Κάθε χρόνο στα τέλη του καλοκαιριού, ετοιμαζόμαστε να φτιάξουμε το σπορείο των φθινοπωρινών μας κηπευτικών. Τα φθινοπωρινά λαχανικά φυτεύονται και καλλιεργούνται μέσα στο φθινόπωρο και συγκομίζονται μέσα στο χειμώνα ή στις αρχές της άνοιξης. Η διαδικασία του σπορείου μας επιτρέπει να διατηρούμε ντόπιες παραδοσιακές ποικιλίες ή ποικιλίες που είναι προσαρμοσμένες και δοκιμασμένες στην περιοχή μας για να τις καλλιεργούμε κάθε χρόνο. Για να το πετύχουμε αυτό, φροντίζουμε να κρατάμε σπόρο από την καλλιέργεια της προηγούμενης χρονιάς. Μπορούμε, επίσης, να βρούμε σπόρους από φίλους καλλιεργητές και ομάδες διατήρησης σπόρων που συλλέγουν και διατηρούν πολλές σπάνιες ποικιλίες. Εναλλακτικά, μπορούμε να προμηθευτούμε μεγάλη ποικιλία ποιοτικών σπόρων από τα γεωπονικά καταστήματα της περιοχής μας.
Τα φθινοπωρινά λαχανικά είναι αρκετά εύκολα στην καλλιέργεια, καθώς έχουν μικρότερες απαιτήσεις σε φροντίδα και δεν προσβάλλονται από πολλές ασθένειες και έντομα σε σχέση με τις ανοιξιάτικες καλλιέργειες. Μπορούν να καλλιεργηθούν τόσο σε κήπο όσο και σε γλάστρα στο μπαλκόνι και αποτελούν εξαιρετική επιλογή για πρωτάρηδες, αλλά και για πιο έμπειρους της κηπουρικής. Τα φθινοπώρινά λαχανικά έχουν υψηλή διατροφική αξία και η γεύση είναι αξεπέραστη όταν κόβονται φρέσκα για να τα χρησιμοποιήσουμε από τον κήπο κατευθείαν στην κουζίνα μας. Ας δούμε, λοιπόν, ποια φθινοπωρινά λαχανικά μπορούμε να σπείρουμε για να καλλιεργήσουμε, τι υλικά θα χρειαστούμε και ποια βήματα ακολουθούμε για τη δημιουργία σπορείου, ώστε να απολαμβάνουμε τις αγαπημένες μας ποικιλίες λαχανικών από σπόρο κάθε χρόνο.
1. Ποια λαχανικά μπορούμε να σπείρουμε και να φυτέψουμε το φθινόπωρο;
Το φθινόπωρο είναι η εποχή που φυτεύουμε τα πιο λαχταριστά πράσινα φυλλώδη λαχανικά στον κήπο ή το μπαλκόνι μας. Και πρώτα απ’ όλα το λάχανο και το μαρούλι, βασικά συστατικά για τις πράσινες εποχιακές σαλάτες του φθινοπώρου και του χειμώνα. Για να συντροφεύσουμε τις σαλάτες μας με άλλα υλικά, μπορούμε, να φυτέψουμε τραγανά καρότα, ραπανάκια και υπέροχα μυρωδικά, όπως μαϊντανό, σέλινο, άνηθο, μάραθο, σχοινόπρασο και φυσικά την πικάντικη ρόκα. Πολύ δημοφιλείς και υγιεινές επιλογές για την κουζίνα μας που μπορούμε να φυτέψουμε στον κήπο μας αυτή την εποχή είναι το μπρόκολο, το κουνουπίδι και το παντζάρι. Επίσης, εξαιρετικές πρώτες ύλες για σαλάτες και πεντανόστιμες πίτες είναι το σέσκουλο, το σπανάκι και τα πράσα. Και φυσικά να μην ξεχάσουμε να σπείρουμε για ωμά ή βραστά χόρτα στην κουζίνα πεντανόστιμα ραδίκια, αντίδια και το μοναδικό σταμναγκάθι με την ξεχωριστή πικρή του γεύση.
2. Τι υλικά θα χρειαστούμε για τη δημιουργία του σπορείου φθινοπωρινών κηπευτικών;
Για τη δημιουργία του σπορείου, χρειαζόμαστε ορισμένα βασικά υλικά που διευκολύνουν τη διαδικασία της παραγωγής σπορόφυτων, όπως τα κυπελλάκια φυτωρίου, ειδικό φυτόχωμα για σπορείο και τους αγαπημένους μας σπόρους κηπευτικών.
