Νέα όξυνση στο Αιγαίο προκαλεί η Αγκυρα, επαναφέροντας αναθεωρητικά σχήματα ως προς το καθεστώς στο Αρχιπέλαγος, αμφισβητώντας ευθέως την κατάσταση που ισχύει με βάση διεθνείς συνθήκες (Συνθήκη της Λωζάννης) και επιμένοντας εμμονικά στο θέμα αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών στο Αν. Αιγαίο, ενώ η τουρκική ηγεσία έχει διατυπώσει, ανοικτά, απειλές για κατάληψή τους («Θα έρθουμε νύχτα» κ.ά.).
Από τον Νικ. Σταυρουλάκι
Νωρίτερα χθες το πρωί (17/9) ο Υδρογραφικός Σταθμός της Σμύρνης εξέδωσε δύο νέες NAVTEX (μετά την πρώτη NAVTEX για έξοδο του «Πίρι Ρέις» στο Αιγαίο προ 48ώρου), με τις οποίες αφενός θέτει εκ νέου τις νομικά αβάσιμες αιτιάσεις περί του καθεστώτος «αποστρατιωτικοποίησης» των νησιών μας, αφετέρου δεσμεύει τεράστια περιοχή στο κεντρικό Αιγαίο για αεροναυτική άσκηση χωρίς πυρά ανατολικά της Ανδρου-Τήνου μέχρι τη Σάμο.
Η τουρκική κίνηση έρχεται σε μία ιδιαίτερα ευαίσθητη χρονική στιγμή, καθώς από τα ξημερώματα βρισκόταν σε εξέλιξη μεγάλης κλίμακας ολοήμερη άσκηση ετοιμότητας των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, με συμμετοχή όλων των Κλάδων, σε ολόκληρο το μήκος των συνόρων με την Τουρκία, χερσαίων και θαλασσίων, καλύπτοντας περιοχές από τον Εβρο έως το Καστελόριζο. Στην άσκηση ενεργοποιήθηκε η Διακλαδική Δύναμη Ταχείας Αντίδρασης, στέλνοντας σαφή μηνύματα προς κάθε κατεύθυνση.
Η Αγκυρα επιλέγει να κλιμακώσει την ένταση λίγα 24ωρα μετά την ανακοίνωση για επέκταση των ερευνών από τη Chevron νότια της Κρήτης και λίγες ημέρες πριν από τη συνάντηση του Ελληνα πρωθυπουργού με τον Τούρκο πρόεδρο στη Ν. Υόρκη. Πρόκειται για προσφιλή μέθοδο, που χρησιμοποιείται ευρέως από την τουρκική πλευρά πριν από κάθε διμερή συνάντηση. Διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι «δεν υπάρχει ούτε μία ελληνοτουρκική διμερής συνάντηση υψηλού επιπέδου πριν από την οποία η Τουρκία να μην έχει προκαλέσει ένταση κάποιας κλίμακας».
Στο κλίμα αυτό ολοκληρώθηκε συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ, υπό τον πρωθυπουργό Κυρ. Μητσοτάκη, με αντικείμενο τρέχοντα θέματα (εξοπλιστικά, Μεταναστευτικό), με τον υπουργό Εθνικής Αμυνας Ν. Δένδια να διαβεβαιώνει ότι η συνεδρίαση δεν είχε την παραμικρή σχέση με τη σχεδιαζόμενη από την Τουρκία έξοδο του «Πίρι Ρέις» στο Αιγαίο. Εξερχόμενος του Μεγάρου Μαξίμου ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Ν. Δένδιας ανέφερε ότι το τουρκικό ωκεανογραφικό σκάφος «Πίρι Ρέις» δεν απασχόλησε το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, αλλά και Ότι η ελληνική διακλαδική άσκηση δεν έχει καμία σχέση με το θέμα. «Σηκώνεται πολύς θόρυβος. Η άσκηση των Ενόπλων Δυνάμεων είναι στον κύκλο των αιφνιδιαστικών ασκήσεων, που γίνονται κάθε χρόνο. Το “Πίρι Ρέις” δεν απασχόλησε το ΚΥΣΕΑ. Δείτε μια φωτογραφία του και θα καταλάβετε γιατί δεν συζητήθηκε σήμερα στο ΚΥΣΕΑ» σημείωσε χαρακτηριστικά.
Στο ίδιο μήκος κύματος ο πρωθυπουργός στη συνέντευξη που παραχώρησε στον Ν. Χατζηνικολάου (ΑΝΤ1) σημείωσε ότι το ΚΥΣΕΑ δεν ασχολήθηκε με το «Πίρι Ρέις» και ότι η ελληνική άσκηση ήταν προγραμματισμένη. Σε γραμμή εμφανούς απόκλισης, το ΥΠΕΞ ανέφερε ότι η Ελλάδα παρακολουθεί στενά την πορεία του «Πίρι Ρέις». «Η Ελλάδα παρακολουθεί στενά την πορεία του “Πίρι Ρέις”, παραμένοντας σε ετοιμότητα και σε κάθε περίπτωση θα διασφαλίσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα» σημείωσε η εκπρόσωπος Λάνα Ζωχιού, επισημαίνοντας ότι «μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει κίνηση του τουρκικού ωκεανογραφικού».
