Φαρμακευτικά μανιτάρια για την οξεία μη-λεμφοκυτταρική λευχαιμία: ευρήματα από ανθρώπινη μελέτη

Η παρούσα ανάρτηση σκοπεύει να ενημερώσει τους/τις ασθενείς, τις οικογένειες τους καθώς και τους ανθρώπους που έχουν αναλάβει την φροντίδα τους

Δεν παρέχει επίσημες οδηγίες ή συστάσεις για την λήψη αποφάσεων σχετικά με την αντιμετώπιση της οξείας μη-λεμφοκυτταρικής λευχαιμίας.

Ιωάννης Κιούσης, Στέλεχος Διατροφής & Διαιτολογίας

Ψάχνοντας πληροφορίες για τις επιδράσεις των φαρμακευτικών μανιταριών σε διάφορα είδη καρκίνου, υπέπεσε στην αντίληψη μου η εξής αναφορά: Το 1994, αναφέρθηκε ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια είχαν ανασταλτική δράση στα κακοήθη κύτταρα σε ασθενείς με οξεία μη-λεμφοκυτταρική λευχαιμία (1).

Η εν λόγω μελέτη πραγματοποιήθηκε από το Ιατρικό Κολλέγιο, σε Πανεπιστήμιο της Ιαπωνίας και εν περιλήψει παρουσιάστηκαν τα παρακάτω δεδομένα.

Ασθενείς με οξεία μη-λεμφοκυτταρική λευχαιμία αντιμετωπίστηκαν με χημειοθεραπεία χρησιμοποιώντας παράλληλα και φαρμακευτικά μανιτάρια.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια μπορούσαν : – να προάγουν την αιμοποίηση του μυελού των οστών in vivo, – να βελτιώσουν την αναστολή του μυελού των οστών μετά από την χημειοθεραπεία, και – να αυξήσουν σημαντικά τη συγκέντρωση της αιμοσφαιρίνης, τον αριθμό των λευκών αιμοσφαιρίων και τα αιμοπετάλια. Επίσης, τα τα φαρμακευτικά μανιτάρια έδρασαν ευεργετικά και σε άλλους δείκτες, συμπεριλαμβανομένων της ανοσοσφαιρίνης (lgM) και της αλβουμίνης. Αυτό το γεγονός υποδηλώνει ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια μπορούσαν να προάγουν την ανοσολογική λειτουργία και είχαν κάποιες ανασταλτικές επιδράσεις στα κύτταρα λευχαιμίας των ασθενών. Δεν υπήρξαν παρενέργειες στην αγωγή με τα φαρμακευτικά μανιτάρια. Η μέθοδος είναι ασφαλής και μένει να μελετηθεί και να εφαρμοστεί περαιτέρω. Να σημειωθεί ότι η εν λόγω μελέτη για τις ευεργετικές επιδράσεις των φαρμακευτικών μανιταριών σε διάφορα είδη καρκίνου δεν είναι η μοναδική. Υπάρχουν τουλάχιστον 200 καταχωρημένες κλινικές δοκιμές με επίκεντρο την χρήση συστατικών από φαρμακευτικά μανιτάρια, με έμφαση στην αντιμετώπιση του καρκίνου (2).

Επιπρόσθετα, το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των Η.Π.Α. αναφέρει ότι “τα φαρμακευτικά μανιτάρια είναι μανιτάρια που χρησιμοποιούνται ως φάρμακο”. Το ότι μία τόσο ισχυρή δήλωση γίνεται από επιστημονικό φορέα αυτού του βεληνεκούς, είναι κάτι που δεν μπορούμε να το προσπεράσουμε ελαφρά τη  καρδία. Ωστόσο, το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των Η.Π.Α. συμπληρώνει ότι “ο FDA δεν έχει εγκρίνει στις Η.Π.Α. την χρήση των φαρμακευτικών μανιταριών ως θεραπεία για τον καρκίνο” αλλά στην ίδια ανάρτηση αναγνωρίζει ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια “για περισσότερα από 30 χρόνια έχουν εγκριθεί σε Ιαπωνία και Κίνα, είτε μόνα τους είτε συνδυαστικά με ακτινοβολία ή χημειοθεραπεία”. Για την ακρίβεια έχουν χρησιμοποιηθεί ως επικουρική θεραπεία σε χιλιάδες ασθενείς με καρκίνο για περισσότερο από μισό αιώνα (3).

