Η Τουρκία προστίθεται στον παγκόσμιο Κατάλογο Παρακολούθησης του CIVICUS Monitor εν μέσω μιας δραματικής κλιμάκωσης της καταστολής, καθώς οι αρχές καταπνίγουν βάναυσα τις μαζικές διαμαρτυρίες που πυροδοτήθηκαν από τη φυλάκιση ενός κορυφαίου προεδρικού υποψηφίου.
Η βάναυση επίθεση στα δικαιώματα περιλαμβάνει βία, λογοκρισία, συλλήψεις και εκφοβισμό με στόχο διαδηλωτές, δημοσιογράφους, δικηγόρους και τις κοινότητες ΛΟΑΤΚΙ+.
Το CIVICUS Monitor αξιολογεί προς το παρόν την Τουρκία ως «καταπιεσμένη», τη δεύτερη χειρότερη βαθμολογία που μπορεί να λάβει μια χώρα, υποδεικνύοντας σοβαρούς περιορισμούς στις ελευθερίες της έκφρασης, της ειρηνικής συνάθροισης και του συνεταιρίζεσθαι.
Η Τουρκία εντάσσεται στην Κένυα, το Ελ Σαλβαδόρ, την Ινδονησία, τη Σερβία και τις Ηνωμένες Πολιτείες στον τελευταίο κατάλογο παρακολούθησης χωρών όπου έχει σημειωθεί αξιοσημείωτη μείωση των πολιτικών ελευθεριών.
«Η καταστολή στην Τουρκία δεν έχει καμία σχέση με την επιβολή του νόμου. Είναι μια πολιτική εκκαθάριση», δήλωσε η Τάρα Πέτροβιτς, ερευνήτρια του CIVICUS για την Ευρώπη και την Κεντρική Ασία.
«Η κυβέρνηση διαλύει τη δημοκρατική αντιπολίτευση ενόψει των επόμενων εκλογών, χρησιμοποιώντας βία και άλλα σαφώς παράνομα μέσα εναντίον οποιασδήποτε υποτιθέμενης διαφωνίας».
Η πολιτική αντιπολίτευση υπό πολιορκία
Το νέο κύμα καταστολής στην Τουρκία ξεκίνησε τον Μάρτιο, μετά τη σύλληψη του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης και στελέχους του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) της αντιπολίτευσης, Εκρέμ Ιμάμογλου, ο οποίος θεωρείται ευρέως ως ο κύριος αντίπαλος του Προέδρου Ερντογάν στις προεδρικές εκλογές του 2028.
Η σύλληψή του, με κατηγορίες πολιτικά υποκινούμενες, όπως διαφθορά, δωροδοκία και παροχή βοήθειας στην παράνομη και πλέον διαλυμένη μαχητική οργάνωση του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν, ήρθε λίγες εβδομάδες μετά την ανακοίνωση της υποψηφιότητάς του και λίγες ημέρες αφότου το Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης ακύρωσε το πτυχίο του σε μια προφανή προσπάθεια να τον αποκλείσει από την υποψηφιότητα.
Η σύλληψη του Ιμάμογλου πυροδότησε τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις στην Τουρκία εδώ και πάνω από μια δεκαετία, με εκτιμήσεις για το πλήθος να φτάνει τα δύο εκατομμύρια. Οι αρχές αντέδρασαν με έντονη καταστολή, χρησιμοποιώντας δακρυγόνα και πλαστικές σφαίρες εναντίον νεαρών, συντριπτικά ειρηνικών διαδηλωτών, πολλοί από τους οποίους τραυματίστηκαν και νοσηλεύτηκαν. Υπάρχουν αναφορές για διαδηλωτές που υπέστησαν κακομεταχείριση κατά την κράτησή τους, συμπεριλαμβανομένων σωματικών ερευνών γυναικών κρατουμένων.
Μέχρι τον Απρίλιο, έως και 2.000 άτομα είχαν συλληφθεί σε σχέση με τις διαμαρτυρίες — μεταξύ των οποίων ανήλικοι, δημοσιογράφοι και αρκετοί δικηγόροι, συμπεριλαμβανομένου του πρώην Προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου της Σμύρνης. Την 1η Ιουλίου, το CHP σημάδεψε την 100ή ημέρα από τις συλλήψεις με μια μαζική συγκέντρωση στο Σαρατσχάνε, την οποία η αστυνομία διέλυσε και πάλι βίαια.
Οι αρχές έχουν επίσης συλλάβει ή κρατήσει σχεδόν τους μισούς από όλους τους δημάρχους του CHP και εκατοντάδες άτομα που συνδέονται με το κόμμα, από χαμηλόβαθμα μέλη έως δημοτικούς και ανώτερους αξιωματούχους και πρώην βουλευτές.