Από την πλευρά του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Π. Μαρινάκης σημείωσε ότι «διάλογος με την Τουρκία δεν σημαίνει ούτε κατ’ ελάχιστον υποχώρηση…». Πρόσθεσε ότι «η κυβέρνηση και προσωπικά ο πρωθυπουργός πιστεύουν στον διάλογο με την Τουρκία και με το σύνολο των γειτονικών χωρών. Ομως, επισημαίνουμε κάθε φορά και αυτό αποδεικνύεται από τα αποτελέσματα της πολιτικής μας ότι ο διάλογος δεν σημαίνει ούτε κατ’ ελάχιστον υποχώρηση σε οτιδήποτε. Το αντίθετο, σημαίνει ενδυνάμωση».
Συνεχίζει το «ποίημά» του ο Μαρινάκης
Ο κ. Μαρινάκης επανέλαβε το γνωστό «ποίημα» ότι «η εξωτερική πολιτική επί των ημερών Μητσοτάκη έχει ενδυναμώσει την Ελλάδα στο Ιόνιο, στην επέκταση στα 12 ν.μ., με τις ΑΟΖ με Αίγυπτο και Ιταλία, με τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, με τον οποίο κατοχυρώθηκαν τα απώτατα δυνητικά όρια της χώρας (;) και με μια σειρά από εξελίξεις, όπως η είδηση για τη Chevron, που δείχνουν ότι η Ελλάδα μετατρέπεται σε έναν ισχυρό παίκτη στην περιοχή»!
Η Αγκυρα τραβάει το σχοινί με νέα NAVTEX
Συνέχισαν στον δρόμο των προκλήσεων η Αγκυρα και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με την έκδοση νέας NAVTEX από τον σταθμό της Σμύρνης, την ώρα που οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις διεξήγαν διακλαδική άσκηση ετοιμότητας σε Αιγαίο και Εβρο. Με την κίνησή της αυτή, η Τουρκία επιχειρεί εκ νέου να αμφισβητήσει τη Συνθήκη της Λωζάννης, επαναφέροντας τις ανυπόστατες κι αβάσιμες -ωστόσο πάγιες- αιτιάσεις της περί αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών.
Σύμφωνα με το κείμενο, «οι νήσοι Θάσος, Αγιος Ευστράτιος, Ψαρά, Σαμοθράκη, Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Ικαρία, Σάμος, Αστυπάλαια, Ρόδος, Χάλκη, Κάρπαθος, Κάσος, Τήλος, Νίσυρος, Κάλυμνος, Λέρος, Πάτμος, Λειψοί, Σύμη, Κως, Καστελόριζο βρίσκονται υπό καθεστώς μόνιμης αποστρατιωτικοποίησης, σύμφωνα με την απόφαση της Διάσκεψης του Λονδίνου της 13ης Φεβρουαρίου 1914, τη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάννης του 1923 και τη Συνθήκη Ειρήνης του Παρισιού του 1947. Επομένως, δεν επιτρέπεται να διεξάγονται στρατιωτικές δραστηριότητες στα χωρικά ύδατα αυτών των νησιών.
Δικαιολογίες
Παρ’ όλα αυτά, κατά καιρούς, ορισμένοι σταθμοί μεταδίδουν ναυτιλιακές προειδοποιήσεις που αναφέρουν ότι στρατιωτικές δραστηριότητες θα διεξαχθούν σε περιοχές που περιλαμβάνουν τα χωρικά ύδατα των προαναφερόμενων νησιών, κάτι που ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια της ναυσιπλοίας και να παραβιάσει διεθνείς συνθήκες. Συνιστάται προσοχή απέναντι σε τέτοιες δραστηριότητες, καθώς αποτελούν παραβίαση και ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια της ναυσιπλοίας» ανέφερε μεταξύ άλλων το κείμενο της NAVTEX.
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών αντέδρασε άμεσα, με την εκπρόσωπο Λάνα Ζωχιού να υπογραμμίζει ότι η χώρα μας παρακολουθεί στενά κάθε κίνηση του τουρκικού ερευνητικού σκάφους «Πίρι Ρέις». Οπως τόνισε, η Ελλάδα παραμένει σε πλήρη ετοιμότητα και, σε κάθε περίπτωση, θα διασφαλίσει στο ακέραιο τα κυριαρχικά της δικαιώματα.