Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης αναφέρονται στην επίθεση του Ισραήλ σε ηγέτες της Χαμάς στο Κατάρ και κατά πόσο θα μπορούσε να επηρεάσει αυτή την Τουρκία.
Η επίθεση του Ισραήλ εναντίον της Χαμάς στη Ντόχα, την πρωτεύουσα του Κατάρ, στις 9 Σεπτεμβρίου είναι σημαντική από την άποψη των ειδικών διμερών σχέσεων της Τουρκίας με το Κατάρ και των τακτικών επαφών της με τη Χαμάς, οι οποίες αυξάνουν τις εντάσεις στην περιοχή.
Η Τουρκία είναι μεταξύ των χωρών που αντέδρασαν έντονα στην επίθεση του Ισραήλ.
Η Άγκυρα ανακοίνωσε ότι θα σταθεί στο πλευρό του Κατάρ με όλα τα μέσα που διαθέτει και ότι θα ληφθούν «κοινά μέτρα» κατά της επίθεσης.
Η Τουρκία ήταν μεταξύ των χωρών που παρακολούθησαν στενά τις συνέπειες της επίθεσης, την οποία και καταδίκασε.
Το Υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε γραπτή ανακοίνωση λίγες ώρες μετά την επίθεση.
Η δήλωση ανέφερε: «Με αυτήν την επίθεση, το Κατάρ, το οποίο μεσολάβησε στις διαπραγματεύσεις για την κατάπαυση του πυρός, προστέθηκε στον κατάλογο των χωρών που στοχοποιούνται από το Ισραήλ στην περιοχή. Αυτή η κατάσταση αποτελεί σαφή απόδειξη των επεκτατικών πολιτικών του Ισραήλ στην περιοχή και της υιοθέτησης της τρομοκρατίας ως κρατικής πολιτικής».
Η Τουρκία ανακοίνωσε ότι τάσσεται στο πλευρό του Κατάρ ενάντια σε αυτό που χαρακτήρισε «απαράδεκτη» επίθεση.
Ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μετέφερε το ίδιο μήνυμα και στον Εμίρη του Κατάρ, Σείχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, με τον οποίο μίλησε τηλεφωνικά.
Σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε η Διεύθυνση Επικοινωνιών, οι δύο ηγέτες συζήτησαν «την επίθεση του Ισραήλ στην διαπραγματευτική ομάδα της Χαμάς στο Κατάρ και τα κοινά βήματα που πρέπει να ληφθούν εναντίον της».
Αναφέρθηκε ότι ο Ερντογάν μετέφερε στον Εμίρη Αλ Θάνι ότι η Τουρκία θα σταθεί στο πλευρό του κράτους και του λαού του Κατάρ με όλους τους πόρους της.
Τούρκοι στρατιώτες σε βάση στη Ντόχα, την πρωτεύουσα του Κατάρ
Η Τουρκία και το Κατάρ είναι στρατηγικοί εταίροι
Για την Άγκυρα, ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία των όσων συνέβησαν στις 9 Σεπτεμβρίου είναι ότι το Κατάρ, το οποίο δέχτηκε επίθεση, ήταν ο σημαντικότερος σύμμαχος της Τουρκίας στην περιοχή.
Οι ηγέτες των δύο χωρών εντείνουν τη συνεργασία τους τόσο στις διμερείς σχέσεις όσο και στα περιφερειακά ζητήματα μέσω συχνών αμοιβαίων επισκέψεων.
Η Τουρκία και το Κατάρ έχουν την ίδια άποψη σχεδόν σε κάθε ζήτημα εξωτερικής πολιτικής.
Οι δύο χώρες επίσης προσφέρουν βοήθεια η μία στην άλλη σε δύσκολες στιγμές.
Η Τουρκία παρείχε σημαντική πολιτική υποστήριξη στο Κατάρ κατά τη διάρκεια της κρίσης του Κόλπου το 2017 (η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν και η Αίγυπτος διέκοψαν τις διπλωματικές σχέσεις με το Κατάρ και επέβαλαν οικονομικό εμπάργκο στη χώρα για ένα διάστημα, ισχυριζόμενη ότι η χώρα «υποστήριζε τρομοκρατικές οργανώσεις» και «πλησίαζε πολύ το Ιράν»).
Το Κατάρ, με τη σειρά του, παρείχε οικονομική υποστήριξη στην Άγκυρα κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης μετά το 2021.
