Η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν έχουν δεσμευτεί να σταματήσουν να πολεμούν η μία την άλλη «για πάντα», δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Οι δύο χώρες έχουν μια δεκαετή εδαφική διαμάχη που έχει οδηγήσει σε αρκετούς πολέμους μεταξύ τους.
Παρουσία του Αμερικανού ηγέτη, ο οποίος έχει μια ιδιαίτερη αδυναμία στα βραβεία και τις τιμές , ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ και ο πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν δήλωσαν ότι άξιζε το Νόμπελ Ειρήνης, σημειώνει το Agence France-Presse.
Οι δύο σοβιετικές δημοκρατίες δεσμεύτηκαν «να σταματήσουν για πάντα τις μάχες, να ανοίξουν (τα σύνορά τους) στο εμπόριο και τα ταξίδια και να αναπτύξουν διπλωματικές σχέσεις, σεβόμενοι την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της άλλης πλευράς», δήλωσε ο Ρεπουμπλικάνος.
Ωστόσο, ο δεσμευτικός χαρακτήρας της συμφωνίας που επιτεύχθηκε παραμένει ασαφής.
«Θα έχετε μια πολύ καλή σχέση», είπε ο Τραμπ στους δύο καλεσμένους του, προσθέτοντας: «Αν όχι, τηλεφωνήστε μου και θα το φτιάξω».
«Χαιρετίζουμε την επιτυχία που σημειώθηκε στην πορεία προς την εδραίωση διαρκούς ειρήνης μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν», ανέφερε το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών σε σχόλιο σχετικά με τις συμφωνίες της Ουάσινγκτον.
Η Γαλλία, όπου κατοικούν εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι αρμενικής καταγωγής, χαρακτήρισε τη συμφωνία ως «αποφασιστικό βήμα προς την εξομάλυνση των σχέσεων» μεταξύ Μπακού και Ερεβάν.
Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης
Περιγράφοντας το γεγονός ως «ιστορική ημέρα», ο Αλίγιεφ πρότεινε, μαζί με τον Πασινιάν, να προταθεί επίσημα ο Τραμπ για το Νόμπελ Ειρήνης .
«Ποιος άλλος το αξίζει αν όχι ο Πρόεδρος Τραμπ;» ρώτησε ο ισχυρός άνδρας στο Μπακού. Ευχαρίστησε επίσης τον Αμερικανό ομόλογό του για την απόφαση που ανακοίνωσαν χθες οι ΗΠΑ να άρουν τους περιορισμούς στη στρατιωτική συνεργασία με το Αζερμπαϊτζάν.
Ο Αρμένιος ηγέτης εξέφρασε επίσης την υποστήριξή του στην υποψηφιότητα του Ρεπουμπλικάνου για το Νόμπελ Ειρήνης. «Θα υπερασπιστούμε (την υποψηφιότητά του)», δήλωσε ο Πασινιάν.
Η προθεσμία υποβολής υποψηφιοτήτων για φέτος έληξε στις 31 Ιανουαρίου και δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί.
Το Ισραήλ, το Πακιστάν και η Καμπότζη ανακοίνωσαν πρόσφατα ότι προτείνουν επίσης τον Τραμπ, ο οποίος πιστεύει ειλικρινά ότι αξίζει την τιμή για τις προσπάθειές του ως μεσολαβητής σε μια σειρά από συγκρούσεις.
Η συμφωνία που συνήφθη χθες το βράδυ προβλέπει τη δημιουργία ενός διαδρόμου διέλευσης μέσω του εδάφους της Αρμενίας, που θα συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με τον θύλακα του Ναχιτσεβάν, ο οποίος χωρίζεται από αυτήν από μια λωρίδα αρμενικής γης μήκους 30 χιλιομέτρων.
Η δημιουργία ενός τέτοιου διαδρόμου αποτελεί μακροχρόνιο αίτημα του Μπακού. Θα ονομάζεται «Ο Δρόμος του Τραμπ προς την Παγκόσμια Ειρήνη και Ευημερία».
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι είναι τιμή του που ο διάδρομος πήρε το όνομά του, αλλά τόνισε ότι δεν επέμεινε σε αυτό. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, το όνομα ήταν ιδέα της Αρμενίας.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έχουν δικαίωμα συμμετοχής στην κατασκευή αυτής της ζώνης, η οποία θα περιλαμβάνει σιδηρόδρομο, αγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου και καλώδια οπτικών ινών. Ένας Αμερικανός αξιωματούχος τόνισε ότι η Αρμενία δεν έχει τίποτα να χάσει, επειδή με τη συμφωνία στην πραγματικότητα κερδίζει εμβάθυνση της συνεργασίας με την Ουάσινγκτον.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, του οποίου η γοητεία με τα αυταρχικά καθεστώτα είναι γνωστή, ρώτησε τον Ιλχάμ Αλίγιεφ για πόσο καιρό βρισκόταν στην εξουσία, σημειώνει το Agence France-Presse. «22 χρόνια», απάντησε ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν.
«Αυτό σημαίνει ότι είσαι δυνατός και έξυπνος», σχολίασε ο Τραμπ.
Το AFP προσθέτει ότι τον Φεβρουάριο του περασμένου έτους, ο Αλίγιεφ επανεξελέγη για πέμπτη θητεία με 90% των ψήφων, σε εκλογές για τις οποίες οι διεθνείς παρατηρητές ανέφεραν ότι δεν υπήρχε πραγματική αντιπολίτευση.
Η οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Freedom Now, με έδρα την Ουάσινγκτον, ανακοίνωσε από την πλευρά της ότι κάλεσε τον Τραμπ να χρησιμοποιήσει τη συνάντηση με τον Αλίγιεφ για να απαιτήσει την απελευθέρωση περίπου 375 πολιτικών κρατουμένων που κρατούνται στο Αζερμπαϊτζάν, αναφέρει το Reuters.
Το Ναγκόρνο Καραμπάχ
Το ακόμη εξαιρετικά ευαίσθητο ζήτημα του Καραμπάχ ελάχιστα θίχτηκε στη χθεσινή συνάντηση στον Λευκό Οίκο.
Η αμφισβητούμενη περιοχή αναγνωρίζεται διεθνώς ως μέρος του Αζερμπαϊτζάν, αλλά ελέγχονταν από Αρμένιους αυτονομιστές για τρεις δεκαετίες. Το Μπακού ανέκτησε εν μέρει τον θύλακα το 2020 σε έναν άλλο πόλεμο μεταξύ των δύο χωρών και τον Σεπτέμβριο του 2023 ανέκτησε τον πλήρη έλεγχό του σε μια αστραπιαία επίθεση.
Το Μπακού και το Ερεβάν συμφώνησαν επί του κειμένου της ειρηνευτικής συμφωνίας τον Μάρτιο. Αλλά το νικηφόρο Αζερμπαϊτζάν απαίτησε από την Αρμενία να τροποποιήσει το σύνταγμά της για να παραιτηθεί επίσημα από τις εδαφικές της διεκδικήσεις στο Καραμπάχ.
Ο Πασινιάν εξέφρασε την ετοιμότητά του να αποδεχτεί το αίτημα και ανακοίνωσε την πρόθεσή του να προκηρύξει δημοψήφισμα για το σύνταγμα το 2027.
Ωστόσο, το τραύμα της απώλειας του Καραμπάχ, που ονομάζεται Αρτσάχ στα αρμενικά, εξακολουθεί να διχάζει τη χώρα του, σημειώνει το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων.