Ψηφιδωτό δαπέδου με ελληνικές επιγραφές
Ένα ψηφιδωτό δαπέδου με ελληνικές επιγραφές που χρονολογούνται από τον 5ο αιώνα, με φυτικές, ζωικές μορφές και γεωμετρικά μοτίβα, αποκαλύφθηκε κατά τη διάρκεια ανασκαφών στο ιστορικό κάστρο της Ούρφας νότια της πανεπιστημιούπολης Balıklıgöl στην αρχαία πόλη Έδεσσα, που σήμερα αποκαλείται Ούρφα (Σανλιούρφα) στην νοτιοανατολική Ανατολία (Τουρκία).
Η Διευθύντρια Ανασκαφών και Μέλος ΔΕΠ του Πανεπιστημίου Μπατμάν, Καθηγήτρια Δρ. Γκουλρίζ Κοσμπέ, δήλωσε ότι οι ανασκαφικές εργασίες του 2025 στο Κάστρο της αρχαίας Έδεσσας συνεχίζονται εδώ και περίπου έξι μήνες.
Η Κοσμπέ εξήγησε ότι ανακάλυψαν το ψηφιδωτό δαπέδου που βρήκαν κατά την τελευταία περίοδο των ανασκαφών φέτος, οι οποίες βρίσκονται σε εξέλιξη στο πλαίσιο του έργου «Κληρονομιά για το Μέλλον» που πραγματοποιείται με την υποστήριξη του τουρκικού Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού.
Η Κοσμπέ δήλωσε ότι η βάση από μαύρες, κόκκινες και άσπρες μικρές μωσαϊκές πέτρες περιλαμβάνει φυτικά μοτίβα, ζωικές φιγούρες και γεωμετρικά στοιχεία και συνέχισε:
Επρόκειτο για το δάπεδο είτε μιας εκκλησίας, ενός παρεκκλησίου (μικρής εκκλησίας) είτε ενός μαρτυρίου
Σύμφωνα με τις αρχικές έρευνες, πρέπει να επρόκειτο για το δάπεδο είτε μιας εκκλησίας, ενός παρεκκλησίου (μικρής εκκλησίας) είτε ενός μαρτυρίου, ενός μνημείου μαρτυρίου.
Η επιγραφή γράφτηκε με επιγραφικό τύπο που χρονολογείται από τη βυζαντινή περίοδο. Από την επιγραφή, καταλαβαίνουμε ποιος την παρήγγειλε «για να προστατεύσει τον Κόμη Ανάσκα και την οικογένειά του», καθώς και το όνομα της οικογένειας.
Υπάρχει ένα αξίωμα που ονομάζεται Διάκος, βοηθός των ιερέων που κατέχουν το αξίωμα του αρχιαναγνώστη στις εκκλησίες, που χτίστηκε κατά την εποχή ενός άνδρα ονόματι Ραβύλου.
Όταν αξιολογούμε αυτά τα μεμονωμένα ονόματα και τίτλους, καταλαβαίνουμε ότι αντιμετωπίζουμε μια περίοδο μεταξύ 460 και 495 μ.Χ. Αυτό μας δείχνει ότι πρόκειται για ένα ψηφιδωτό δαπέδου με ελληνικές επιγραφές που είναι 1.500 ετών, ανεξάρτητα από το πώς το βλέπει κανείς.
Το φετινό μέρος των ανασκαφών έχει ολοκληρωθεί
Η Κοσμπέ δήλωσε ότι είχαν ολοκληρώσει τις εργασίες εκσκαφής στην αρχαία περιοχή για φέτος και ότι θα συνεχίσουν τις εργασίες του χρόνου.
«Όπως ακριβώς και οι πέτρινοι τάφοι που είδαμε γύρω από το κάστρο, τόσο στη νότια πλαγιά όσο και στη νεκρόπολη, βλέπουμε ότι υπάρχουν και εδώ αρκετοί τάφοι.
Έχουμε βρει τουλάχιστον τρεις, αλλά η έρευνα για αυτούς τους τάφους θα συνεχιστεί του χρόνου. Πρόκειται για ένα σημαντικό εύρημα.
Υπάρχουν παραδείγματα αυτών των δαπέδων και σε άλλες περιοχές της Νοτιοανατολικής Ανατολίας. Τουλάχιστον, με βάση αυτά τα ονόματα, καταλαβαίνουμε ποιος ήταν υπεύθυνος για τη θρησκευτική πτυχή αυτού του τόπου.
Εκτός από την επιγραφή, έχουμε αποκαλύψει μόνο ένα από τα τέσσερα ψηφιδωτά σε κάθε πλευρά του δαπέδου. Υπάρχουν επίσης ψηφιδωτά σε σχήμα μετάλλου που συμβολίζουν τα τέσσερα κοσμικά στοιχεία: τον αέρα, το νερό, τη γη και τη φωτιά. Αυτά πιθανότατα επαναλαμβάνονται στις τέσσερις γωνίες του δαπέδου. Αυτό μας δίνει και πάλι μια ένδειξη για μια θρησκευτική πρακτική, αλλά θα αποκτήσουμε πιο οριστικά και αξιόπιστα δεδομένα διεξάγοντας μια βιβλιογραφική ανασκόπηση και αξιολογώντας παράλληλα στοιχεία».
Rûdaw
—