Η Τουρκία και το Κατάρ αναβάθμισαν τις σχέσεις που είχαν αναπτύξει από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 σε επίπεδο στρατηγικής εταιρικής σχέσης το 2014.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η διμερής στρατιωτική συνεργασία εμβάθυνε. Η Τουρκία και το Κατάρ υπέγραψαν μια σειρά συμφωνιών που προέβλεπαν επίσης τη διατήρηση στρατευμάτων από τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις στο Κατάρ.
Τούρκοι στρατιώτες, οι οποίοι βρίσκονται στο Κατάρ από το 2015, παρέχουν εκπαίδευση και συμβουλευτικές υπηρεσίες στον στρατό του Κατάρ στη βάση, η οποία μετονομάστηκε σε Διοίκηση Συνδυασμένων Δυνάμεων Τουρκίας του Κατάρ το 2017.
Αυτή η συνεργασία επεκτάθηκε περαιτέρω με τη συμμετοχή αεροπορικών και ναυτικών στοιχείων το 2024.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, η Τουρκία ανέπτυξε έξι μαχητικά αεροσκάφη F-16 και δύο περιπολικά πλοία στο Κατάρ.
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, δέχθηκε τον Αρχηγό του Γενικού Επιτελείου του Κατάρ, Αντιστράτηγο Τζάσιμ Μπιν Μοχάμεντ Αλ Μαννάι, και τον Διοικητή των Χερσαίων Δυνάμεων του Κατάρ, Υποστράτηγο Τζάσιμ Μοχάμεντ Αλ-Ατίγια, στην Άγκυρα στις 4 Σεπτεμβρίου.
Υπουργός Εθνικής Άμυνας Γκιουλέρ: «Η Τουρκία και το Κατάρ είναι μία καρδιά, μία γροθιά»
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ, ο οποίος επισκέφθηκε το Κατάρ το 2024, εξήγησε τη σημασία της στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών με τα ακόλουθα λόγια:
«Οι πρόσφατες εντάσεις στη Μέση Ανατολή, ειδικότερα, κατέδειξαν για άλλη μια φορά τη σημασία της κοινής μας δράσης. Πράγματι, η κρατική τρομοκρατία και καταπίεση που έχουν φτάσει στο επίπεδο βαρβαρότητας που επιδεικνύει το Ισραήλ στην Παλαιστίνη, τη Γάζα και τον Λίβανο αυξάνουν τον κίνδυνο η περιοχή να παρασυρθεί σε μεγάλη αναταραχή.»
Ο Υπουργός Γκιουλέρ δήλωσε: «Επομένως, σε αυτό το κρίσιμο περιβάλλον, η εξαιρετική αλληλεγγύη και η στενή συνεργασία που αναπτύχθηκαν μεταξύ Τουρκίας και Κατάρ είναι πιο σημαντικές και πολύτιμες από ποτέ» και πρόσθεσε:
«Η Τουρκία και το Κατάρ ενήργησαν σε απόλυτη αρμονία κατά τη διάρκεια αυτής της ευαίσθητης περιόδου, στέκοντας ως μία καρδιά και μία γροθιά».
Με αυτά τα λόγια, ο Γκιουλέρ τόνισε τη σημασία των σχέσεων με το Κατάρ για την Άγκυρα.
Ανταλλάσσονται επίσης στρατιωτικές πληροφορίες
Η Τουρκία και το Κατάρ υπέγραψαν μια πιο ολοκληρωμένη στρατιωτική συμφωνία-πλαίσιο το 2023, αντικαθιστώντας την αρχική συμφωνία στρατιωτικής συνεργασίας που υπογράφηκε το 2007.
Ένα από τα πιο σημαντικά άρθρα αυτής της συμφωνίας περιλαμβάνει την ανταλλαγή στρατιωτικών πληροφοριών.
Η συμφωνία αναφέρει: «Το παρόν άρθρο καλύπτει την ανταλλαγή πληροφοριών στρατιωτικών πληροφοριών σχετικά με τις εξελίξεις στους τομείς ενδιαφέροντος των Ενόπλων Δυνάμεων των Μερών, ιδίως όσον αφορά χώρες που θεωρούνται επιζήμιες για τα αμοιβαία συμφέροντα των Μερών και οι οποίες πρέπει να συμφωνηθούν από κοινού, κυρίως σε στρατιωτικές δραστηριότητες, και τις δραστηριότητες αυτών των χωρών μεταξύ της Δημοκρατίας της Τουρκίας και του Κράτους του Κατάρ».
Σύμφωνα με αυτό το άρθρο, είναι φυσιολογικό η Τουρκία και το Κατάρ να ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με τις στρατιωτικές δραστηριότητες του Ισραήλ, αν και καμία από τις δύο πλευρές δεν το έχει ανακοινώσει επίσημα.