Περισσότερες πληροφορίες Σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία, από το 2010, οι στοχευμένες θεραπείες έχουν αυξήσει σημαντικά τα ποσοστά πενταετούς επιβίωσης για διάφορους τύπους καρκίνου κατά 10-20% (4). Ωστόσο, η αντοχή στους κλασικούς χημειοθεραπευτικούς παράγοντες ή/και σε νέα στοχευμένα φάρμακα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό πρόβλημα στις θεραπείες για τον καρκίνο. Η αντοχή στα φάρμακα, είτε υπάρχει πριν από την θεραπεία (εγγενής) είτε δημιουργείται μετά την θεραπεία (επίκτητη), είναι υπεύθυνη για τις περισσότερες υποτροπές του καρκίνου, το οποίο αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες θανάτου από τη νόσο (5). Για το φαινόμενο της αντοχής στα φάρμακα για τον καρκίνο αναφέρεται ότι περίπου το 90% των θανάτων που σχετίζονται με τον καρκίνο, σχετίζονται με την αντοχή στα φάρμακα (6-8).

Επομένως, για την καταπολέμηση της αντοχής στη θεραπεία του καρκίνου, επιστήμονες έχουν επινοήσει μια πιθανή νέα στρατηγική για την θεραπεία του καρκίνου, λαμβάνοντας υπόψη την ικανότητα των όγκων να εξελίσσονται ταχέως και στρέφοντας την εναντίον τους (9). Ωστόσο, η προσοχή ορισμένων επιστημόνων, τόσο στις χώρες της Ανατολής όσο και στις χώρες της Δύσης, έχει στραφεί προς τα φαρμακευτικά μανιτάρια, τα οποία χαρακτηρίζονται από χαμηλή τοξικότητα και θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν μια καλή στρατηγική, συμπληρωματικά με την αγωγή που συστήνουν οι Ιατροί μας.

20 ασθενείς με οξεία μη-λεμφοκυτταρική λευχαιμία χωρίστηκαν τυχαία σε 2 ομάδες: – η 1η ομάδα με 10 ασθενείς έλαβε μόνο χημειοθεραπεία, και – η 2η ομάδα με 10 ασθενείς εκτός από χημειοθεραπεία έλαβε συμπληρωματικά και φαρμακευτικά μανιτάρια. Η διάρκεια λήψης ήταν 3 μήνες και η επιστημονική ομάδα ανέφερε τα παρακάτω αποτελέσματα (10).

Αποτελέσματα => Η αιμοσφαιρίνη, τα αιμοπετάλια και τα λευκοκύτταρα αυξήθηκαν αξιοσημείωτα μετά την αγωγή με τα φαρμακευτικά μανιτάρια.

Στην ομάδα που έλαβε τα φαρμακευτικά μανιτάρια, 8 ασθενείς έφτασαν σε πλήρη ύφεση και 2 ασθενείς παρέμειναν χωρίς ύφεση. Ο χρόνος πίεσης στον μυελό των οστών μετά την χημειοθεραπεία ήταν σύντομος. Η κατάσταση του μυελού των οστών επανήλθε στο φυσιολογικό επίπεδο εντός 7-8 ημερών από το τέλος της χημειοθεραπείας. Στον αντίποδα, στην άλλη ομάδα που δεν έλαβε φαρμακευτικά μανιτάρια, μεταξύ των 10 ασθενών, οι 5 ασθενείς είχαν πλήρη ύφεση, 2 ασθενείς είχαν μερική ύφεση (PR) και 3 ασθενείς παρέμειναν χωρίς ύφεση. Ο χρόνος πίεσης του μυελού των οστών μετά τη χημειοθεραπεία ήταν μεγάλος. 8 ασθενείς ανέκτησαν τα φυσιολογικά επίπεδα σε 14-21 ημέρες μετά την χημειοθεραπεία και σε 2 ασθενείς παρέμειναν σε παθολογικά επίπεδα.

