Ο άνηθος είναι μονοετές φυτό με χαμηλή ανάπτυξη που φτάνει σε ύψος 40-60 εκατοστών και ανήκει στην ίδια οικογένεια με τον μαϊντανό και το μάραθο.
Τα φύλλα του άνηθου έχουν χαρακτηριστικό σχήμα φτερού και είναι τριγωνικά, λεπτά και μυτερά και διαθέτουν ένα γλυκό άρωμα. Χρησιμοποιούνται φρέσκα ή αποξηραμένα στην κουζίνα σε πολλές παραδοσιακές συνταγές μαγειρικής, όπως επίσης και οι σπόροι του.
Ο ανηθόσπορος είναι ο σπόρος του φυτού και έχει πιο έντονο άρωμα σε σχέση με τα φύλλα. Η γεύση του θυμίζει αρκετά γλυκάνισο και αποτελεί πολύ δημοφιλές αρωματικό στην ινδική κουζίνα. Μπορούμε να τον χρησιμοποιήσουμε σε ψωμιά, σούπες, βραστά λαχανικά και κρεατικά.
Το φυτό του άνηθου μπορεί εύκολα να καλλιεργηθεί στον κήπο και σε γλάστρα στο μπαλκόνι για να κόβουμε άμεσα τα φρέσκα φύλλα του και για να έχουμε τους δικούς μας σπόρους άνηθου. Ας δούμε, λοιπόν, τις σημαντικότερες συμβουλές για την καλλιέργεια του άνηθου, ώστε να απολαμβάνουμε την ευωδιαστή του γεύση στις σαλάτες και στα φαγητά μας.
1. Ποια εποχή φυτεύουμε άνηθο και τι συνθήκες χρειάζεται η καλλιέργεια του;
Η σπορά του άνηθου μπορεί να γίνει σχεδόν όλο το χρόνο και απαιτούνται περίπου 3 μήνες μέχρι τη συγκομιδή των φύλλων του.
Φυτεύεται συνήθως φθινόπωρο, καθώς έχει καλύτερη ανάπτυξη σε δροσερό περιβάλλον. Σε περιοχές που επικρατούν χαμηλές θερμοκρασίες την περίοδο του χειμώνα, η καλλιέργεια του άνηθου γίνεται την άνοιξη.
Ο άνηθος χρειάζεται δροσερό γόνιμο έδαφος με καλή αποστράγγιση για να αναπτυχθεί το ριζικό του σύστημα.
2. Πώς γίνεται η σπορά και η φύτευση του άνηθου;
Πριν φυτέψουμε τον άνηθο, κάνουμε την κατάλληλη προετοιμασία του εδάφους, προσθέτοντας κομπόστ και χωνεμένη κοπριά.
Η σπορά του άνηθου γίνεται σε βάθος 1,5-2 εκατοστών και απαιτούνται θερμοκρασίες γύρω στους 20 βαθμούς και σχετική υγρασία για να φυτρώσει ο σπόρος. Ανακατεύουμε τον σπόρο με ποταμίσια άμμο πριν τον σπείρουμε για να έχουμε πιο αραιή και ομοιόμορφη σπορά.
Επίσης, μπορούμε να φτιάξουμε φυτά άνηθου σε σπορείο πριν τα μεταφυτεύσουμε στον κήπο μας ή να τα προμηθευτούμε έτοιμα από φυτώριο.
Κατάλληλες αποστάσεις φύτευσης για τα φυτά του άνηθου είναι 15-20 εκατοστών μεταξύ τους έτσι ώστε να έχουν ικανοποιητική ανάπτυξη και καλό αερισμό.
3. Πως φυτεύουμε άνηθο σε γλάστρα;
Φυτεύουμε τον άνηθο σε σχετικά βαθιά γλάστρα, καθώς η ρίζα του είναι πασσαλώδης και μακριά. Επιλέγουμε γλάστρα πήλινη ή πλαστική που να διαθέτει τρύπες, με βάθος και διάμετρο τουλάχιστον 20 εκατοστών για να αναπτυχθεί ικανοποιητικά το ριζικό σύστημα του φυτού.
Τοποθετούμε τη γλάστρα σε μπαλκόνι με δυτική ή ανατολική έκθεση και φροντίζουμε να τον προστατεύουμε από την παγωνιά. Για την φύτευση του άνηθου, χρησιμοποιούμε φυτόχωμα πλούσιο σε οργανική ουσία που περιέχει κομπόστ και περλίτη για να του εξασφαλίσουμε καλύτερο αερισμό και ικανοποιητική αποστράγγιση του νερού.
4. Πόσο συχνά θέλει πότισμα η καλλιέργεια του άνηθου;
Ο άνηθος χρειάζεται συχνό πότισμα και ειδικά σε περιόδους ξηρασίας και υψηλών θερμοκρασιών θα χρειαστεί συχνό πότισμα για να έχει πλούσια ανάπτυξη.
Ποτίζουμε τον άνηθο, κάθε 2-3 μέρες την περίοδο της άνοιξης και του φθινοπώρου, ενώ την περίοδο του χειμώνα ποτίζουμε μόνο όταν στεγνώνει το χώμα από το πότισμα ή τις βροχοπτώσεις.
