Εν μέσω κλιμάκωσης των περιφερειακών εντάσεων και παγκόσμιων στρατηγικών αλλαγών, η Τουρκία βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή για την αμυντική και διπλωματική της πολιτική, γράφει αραβικό δημοσίευμα
Μετά από χρόνια διαφορών για το ρωσικό σύστημα αεράμυνας S-400, η Άγκυρα αντιμετωπίζει λεπτές επιλογές στην αναδιάρθρωση των συμμαχιών της μεταξύ Μόσχας και Ουάσινγκτον, ενώ παράλληλα προσπαθεί να ανακτήσει τη θέση της στο πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών F-35.
Αυτό το σενάριο, το οποίο συνδυάζει διεθνείς πιέσεις και περιφερειακά συμφέροντα, εγείρει πραγματικά ερωτήματα σχετικά με την ικανότητα της Τουρκίας να εξισορροπήσει τις στρατηγικές της φιλοδοξίες με τις απαιτήσεις του ΝΑΤΟ και καθιστά τη συμφωνία για τους S-400 κάτι περισσότερο από μια απλή συμφωνία όπλων, αλλά μια πρακτική δοκιμασία της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής σε μια εποχή σημαντικών μετασχηματισμών.
Στρατηγικές αντιφάσεις μεταξύ Μόσχας και Άγκυρας
Μιλώντας στην εκπομπή «Radar» του «Sky News Arabia», ο ακαδημαϊκός και πρώην διπλωμάτης Βιατσεσλάβ Ματούζοφ τόνισε ότι η σχέση μεταξύ του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν μπορεί να οικοδομηθεί σε προσωπική βάση ή σε ειδικές σχέσεις, αλλά μάλλον στις εκτιμήσεις του κράτους και των συμφερόντων του.
Εξήγησε ότι τα τουρκικά συμφέροντα δεν κατευθύνονται εξ ολοκλήρου προς τα ανατολικά, αλλά κατανέμονται μεταξύ της Κεντρικής Ασίας και του νότιου ισλαμικού κόσμου, με έμφαση στις πρόσφατες εξελίξεις που έχουν τοποθετήσει την Τουρκία σε άμεσα σύνορα με το Ισραήλ και τη Συρία, με την τελευταία να βρίσκεται πλέον υπό τουρκική προστασία, δημιουργώντας σημαντικές αντιφάσεις στις περιφερειακές πολιτικές της Άγκυρας.
Ο Ματούζοφ τόνισε ότι η Τουρκία βρέθηκε σε σχετική δυσχερή θέση και εργάζεται σταδιακά για να προσαρμόσει τις σχέσεις της με τη Ρωσία, μια σημαντική χώρα σε οικονομικό, τεχνολογικό και εμπορικό επίπεδο, παρά τις γεωπολιτικές προκλήσεις στη Μέση Ανατολή.
Ο φάκελος των πυραύλων S-400: μέσο άσκησης πίεσης ή στρατηγικό λάθος;
Ο Ματούζοφ πίστευε ότι η αγορά των πυραύλων S-400 από την Τουρκία ήταν περισσότερο μια «τακτική πίεσης» στις Ηνωμένες Πολιτείες παρά ένα σοβαρό λάθος, σημειώνοντας ότι ο στόχος ήταν η ενίσχυση της τουρκικής στρατιωτικής βιομηχανίας στο εσωτερικό.
Ωστόσο, θεώρησε την πυραυλική ομάδα ακατάλληλη για την Τουρκία ως μέλος του ΝΑΤΟ , το οποίο ιδρύθηκε για να αντιμετωπίσει τη Ρωσία, ένας παράγοντας που περιορίζει την αποτελεσματικότητα αυτών των συμφωνιών σε στρατηγικό επίπεδο.
Επεσήμανε ότι τα στρατιωτικά και εμπορικά ζητήματα δεν επηρεάζουν απαραίτητα τις οικονομικές σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας, προσθέτοντας ότι η Μόσχα είναι ανοιχτή σε εμπορικές και στρατιωτικές συνεννοήσεις, παρά την επιφυλακτική στάση της Άγκυρας, η οποία ευθυγραμμίζεται εν μέρει με τις Ηνωμένες Πολιτείες στο ζήτημα της Ουκρανίας.
Ρωσία και Μέση Ανατολή: Μια υπολογισμένη πολιτική
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο Ματούζοφ επικεντρώθηκε στον ρόλο της Ρωσίας στη Μέση Ανατολή, τονίζοντας ότι η Μόσχα λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα του ισλαμικού κόσμου και των αραβικών χωρών κατά τον καθορισμό των πολιτικών της.
Εξήγησε ότι οι σχέσεις με αυτές τις χώρες αποτελούν την πυξίδα που καθορίζει τη ρωσική περιφερειακή θέση, υπό το πρίσμα μιας σύνθετης πραγματικότητας που περιλαμβάνει τη Συρία, τα ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας και τις πολυμερείς συγκρούσεις.
S-400: Μια παλιά κρίση με σύγχρονες συνέπειες
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης του, ο Μουχάμαντ Ζαχίντ Γκιουλ, διευθυντής του Κέντρου Ανατολικών Σπουδών, επισημαίνει ότι η κρίση των «S-400» δεν είναι πρόσφατη εξέλιξη, αλλά μάλλον οι ρίζες της ανάγονται σε περισσότερα από δέκα χρόνια, με την Τουρκία να απειλεί να τους αγοράσει ως μορφή πίεσης στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παρά την ολοκλήρωση της αγοράς, η Τουρκία δεν μπόρεσε να λειτουργήσει αποτελεσματικά το σύστημα, καθώς το σύστημα της Τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας συνδέεται με το ΝΑΤΟ και το αμερικανικό σύστημα, γεγονός που κατέστησε τους S-400 στρατηγικό λάθος, σύμφωνα με τον ίδιο.
Ο Γκιουλ ισχυρίζεται ότι αυτή η συμφωνία ήταν ένα «τίμημα» που αποδέχτηκε ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν σε αντάλλαγμα για την ομαλοποίηση των σχέσεων μετά την κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους στη Συρία, αλλά η πραγματική λειτουργία του συστήματος ήταν πρακτικά αδύνατη, δεδομένου του προγραμματισμού του που θα μπορούσε να αποτελέσει απειλή για τα ίδια τα τουρκικά αεροσκάφη.
Περιορισμοί και κυρώσεις: Οι επιπτώσεις της συμφωνίας για την Τουρκία
Η συμφωνία για τους S-400 πυροδότησε κυρώσεις κατά της Τουρκίας που δεν μπορούσε να αποφύγει, ωθώντας την Άγκυρα αργότερα να επιδιώξει να εκσυγχρονίσει τον στρατιωτικό της στόλο μέσω νέων συμφωνιών, όπως τα αεροσκάφη S-35 και άλλου στρατιωτικού εξοπλισμού, παρά τους περιορισμούς των ΗΠΑ που σχετίζονταν με την προηγούμενη συμφωνία.
Ο Γκιουλ επισημαίνει τις επανειλημμένες προσπάθειες της Τουρκίας να μεταπωλήσει το σύστημα σε τρίτη χώρα ή να διασφαλίσει ότι δεν θα χρησιμοποιηθεί, αλλά αυτές οι πρωτοβουλίες δεν ήταν επιτυχείς.
Sky News Arabia – Άμπου Ντάμπι
—