την ημέρα, εκτός από τα Σάββατα, σύμφωνα με έκθεση της Βρετανοπαλαιστινιακής επιτροπής ( BPC ).
Αυτή η αερομεταφορά, σε συνδυασμό με πτήσεις επιτήρησης και ανεφοδιασμού, έχει συμβάλει στην συνεχιζόμενη εθνοκάθαρση στη Γάζα και τα κατεχόμενα εδάφη και, πέραν αυτών, σε εκστρατείες βομβαρδισμού που στοχεύουν τον Λίβανο, την Υεμένη και τη Συρία.
Αυτό συμβαίνει παρά το γεγονός ότι διοργανώνονται διαμαρτυρίες για να εμποδιστούν οι μεταφορές όπλων στο Ισραήλ, όπως αποδεικνύεται από το εμπάργκο που επέβαλε η ισπανική κυβέρνηση ή την απεργία Ελλήνων και Μαροκινών λιμενεργατών για να εμποδίσουν την εκφόρτωση στρατιωτικού εξοπλισμού που προορίζεται για ισραηλινά λιμάνια.
Παρά την κριτική από ανθρωπιστικές οργανώσεις, η κυβέρνηση των Εργατικών δεν τα παρατάει. Αντιθέτως, ποινικοποιεί τις φιλοπαλαιστινιακές ενώσεις που αντιτίθενται σε αυτήν.
Το Λονδίνο, παγιδευμένο στην « ειδική σχέση » του με την Ουάσινγκτον, κινδυνεύει να εκτεθεί στις νομικές συνέπειες των επιχειρήσεών του στην Κύπρο ενώπιον της διεθνούς δικαιοσύνης.
Θα μπορούσε να προκύψει ευθύνη του, ιδίως για συνενοχή σε γενοκτονία, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου.
Έτσι, η Κύπρος, κληρονόμος ενός μακρού αγώνα κατά του βρετανικού αποικισμού και της τουρκικής στρατιωτικής κατοχής, βρίσκεται αντιμέτωπη με τον παλαιστινιακό λαό, ο οποίος αγωνίζεται επίσης να τερματίσει την ισραηλινή αποικιακή κυριαρχία.
Orient XXI
—
Καλά κάνει η Κύπρος. Το Ισραήλ είναι σύμαχος των Ελλήνων.