Στην ελληνική μυθολογία, ο Φιλήμων και η Βαυκίδα ήταν ένα φτωχό αλλά ευσεβές ζευγάρι στη Φρυγία. Μια μέρα, τους επισκέφθηκαν δύο άγνωστοι ταξιδιώτες. Οι δυο τους ήταν στην πραγματικότητα ο Δίας και ο Ερμής, μεταμφιεσμένοι, που ζητούσαν φιλοξενία σε διάφορα σπίτια. Όμως, όλοι οι πλούσιοι της περιοχής τους έδιωξαν. Μόνο ο Φιλήμων και η Βαυκίδα τους άνοιξαν το σπίτι τους.
Η Ανταμοιβή των Θεών
Οι δύο θεοί, συγκινημένοι από την καλοσύνη και τη γενναιοδωρία του ζευγαριού, αποκάλυψαν την αληθινή τους ταυτότητα. Ως ανταμοιβή, προστάτεψαν το σπίτι των γερόντων από τον κατακλυσμό που έπνιξε όλη την υπόλοιπη χώρα. Το ταπεινό τους καλύβι μετατράπηκε σε λαμπρό ναό. Ο Δίας και ο Ερμής τους έκαναν ιερέα και ιέρεια αυτού του ναού.
Το Τελευταίο Αίτημα
Ο Φιλήμων και η Βαυκίδα ζήτησαν από τους θεούς να πεθάνουν μαζί, ώστε να μην μείνει ο ένας μόνος του. Πράγματι, όταν ήρθε η ώρα, μεταμορφώθηκαν σε δύο δέντρα—μια βελανιδιά και μια φιλύρα—που στέκονταν αγκαλιασμένα έξω από τον ναό.
Συμβολισμός και Παράδοση
Ο μύθος αυτός, που βρίσκεται κυρίως στο 8ο βιβλίο των «Μεταμορφώσεων» του Οβιδίου, αντανακλά λαϊκά μοτίβα που συναντάμε σε πολλές παραδόσεις παγκοσμίως. Η ιστορία τιμά τη φιλοξενία, την ταπεινότητα και τη δύναμη της αληθινής αγάπης. Επιπλέον, διδάσκει πως οι θεοί, ή η μοίρα, ανταμείβουν όσους ενεργούν με καλοσύνη, ακόμα και αν ζουν στη φτώχεια.
Η Σχέση με τον Ερμή
Στο μύθο, ο Ερμής συνοδεύει τον Δία. Ο Ερμής, γνωστός ως αγγελιοφόρος των θεών, αλλά και προστάτης των ταξιδιωτών, συνδέεται στενά με τη φιλοξενία και το πέρασμα από τον έναν κόσμο στον άλλο. Αυτή του η ιδιότητα αναδεικνύεται στην ιστορία του Φιλήμονα και της Βαυκίδας.