Πρέπει να γνωρίζουμε ότι το υπερβολικό πότισμα μπορεί να προκαλέσει κιτρινίσματα ή μαυρίσματα στα φύλλα του άνηθου.
5. Κάθε πότε βάζουμε λίπασμα στην καλλιέργεια του άνηθου;
Ο άνηθος δεν έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις σε λίπασμα και θρεπτικά για την ανάπτυξη του φυλλώματος. Προσθέτουμε πλήρες βιολογικό λίπασμα, με ενσωμάτωση στο έδαφος, μία φορά το μήνα.
Για τα φυτά άνηθου που έχουμε σε γλάστρα, μπορούμε να προσθέσουμε και υγρό βιολογικό λίπασμα πλούσιο σε άζωτο, κάθε 2-3 εβδομάδες για εξασφάλιση πλούσιου φυλλώματος.
6. Ποια έντομα και ποιες ασθένειες προσβάλλουν την καλλιέργεια του άνηθου;
Ο άνηθος προσβάλλεται από τη μυκητολογική ασθένειας του ωιδίου που προκαλεί άσπρισμα στο φύλλωμα του. Μπορούμε να ψεκάσουμε τον άνηθο με σκεύασμα βρέξιμου θειαφιού που προμηθευόμαστε από γεωπονικά καταστήματα ή με σπιτικό διάλυμα μαγειρικής σόδας που φτιάχνουμε διαλύοντας 1 κουταλιά του γλυκού μαγειρική σόδα και 2 κουταλιές της σούπας ελαιόλαδο σε 2 λίτρα νερό.
Για την κάμπια που τρώει τους τρυφερούς βλαστούς του άνηθου, μπορούμε να σκονίσουμε to φύλλα και τους βλαστούς του με βιολογικό σκεύασμα βάκιλου Θουριγγίας. Εναλλακτικά, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτοσχέδιο μίγμα με σπιτικά υλικά που περιέχει πιπέρι καγιέν και αλεύρι.
7. Τι άλλη φροντίδα χρειάζεται η καλλιέργεια του άνηθου;
Αν ο άνηθος έχει φυτρώσει πολύ πυκνά θα χρειαστεί οπωσδήποτε αραίωμα, καθώς διαφορετικά κατά την καλλιέργεια αναπτύσσονται ασθένειες λόγω κακού αερισμού.
Μετά τη σπορά και το φύτρωμα του άνηθου, είναι σημαντικό να γίνει απομάκρυνση των ανεπιθύμητων χόρτων (ζιζανίων) που εμποδίζουν την ανάπτυξη του φυτού.
8. Πότε συγκομίζουμε τον άνηθο και με ποιο τρόπο;
Η συγκομιδή του άνηθου ξεκινάει συνήθως 1,5-2 μήνες μετά τη μεταφύτευση του ή 3 μήνες μετά την σπορά, όταν έχει φτάσει σε ύψος 40-50 εκατοστών.
Συγκομίζουμε τον άνηθο, κόβοντας τους μικρούς βλαστούς με τα φύλλα του, σε απόσταση 2-3 εκατοστών από το χώμα. Με αυτό τον τρόπο, το φυτό του άνηθου θα βλαστήσει ξανά, δίνοντας μας νέα συγκομιδή μετά από 2-3 εβδομάδες.
9. Πώς μπορούμε να διατηρήσουμε δικό μας σπόρο άνηθου;
Αν αφήσουμε το φυτό να αναπτυχθεί αρκετά και να ανθίσει, οι σπόροι του άνηθου θα αρχίσουν να ωριμάζουν πάνω στο φυτό και μπορούμε να τους συγκομίσουμε ακολουθώντας την παρακάτω διαδικασία:
Όταν οι σπόροι του άνηθου αρχίσουν να παίρνουν πράσινο-γκρίζο χρώμα, κόβουμε το φυτό από τη ρίζα,.
Κρεμάμε τον άνηθο ανάποδα σε ένα σκιερό μέρος χωρίς υγρασία.
Καθώς ξεραίνονται οι σπόροι του άνηθου πέφτουν προς τα κάτω όπου μπορούμε να τους μαζέψουμε απλώνοντας χαρτί ή φύλλα από εφημερίδες.
Αφήνουμε τους σπόρους του άνηθου να στεγνώσουν.
Αφού χάσουν την υγρασία τους, μπορούμε να τους φυλάξουμε σε αεροστεγή βαζάκια και να τα αποθηκεύσουμε σε σκοτεινό χώρο.
10. Κι ένα μυστικό για την καλλιέργεια του άνηθου
Η συγκαλλιέργεια προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα από την εξοικονόμηση χώρου μέχρι την μείωση της κατανάλωσης σε νερό και λίπασμα. Η φθινοπωρινή φύτευση του άνηθου μπορεί να συνδυαστεί εξαιρετικά με καλλιέργεια κουνουπιδιού, καλλιέργεια λάχανου και καλλιέργεια μπρόκολου. Αποφεύγουμε να συγκαλλιεργήσουμε άνηθο μαζί με καρότο και μάραθο καθώς προσελκύουν τα ίδια έντομα και ασθένειες, όπως τη μύγα του καρότου.