Σε έναν από τους πλέον δημοφιλείς πολιτιστικούς προορισμούς της Μαύρης Θάλασσας εξελίσσεται η ιστορική Μονή Θεοσκεπάστου (Kızlar Manastırı) στην Τραπεζούντα του Πόντου
Το μνημείο, που για δεκαετίες παρέμενε παραδομένο στη φθορά του χρόνου, βιώνει μια εντυπωσιακή αναγέννηση, προσελκύοντας χιλιάδες επισκέπτες και αποτελώντας πλέον την «καρδιά» καλλιτεχνικών δράσεων στην περιοχή.
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του Μητροπολιτικού Δήμου Τραπεζούντας, το 2025 αποτέλεσε έτος-ορόσημο για το μνημείο, καθώς 25.376 τουρίστες διέσχισαν τις πύλες του. Η ανοδική αυτή τάση αναμένεται να συνεχιστεί και το τρέχον έτος, επιβεβαιώνοντας τη μετατροπή της Μονής σε κεντρικό πυλώνα του θρησκευτικού και ιστορικού τουρισμού.
Ο δήμαρχος της πόλης, Αχμέτ Μετίν Γεντς, υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία του χώρου, δηλώνοντας πως η Θεοσκέπαστος λειτουργεί πλέον ως ένας ζωντανός οργανισμός που συνδυάζει την ιστορική μνήμη με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία, φιλοξενώντας συναυλίες, εκθέσεις και διεθνείς πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Η «μεταμόρφωση» του μνημειακού συγκροτήματος ξεκίνησε το 2021, μετά την ολοκλήρωση ενός εκτεταμένου προγράμματος ανακαίνισης
Η εικόνα της εγκατάλειψης, που χαρακτήριζε τη Μονή για σχεδόν έναν αιώνα μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών του 1922, ανήκει πλέον οριστικά στο παρελθόν.
Χτισμένη στις δυτικές πλαγιές του όρους Μιθρίου, στη συνοικία Μποζτεπέ, η Μονή προσφέρει πανοραμική θέα στην Τραπεζούντα, θυμίζοντας την ένδοξη εποχή της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας.
Ίδρυση: Πιθανολογείται ότι ιδρύθηκε το 1340 από την Ειρήνη, μητέρα του Αυτοκράτορα Αλεξίου Γ΄ του Κομνηνού.
Κειμήλια: Στην περίφημη βραχοσκάλιστη εκκλησία της Μονής σώζονται τοιχογραφίες σπάνιας αξίας, που απεικονίζουν την αυτοκρατορική οικογένεια (Αλέξιο Γ΄, Θεοδώρα, Ειρήνη και Ευδοκία), υπογραμμίζοντας τη στενή σύνδεση του μοναστηριού με τη δυναστεία των Κομνηνών.
Για τον ποντιακό ελληνισμό, η Θεοσκέπαστος δεν αποτελεί απλώς ένα αξιοθέατο, αλλά έναν ιερό χώρο που συμπυκνώνει τη θρησκευτική και πολιτική παράδοση του Πόντου. Η ανάδειξή της σήμερα λειτουργεί σε διπλό πλαίσιο:
-Ως ένα ισχυρό τουριστικό κεφάλαιο για τη σύγχρονη Τουρκία.
–Ως ένας αδιάψευστος μάρτυρας της βυζαντινής ταυτότητας και της καλλιτεχνικής κληρονομιάς που άφησαν πίσω τους οι τελευταίοι Κομνηνοί.
Παρά το γεγονός ότι η διαχείριση παραμένει υπό τον έλεγχο των τουρκικών αρχών, η επανένταξη της Μονής στον δημόσιο χώρο ανοίγει νέες προοπτικές για την ιστορική έρευνα και τον διαπολιτισμικό διάλογο, επιτρέποντας στο μνημείο να «συνομιλήσει» ξανά με το παρελθόν και το μέλλον του.