Η λευκωματίνη των ασθενών της ομάδας που έλαβε τα φαρμακευτικά μανιτάρια αυξήθηκε εμφανώς και η σφαιρίνη μειώθηκε, με αποτέλεσμα τον βελτιωμένο λόγο τους. Στον αντίποδα, στην ομάδα που δεν έλαβε τα φαρμακευτικά μανιτάρια δεν παρουσιάστηκαν αλλαγές.

Επίσης, τα φαρμακευτικά μανιτάρια είχαν θετική επίδραση στην ανοσοσφαιρίνη των ασθενών με οξεία μη-λεμφοκυτταρική λευχαιμία.

Όσον αφορά άλλα σημεία ελέγχου, βελτιώθηκαν σε αξιοσημείωτο βαθμό η ψυχική κατάσταση και η όρεξη των ασθενών της ομάδας που έλαβε τα φαρμακευτικά μανιτάρια. Αναφέρθηκε εμφανής ανάκαμψη στα συμπτώματα, όπως κόπωση, ζάλη, ναυτία, σε 8 ασθενείς. Επίσης, η ομάδα που έλαβε τα φαρμακευτικά μανιτάρια υπέστη λιγότερες παρενέργειες σε σύγκριση με την ομάδα που δεν έλαβε τα φαρμακευτικά μανιτάρια.

Όσον αφορά τις λοιμώξεις, στην ομάδα που έλαβε τα φαρμακευτικά μανιτάρια, αφενός βρέθηκε πολύ μικρότερος αριθμός ασθενών που είχαν μολυνθεί και αφετέρου το επίπεδο μόλυνσης ήταν χαμηλότερο. Ο αριθμός των ασθενών με λοιμώξεις (πνευμονικές, φαρυγγολαρυγγικές, εντερικές) ήταν συνολικά 6 στην ομάδα που έλαβε τα φαρμακευτικά μανιτάρια, ενώ στην ομάδα ελέγχου ήταν διπλάσιος, συγκεκριμένα 13.

Όσον αφορά τις παρενέργειες από την λήψη των φαρμακευτικών μανιταριών, δεν παρατηρήθηκαν ανεπιθύμητες ενέργειες κατά την διάρκεια της περιόδου χορήγησης των φαρμακευτικών μανιταριών (10).

Αναλυτικότερα Επιστήμονες στην Ιαπωνία διεξάγουν έρευνες για τα φαρμακευτικά μανιτάρια σε διάφορες πτυχές τους, όπως τα φαρμακευτικά συστατικά τους, τα δομικά χαρακτηριστικά τους καθώς και τα ενεργά στοιχεία τους.

Στην εν λόγω μελέτη παρατηρήθηκε η επίδραση των φαρμακευτικών μανιταριών σε ασθενείς με λευχαιμία που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία.

Ως αποτέλεσμα κλινικής έρευνας, επιβεβαιώθηκε ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια προάγουν την αιμοποίηση από τον μυελό των οστών. Οι άμεσες αντιδράσεις στα σώματα ασθενών με οξεία μη-λεμφοκυτταρική λευχαιμία περιλαμβάνουν σύντομη περίοδο πίεσης στον μυελό των οστών, πρώιμη αιμοποιητική αποκατάσταση από τον μυελό των οστών και την γρήγορη αποκατάσταση των κοκκιωδών, ερυθρών και άλλων κυττάρων σε φυσιολογικά επίπεδα. Οι έμμεσες αντιδράσεις περιλαμβάνουν την αξιοσημείωτη βελτίωση στην εικόνα του περιφερικού αίματος καθώς και την εμφανή αύξηση του συνολικού αριθμού αιμοσφαιρίνης, αιμοπεταλίων και λευκοκυττάρων, η οποία είναι αξιοσημείωτη σε σύγκριση με την ομάδα ασθενών που δεν έλαβε τα  φαρμακευτικά μανιτάρια. Η μυελοποίηση που προάγεται από τα φαρμακευτικά μανιτάρια βελτιώνει προφανώς την κατάσταση της πίεσης της μυελοποίησης και προάγει την αποκατάσταση της εικόνας του περιφερικού αίματος σε ασθενείς με λευχαιμία που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία. Αυτό επιτυγχάνεται στον ίδιο βαθμό με το αποτέλεσμα την παρατήρησης της θεραπευτικής δράσης των φαρμακευτικών μανιταριών.