Σημαντική κίνηση επαφών μεταξύ Τουρκίας και Χαμάς
Ένας άλλος παράγοντας που καθιστά την επίθεση του Ισραήλ σημαντική για την Άγκυρα είναι ότι η Τουρκία είναι μία από τις χώρες που επισκέπτονται συχνά αξιωματούχοι της Χαμάς.
Ο Πρόεδρος Ερντογάν δέχεται επίσης κατά καιρούς ηγέτες της Χαμάς.
Η τελευταία επίσκεψη της Χαμάς στην Τουρκία πραγματοποιήθηκε την 1η Αυγούστου.
Ο Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δέχθηκε στην Κωνσταντινούπολη αντιπροσωπεία της Χαμάς με επικεφαλής τον Πρόεδρο του Συμβουλίου Σούρα της Χαμάς, Μοχάμεντ Νταρουίς.
Ο Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν συναντήθηκε με αντιπροσωπεία της Χαμάς με επικεφαλής τον Πρόεδρο του Συμβουλίου Σούρα της Χαμάς, Μοχάμεντ Ντερβίς, στην Κωνσταντινούπολη την 1η Αυγούστου.
Ο Διευθυντής του Εθνικού Οργανισμού Πληροφοριών, Ιμπραήμ Καλίν, συναντήθηκε τελευταία φορά με τον Σούρα Ντερβίς της Χαμάς και την συνοδευτική αντιπροσωπεία του στις 29 Ιουνίου.
Η Τουρκία, η οποία θεωρεί τη Χαμάς ως «οργανισμό αντίστασης και απελευθέρωσης», είχε διατυπώσει αντίρρηση στη Διακήρυξη της Νέας Υόρκης, η οποία υποστηρίχθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Αραβικό Σύνδεσμο και κάλεσε τη Χαμάς να καταθέσει τα όπλα της.
Υπάρχουν αξιωματούχοι της Χαμάς που βρίσκουν καταφύγιο στην Τουρκία;
Ένα από τα πιο περίεργα ζητήματα σε αυτή τη διαδικασία είναι το εάν η Χαμάς έχει εκτελεστικό όργανο με έδρα την Τουρκία.
Πέρυσι, οι αναφορές ότι η Χαμάς θα μετέφερε την έδρα της από το Κατάρ στην Τουρκία διαψεύστηκαν.
Πηγές του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσαν τότε ότι μέλη της Χαμάς «επισκέπτονταν την Τουρκία κατά καιρούς», αλλά ότι «οι ισχυρισμοί ότι το Πολιτικό Γραφείο της Χαμάς είχε μετακομίσει στην Τουρκία δεν αντικατοπτρίζουν την αλήθεια».
Πέρυσι, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε κυρώσεις εναντίον έξι υψηλόβαθμων αξιωματούχων της Χαμάς, δηλώνοντας ότι τρία από αυτά τα άτομα βρίσκονταν στην Τουρκία και αποκαλύπτοντας τα ονόματά τους ως Abdulrahman Ismail Abdulrahman Ganimet, Musa Daud Muhammed Akari και Salama Mari.
Μετά τις επιθέσεις της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι θα στοχεύσει τη Χαμάς όχι μόνο στη Γάζα αλλά σε όλο τον κόσμο.
Πέρυσι, ο κορυφαίος ηγέτης της Χαμάς, Ισμαήλ Χανίγιε, σκοτώθηκε σε ισραηλινή επίθεση στην Τεχεράνη του Ιράν.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου
Είναι το Ισραήλ απειλή για την ασφάλεια;
Η επίθεση του Ισραήλ στο Κατάρ, μετά το Ιράν, τη Συρία και την Υεμένη, θεωρείται ως νέο σημείο καμπής για την Τουρκία όσον αφορά την περιφερειακή ασφάλεια.
Η ικανότητα του Ισραήλ να χρησιμοποιεί τον εναέριο χώρο πάνω από τη Συρία, το Ιράκ, το Ιράν και την περιοχή του Κόλπου χωρίς να συναντά εμπόδια και να εξαπολύει επιθέσεις υποδηλώνει μια κατάσταση που παρακολουθεί στενά και η Άγκυρα.
Η στενή σχέση της Τουρκίας με τη Χαμάς και το γεγονός ότι το Ισραήλ θα μπορούσε να στοχοποιήσει ηγέτες της Χαμάς που σταθμεύουν στην Τουρκία είναι επίσης σημαντικά από αυτή την άποψη.
Δεν είναι γνωστό εάν η Τουρκία έχει λάβει στρατιωτικά και μέτρα πληροφοριών σχετικά με αυτό το ζήτημα και, εάν ναι, ποια είναι αυτά.
—