• Κυπελλάκια φυτωρίου
Μπορούμε να προμηθευτούμε έτοιμες βάσεις φυτωρίων με κυπελλάκια από πλαστικό, ειδικούς δίσκους από φελιζόλ ή ακόμα και μικρά γλαστράκια απο οικολογικό κοκοφοίνικα. Εναλλακτικά, μπορούμε να ανακυκλώσουμε πλαστικά κύπελλα ή ρηχά καφάσια μαναβικής, τα οποία χρησιμοποιούμε για τη δημιουργία σπορείου.
• Φυτόχωμα σποράς
Χρησιμοποιούμε ειδικό φυτόχωμα για σπορεία που μπορούμε να προμηθευτούμε από γεωπονικά καταστήματα. Μπορούμε, επίσης, να δημιουργήσουμε το δικό μας μίγμα ανακατεύοντας: 70% μίγμα από ξανθιά και μαύρη τύρφη με pH γύρω στο 6, 20% κομπόστ ή σβησμένη κοπριά και 10% περλίτη ή ψιλή ελαφρόπετρα.
• Σπόροι κηπευτικών
Επιλέγουμε τις αγαπημένες ποικιλίες που έχουμε διατηρήσει από προηγούμενη καλλιέργεια ή που μπορούμε να προμηθευτούμε από γεωπονικά καταστήματα. Προτιμάμε καλές και αποδοτικές ποικιλίες που έχουν καλή προσαρμογή στις εδαφοκλιματικές συνθήκες της περιοχής μας και είναι ανθεκτικές σε προσβολές από έντομα και ασθένειες.
3. Ποια είναι τα βήματα για την δημιουργία του σπορείου λαχανικών;
Τα βασικά βήματα για τη δημιουργία του σπορείου των φθινοπωρινών κηπευτικών είναι τα εξής:
– Εξασφαλίζουμε ότι τα κυπελλάκια φυτωρίου ή τα ποτηράκια που χρησιμοποιούμε έχουν τρύπα αποστράγγισης στη βάση τους.
– Γεμίζουμε προσεκτικά τα κυπελλάκια φυτωρίου με φυτόχωμα, ελαφρώς πατημένο και σε ύψος 3-4 εκατοστών.
– Ποτίζουμε το χώμα με ένα μικρό ψεκαστήρι, ώστε να μουσκέψει ελαφρά χωρίς να πλημμυρίσει από νερό.
– Τοποθετούμε 1-2 σπόρους σε κάθε θέση και τους σκεπάζουμε με νέα στρώση φυτοχώματος, πάχους περίπου 0,5-1 εκατοστού.
– Ξαναποτίζουμε ελαφρά με ποτιστήρι που εξασφαλίζει ψιλή διασπορά του νερού και δεν παρασύρει το χώμα που καλύπτει το σπόρο.
4. Τι συνθήκες χρειάζεται το σπορείο των φθινοπωρινών κηπευτικών για να φυτρώσουν οι σπόροι;
Για το γρήγορο φύτρωμα των σπόρων που φυτέψαμε στο σπορείο μας, είναι σημαντικό να εξασφαλίζουμε δροσερό περιβάλλον με θερμοκρασία γύρω στους 20°C και υψηλή σχετική υγρασία. Αφού φυτρώσουν οι σπόροι, φροντίζουμε τα μικρά σπορόφυτα να έχουν καθημερινή έκθεση στον ήλιο για λίγες ώρες, αποφεύγοντας τον ζεστό ήλιο του μεσημεριού. Εναλλακτικά, μπορούμε να τα προστατέψουμε από τις έντονες ηλιακές ακτίνες, χρησιμοποιώντας πράσινο δίχτυ ηλιοπροστασίας διαπερατότητας 40-50%. Είναι σημαντικό να ποτίζουμε σταθερά κάθε 1-2 μέρες, ώστε το χώμα να είναι πάντα ελαφριά βρεγμένο, χωρίς να παραποτίζονται τα φυτά. To υπερβολικό πότισμα μπορεί να προκαλέσει σάπισμα στο σπόρο και να μην φυτρώσει.
5. Κι ένα μυστικό για το σπορείο φθινοπωρινών λαχανικών
Αν και κάποιοι σπόροι κηπευτικών φυτρώνουν πιο γρήγορα από κάποιους άλλους, σε γενικές γραμμές, η μεταφύτευση των σπορόφυτων γίνεται περίπου 1-1,5 μήνα μετά την σπορά ανάλογα και τις συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας που επικρατούν στο σπορείο.