Συγκρίνοντας πριν και μετά την περίοδο αγωγής στο πείραμα μας, διαπιστώθηκε ότι αυξήθηκε εμφανώς η τιμή της ανοσοσφαιρίνης Μ των ασθενών της ομάδας που έλαβε τα φαρμακευτικά μανιτάρια, ενώ IgG (ανοσοσφαιρίνη G) και IgA (Ανοσοσφαιρίνη Α) παρέμειναν στο ίδιο φυσιολογικό επίπεδο. Ως εκ τούτου, τα φαρμακευτικά μανιτάρια θεωρείται ότι έχουν ως αποτέλεσμα την βελτίωση της αποκατάστασης της κατεστραμμένης ανοσολογικής λειτουργίας και προάγουν την ενίσχυση της χυμικής ανοσολογικής λειτουργίας. Όπως φαίνεται σε έρευνες άλλων επιστημόνων, τα φαρμακευτικά μανιτάρια προάγουν επίσης την ενίσχυση της εσωτερικής ανοσολογικής λειτουργίας. Αυτό θεωρείται ότι επιτεύχθηκε με την ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος μέσω της αντικαρκινικής δράσης των φαρμακευτικών μανιταριών.

Οι ασθενείς της ομάδας που έλαβαν τα φαρμακευτικά μανιτάρια ελέγχθηκαν μετά την αγωγή και διαπιστώθηκε ότι είχαν εμφανώς αυξημένη λευκωματίνη και μειωμένη σφαιρίνη, με αποτέλεσμα ο λόγος τους να είναι εμφανώς καλύτερος. Από την άλλη πλευρά, αυτές οι τιμές των ασθενών της ομάδας που δεν έλαβε τα φαρμακευτικά μανιτάρια, δεν άλλαξαν εμφανώς κατά την διάρκεια της αγωγής. Δεδομένου ότι δεν παρατηρήθηκε βλάβη στην ηπατική λειτουργία και στις δύο ομάδες κατά την διάρκεια της αγωγής, η αλλαγή στην πρωτείνη του πλάσματος των ασθενών με οξεία λευχαιμία μπορεί να θεωρηθεί ως αποτέλεσμα συγκεκριμένης δράσης των φαρμακευτικών μανιταριών έναντι των καρκινικών κυττάρων και όχι λόγω αλλαγής στην ηπατική λειτουργία. Ωστόσο, θα απαιτηθεί περαιτέρω μελέτη για να διαπιστωθεί εάν η δράση επιτεύχθηκε άμεσα από τα φαρμακευτικά μανιτάρια ή έμμεσα μέσω ενισχυμένης εσωτερικής ενεργοποίησης της ανοσολογικής λειτουργίας.

Εν ολίγοις,τα φαρμακευτικά μανιτάρια καταδεικνύουν την κλινική τους αποτελεσματικότητα έναντι της οξείας μη-λεμφοκυτταρικής λευχαιμίας μέσω διαφόρων επιδράσεων όπως : – η βελτίωση της μυελοποίησης, – η βελτίωση της εικόνας του περιφερικού αίματος, – η ενίσχυση της εσωτερικής ανοσολογικής λειτουργίας, και – η αναστολή του πολλαπλασιασμού του όγκου. Η μελέτη και η χρήση των φαρμακευτικών μανιταριών θα πρέπει να συνεχιστεί ως συμπληρωματική μέθοδος θεραπείας για την οξεία λευχαιμία, επειδή αυξάνει το επιθυμητό αποτέλεσμα της χημειοθεραπείας αφενός μέσω της μείωσης των παρενεργειών και αφετέρου μέσω της ενίσχυσης της ανθεκτικότητας του σώματος. Το πείραμα μας αυτήν την φορά παρουσίασε μια σημαντική αιτία μελέτης και κλινικής εφαρμογής των φαρμακευτικών μανιταριών και συνέβαλε στην ανάπτυξη και την χρήση τους (10).

Κλείνοντας, στο παρόν άρθρο εστιάσαμε στην οξεία μη-λεμφοκυτταρική λευχαιμία αλλά στο μέλλον θα ακολουθήσουν άρθρα και για άλλα είδη καρκίνου. Η χρήση των φαρμακευτικών μανιταριών αποτελεί αντικείμενο ενεργής επιστημονικής έρευνας.

