Ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών…
Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε χθες, μέσω της πλατφόρμας opengov.gr, το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Ενεργή Μάχη», σηματοδοτώντας την έναρξη μιας βαθιάς θεσμικής και επιχειρησιακής μεταρρύθμισης στον κρίσιμο τομέα της πρόληψης και διαχείρισης φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών.
Το νομοσχέδιο, με τον εκτενή τίτλο «Ενεργή μάχη: Ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών…», φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά το μοντέλο Πολιτικής Προστασίας στη χώρα, μεταβαίνοντας από μια αποσπασματική και συχνά εκ των υστέρων αντιμετώπιση σε ένα σύγχρονο, προληπτικό και διαλειτουργικό σύστημα διαχείρισης κινδύνων.
Οι προωθούμενες ρυθμίσεις έρχονται ως απάντηση στις ολοένα αυξανόμενες προκλήσεις που γεννά η κλιματική κρίση και η συχνότερη εμφάνιση ακραίων φαινομένων. Στον πυρήνα του σχεδίου νόμου βρίσκεται η πρόληψη, η επιστημονική τεκμηρίωση και ο έγκαιρος σχεδιασμός, με σαφή κατανομή ρόλων και ενίσχυση της επιχειρησιακής ετοιμότητας σε όλα τα επίπεδα διοίκησης.
Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η θέσπιση Στρατηγικού Σχεδίου Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών δεκαετούς διάρκειας
το οποίο θα εγκρίνεται από το ΚΥΣΕΑ, καθώς και η υποχρεωτική κατάρτιση Σχεδίων Πρόληψης Πυρκαγιών από όλους τους Δήμους και τις Περιφέρειες, με πλήρη χαρτογράφηση κινδύνων και επιχειρησιακή προετοιμασία.
Παράλληλα, εισάγεται η προδιαγεγραμμένη (ελεγχόμενη) καύση ως εργαλείο πρόληψης για τη μείωση της καύσιμης ύλης στα δάση, ενώ θεσμοθετούνται σχέδια πλημμυρικού κινδύνου και συστήνεται Ειδική Υποεπιτροπή Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου με επιστημονική σύνθεση.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη δημιουργία Τοπικών Κέντρων Διαχείρισης Κινδύνων στους Δήμους και Επιχειρησιακών Κέντρων Συμβάντων σε καθεμία από τις 13 Περιφερειακές Πυροσβεστικές Διοικήσεις, με τη συμμετοχή συνδέσμων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας.
Κομβικής σημασίας θεωρείται και η εισαγωγή του Συστήματος Διοίκησης Συμβάντων (Incident Command System – ICS) ως ενιαίου πλαισίου σχεδιασμού και δράσης για όλο τον Εθνικό Μηχανισμό Διαχείρισης Κρίσεων, εξασφαλίζοντας κοινή γλώσσα, σαφείς ρόλους και αποτελεσματικό συντονισμό.
Το σχέδιο νόμου προβλέπει τη δημιουργία Μητρώου Επικουρικών Δυνάμεων
ενισχύοντας τον οργανωμένο εθελοντισμό και την άμεση αξιοποίηση ανθρώπινων και υλικών πόρων, καθώς και την εμπέδωση σχέσεων εμπιστοσύνης με τις εθελοντικές οργανώσεις.
Ταυτόχρονα, ενισχύεται ο μηχανισμός άντλησης επιχειρησιακών διδαγμάτωναπό μεγάλες καταστροφές, με ανεξάρτητη επιστημονική αξιολόγηση και ετήσιες δημόσιες εκθέσεις, ώστε τα λάθη να μετατρέπονται σε γνώση και βελτίωση.
Κεντρικός άξονας του νομοσχεδίου είναι η έμπρακτη στήριξη του προσωπικού του Πυροσβεστικού Σώματος, το οποίο χαρακτηρίζεται ως ο νευραλγικός πυλώνας της Πολιτικής Προστασίας.
Μεταξύ των σημαντικότερων παρεμβάσεων περιλαμβάνονται:
- Εξαίρεση από τις μεταθέσεις για τρίτεκνους και πολύτεκνους πυροσβέστες
- Αύξηση των επιπλέον αμειβόμενων οκτάωρων από 16 σε 24 ετησίως
- Ενίσχυση του Τομέα Πρόνοιας του ΤΑΠΑΣΑ μέσω απόδοσης ποσοστού από πρόστιμα
- Επαναλειτουργία της Σχολής Αρχιπυροσβεστών μετά από 15 χρόνια με 700 εισακτέους το 2026
- Διευκόλυνση της μονιμοποίησης Πυροσβεστών Πενταετούς Υποχρέωσης
- Παράλληλα, αναβαθμίζεται θεσμικά η Πυροσβεστική Ακαδημία, αποκτώντας ακαδημαϊκά και ερευνητικά χαρακτηριστικά, ενώ ενισχύονται τα εναέρια μέσα και προβλέπεται εκπαίδευση πυροσβεστών ως πιλότων και μηχανικών με δαπάνη της Υπηρεσίας.
Συνολικά, το σχέδιο νόμου «Ενεργή Μάχη» διαμορφώνει ένα συνεκτικό, σύγχρονο και πολυεπίπεδο πλαίσιο πρόληψης και διαχείρισης καταστροφών, βασισμένο στη συνεργασία της Πολιτείας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών.
Η δημόσια διαβούλευση βρίσκεται σε εξέλιξη και το πλήρες κείμενο του σχεδίου νόμου, καθώς και η δυνατότητα υποβολής σχολίων, είναι διαθέσιμα στον σύνδεσμο ΕΔΩ.