Η αστυνομία έχει επίσης εντείνει την καταστολή των διαδηλωτών ΛΟΑΤΚΙ+. Τον Ιούνιο, η αστυνομία διέκοψε βίαια τόσο τις πορείες Pride της Κωνσταντινούπολης όσο και τις πορείες Trans Pride. Στο Pride της Κωνσταντινούπολης, η αστυνομία συνέλαβε τρία άτομα – τις πρώτες συλλήψεις σε Πορεία Pride στην Κωνσταντινούπολη – και προχώρησε σε αυθαίρετη κράτηση 52 άλλων, συμπεριλαμβανομένων ακτιβιστών, δικηγόρων και δημοσιογράφων. Κατά τη διάρκεια της Πορείας Pride των Τρανς, η αστυνομία συνέλαβε 42 άτομα, μεταξύ των οποίων τρία ανήλικα, καθώς και τέσσερα άλλα που συλλήφθηκαν τυχαία, συμπεριλαμβανομένου ενός τουρίστα.
«Η κλίμακα της καταστολής των διαμαρτυριών στην Τουρκία είναι συγκλονιστική», δήλωσε η Simona Mladenovska, Υπεύθυνη Πολιτικής και Υπεράσπισης στο Δίκτυο Ανάπτυξης της Κοινωνίας των Πολιτών των Βαλκανίων (BCSDN). «Οι ειρηνικές διαμαρτυρίες αντιμετωπίζονται ως απειλή για την εθνική ασφάλεια. Οι αρχές πρέπει να αλλάξουν πορεία και να αρχίσουν να σέβονται το δικαίωμα των ανθρώπων να συγκεντρώνονται ειρηνικά και να εκφράζουν τα παράπονά τους».
Δημοσιογράφοι και ψηφιακά δικαιώματα υπό επίθεση
Η Τουρκία ‘καταπιεσμένη’ και η Ελλάδα όπως και η Σερβία ‘μπλοκαρισμένη’
Εν τω μεταξύ, η κυβέρνηση έχει εντείνει τη λογοκρισία των μέσων ενημέρωσης.
Η αστυνομία συνέλαβε 11 δημοσιογράφους σε συντονισμένες εφόδους τα ξημερώματα στις 24 Μαρτίου και επιτέθηκε σωματικά σε 12 άλλους κατά τη διάρκεια των διαμαρτυριών. Οι αρχές απέλασαν επίσης έναν δημοσιογράφο του BBC και συνέλαβαν έναν Σουηδό δημοσιογράφο, τον οποίο κράτησαν για επτά εβδομάδες με κατηγορίες τρομοκρατίας.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι χρήστες του διαδικτύου αντιμετώπισαν επανειλημμένα περιορισμούς, οι οποίοι διήρκεσαν έως και 42 ώρες σε ορισμένες περιπτώσεις και περιόρισαν σοβαρά την πρόσβαση σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ανεξάρτητους ειδησεογραφικούς ιστότοπους, ενώ περισσότεροι από 700 λογαριασμοί Twitter/X που ανήκαν σε δημοσιογράφους, ακτιβιστές και στελέχη της αντιπολίτευσης μπλοκαρίστηκαν.
«Μη ικανοποιημένες με την προσπάθεια να φιμώσουν τους δρόμους, οι αρχές στην Τουρκία κάνουν ό,τι μπορούν για να λογοκρίνουν δημοσιογράφους και να καταπνίξουν τη διαφωνία και στο διαδίκτυο», δήλωσε η Ine Van Severen, επικεφαλής έρευνας για τον χώρο του αστικού χώρου στο CIVICUS Monitor. «Ο εναπομείνας χώρος για ελευθερία του λόγου στην Τουρκία ασφυκτιά».
Πώς αξιολογείται ο αστικός χώρος της Τουρκίας ως Καταπιεσμένος
Σε χώρες με αυτήν την αξιολόγηση, ο χώρος της κοινωνίας των πολιτών περιορίζεται σημαντικά. Άτομα και οργανισμοί που ασκούν κριτική σε κατόχους εξουσίας διατρέχουν κίνδυνο παρακολούθησης, παρενόχλησης, φυλάκισης και βίας.
Σχετικά με τη Λίστα Παρακολούθησης του CIVICUS Monitor :
Η Λίστα Παρακολούθησης δημοσιεύεται από το CIVICUS Monitor, μια διαδικτυακή πλατφόρμα που παρακολουθεί τις πολιτικές ελευθερίες —συμπεριλαμβανομένων των ελευθεριών της έκφρασης, του συνεταιρίζεσθαι και της ειρηνικής συνάθροισης— σε 198 χώρες και εδάφη.
Οι αξιολογήσεις κατηγοριοποιούνται ως «κλειστές», «καταπιεσμένες», «εμποδισμένες», «περιορισμένες» ή «ανοιχτές», με βάση μια μεθοδολογία που συνδυάζει πολλαπλές πηγές δεδομένων.
Πάνω από είκοσι οργανισμοί συνεισφέρουν στοιχεία και αναλύσεις για να υποστηρίξουν την παγκόσμια δράση για την υπεράσπιση του αστικού χώρου.
—