Τα φαρμακευτικά μανιτάρια σε καμμία περίπτωση δεν υποκαθιστούν τον/την Ιατρό μας. Ωστόσο, ενισχύουν ουσιαστικά το έργο τους. Βέβαια, η εξατομίκευση είναι το κλειδί διότι κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός. Ως εκ τούτου, η σωστή χρήση των φαρμακευτικών μανιταριών απαιτεί καθοδήγηση από επαγγελματίες Υγείας, ιδανικά με εμπειρία στην χρήση τους.

Η ενημέρωση ήταν, είναι και θα είναι δύναμη. Όταν έχουμε ενημερωθεί για τις επιλογές που έχουμε στην διάθεση μας, τότε είμαστε σε θέση να διαχειριστούμε αποτελεσματικότερα το εκάστοτε ζήτημα Υγείας που μας απασχολεί.

Παραπομπές – Έρευνες – Βιβλιογραφία

1. Biedroń, Rafał & Tangen, Jon-Magnus & Maresz, Katarzyna & Hetland, Geir. (2012). Agaricus blazei Murill – immunomodulatory properties and health benefits. Funct Foods Health Dis. 2. 428-447. 10.31989/ffhd.v2i11.72. https://ffhdj.com/index.php/ffhd/article/view/72/162

2. Meade E, Hehir S, Rowan N, Garvey M. Mycotherapy: Potential of Fungal Bioactives for the Treatment of Mental Health Disorders and Morbidities of Chronic Pain. J Fungi (Basel). 2022 Mar 11;8(3):290. doi: 10.3390/jof8030290. PMID: 35330292; PMCID: PMC8954642. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8954642/

3. PDQ® Integrative, Alternative, and Complementary Therapies Editorial Board. PDQ Medicinal Mushrooms. Bethesda, MD: National Cancer Institute. Updated July 11, 2024. Available at: https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/cam/patient/mushrooms-pdq. Accessed 27/12/2025. [PMID: 28267306]

4. Molla, G.; Bitew, M. The Future of Cancer Diagnosis and Treatment: Unlocking the Power of Biomarkers and Personalized Molecular-Targeted Therapies. J. Mol. Pathol. 2025, 6, 20. https://doi.org/10.3390/jmp6030020 https://www.mdpi.com/2673-5261/6/3/20

5. Wang X, Zhang H, Chen X. Drug resistance and combating drug resistance in cancer. Cancer Drug Resist. 2019;2(2):141-160. doi: 10.20517/cdr.2019.10. Epub 2019 Jun 19. PMID: 34322663; PMCID: PMC8315569. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8315569/

6. Dhanyamraju PK. Drug resistance mechanisms in cancers: Execution of pro-survival strategies. J Biomed Res. 2024 Feb 28;38(2):95-121. doi: 10.7555/JBR.37.20230248. PMID: 38413011; PMCID: PMC11001593. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11001593/

7. Yue Shi, Joseph Adu-Amankwaah, Qizhong Zhao, Xin Li, Qianxue Yu, Aisha Bushi, Jinxiang Yuan, Rubin Tan, Long non-coding RNAs in drug resistance across the top five cancers: Update on their roles and mechanisms, Heliyon, Volume 10, Issue 5, 2024, e27207, ISSN 2405-8440, https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e27207. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2405844024032389

8. Ingham, J., Ruan, JL. & Coelho, M.A. Breaking barriers: we need a multidisciplinary approach to tackle cancer drug resistance. BJC Rep 3, 11 (2025). https://doi.org/10.1038/s44276-025-00129-2 https://www.nature.com/articles/s44276-025-00129-2

9. To Combat Cancer Treatment Resistance, Researchers Try Leveraging Evolution  August 22, 2024, by Carmen Phillips, National Cancer Institute https://www.cancer.gov/news-events/cancer-currents-blog/2024/cancer-treatment-resistance-engineering-evolution

10. TianX,  Lun  Z,  Ito  J.Clinical  observation  on  treatment  of  acute  non  lymphocytic leukemia with Agaricus blazei. Lanzhou Med Coll 1994;20:169–171. https://www.springboard4health.com/notebook/health_agaricus_6.html