Έχουν περάσει περισσότερα από έξι χρόνια από τότε που ο πρώην Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, Ζοζέπ Μπορέλ, δήλωσε ότι το μπλοκ πρέπει να μάθει να μιλάει τη «γλώσσα της ισχύος».
Ωστόσο, η αντίδραση της Ευρώπης στις σημερινές τεκτονικές γεωπολιτικές μετατοπίσεις δεν δείχνει καμία πρόοδο προς αυτή την κατεύθυνση, γράφει η βουλγαρική dnes.dir επικαλούμενη το Politico.
Η αντίδραση του μπλοκ στην έναρξη του πλήρους πολέμου στην Ουκρανία ήταν η εφαρμογή μιας κανονιστικής προσέγγισης που απέκλειε κάθε πιθανότητα εξεύρεσης μιας αμοιβαία αποδεκτής λύσης στην κατάσταση ή επίτευξης συμβιβασμού με τη Μόσχα.
Το αναπόφευκτο αποτέλεσμα ήταν μια αυξανόμενη ευρωπαϊκή εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες για λόγους ασφάλειας, με αποτέλεσμα να γίνει πιο ευάλωτη στις αρπακτικές ενέργειες των μεγάλων δυνάμεων σε έναν ταχέως μεταβαλλόμενο κόσμο. Και με την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, η Ευρώπη απλώς επιδείνωσε αυτό το αρχικό στρατηγικό λάθος.
Το μπλοκ κατέστρεψε τα απομεινάρια της κανονιστικής του εξουσίας πριν συσσωρεύσει σκληρά εργαλεία ισχύος, τα οποία ενίσχυσαν περαιτέρω τη στρατηγική του απομόνωση.
Λίγοι σήμερα είναι πεπεισμένοι ότι το δικαίωμα της Ουκρανίας να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ είναι ιερό μέρος της «διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες », ειδικά όταν η Ευρώπη είναι πρόθυμη να υιοθετήσει μια χαλαρή στάση απέναντι στο διεθνές δίκαιο σε απάντηση σε επιθέσεις κατά της Βενεζουέλας ή του Ιράν.
Είναι δύσκολο να υποστηρίξει κανείς ότι το μέλλον της Γροιλανδίας θα πρέπει να αποφασιστεί από τους Γροιλανδούς και τους Δανούς όταν το ίδιο πρότυπο δεν εφαρμόζεται στον λαό της Γάζας.
Αλλά χωρίς να κατανοήσει τι κρύβεται πίσω από την προσπάθεια του Τραμπ για ειρήνη στην Ουκρανία, η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει την ευκαιρία να αναπτύξει την διπλωματική ευελιξία και τα εργαλεία σκληρής ισχύος που απαιτούνται για να πλοηγηθεί σε έναν μετα-μονοπολικό κόσμο.
Μετά από τρεις δεκαετίες κατά τις οποίες η φιλελεύθερη Δύση πίστευε λανθασμένα ότι οι προτιμώμενοι κανόνες και αρχές της θα μπορούσαν να διαμορφώσουν μονομερώς τα περιγράμματα της παγκόσμιας τάξης, ο Τραμπ λαμβάνει μέτρα για να ξαναγράψει τους όρους των σχέσεων των μεγάλων δυνάμεων.
Στις περιπτώσεις της Βενεζουέλας και της Γροιλανδίας, για παράδειγμα, θέλει να ξαναγράψει τους κανόνες για το τι είναι αποδεκτό στην αυλή της Αμερικής.
Ωστόσο, θα ήταν λάθος να συμπεράνουμε ότι αυτή η έννοια προαναγγέλλει έναν κόσμο σφαιρών επιρροής.
Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγκάζονται να μεγιστοποιήσουν το περιθώριο ελιγμών τους στις σχέσεις τους με άλλες μεγάλες δυνάμεις, δεδομένου ότι η Ουάσιγκτον και οι σύμμαχοί της δεν μπορούν πλέον να καθορίζουν τους όρους της διεθνούς τάξης μόνοι τους.
Και για αυτό, είναι απαραίτητο να ληφθούν μέτρα για να αποτραπεί μια προσέγγιση μεταξύ Μόσχας και Πεκίνου – ακόμη και αν η Ρωσία εξακολουθεί να ενδιαφέρεται να διατηρήσει σταθερές σχέσεις με μια αναπτυσσόμενη Κίνα.
Με άλλα λόγια, οι ΗΠΑ πρέπει να επανεξετάσουν τις σχέσεις τους με τη Ρωσία
Αυτό δεν απαιτεί νομιμοποίηση σφαιρών επιρροής και ως εκ τούτου δεν έρχεται απαραίτητα σε αντίθεση με τις ευρωπαϊκές αντιλήψεις. Αλλά ένα τέτοιο έργο παραμένει αδύνατο μέχρι η Μόσχα και η Ουάσινγκτον να διευθετήσουν τις διαφορές τους για την Ουκρανία.
Εάν η Ρωσία καταλήξει στο συμπέρασμα ότι μια διαπραγματευτική επίλυση της σύγκρουσης στην Ουκρανία έχει καταστεί αδύνατη, οι εχθροπραξίες θα συνεχιστούν – παρά τα πάντα. Είναι πιθανό να υπάρξει αμοιβαία εξάντληση και ίσως η σύγκρουση να κλιμακωθεί, δημιουργώντας μια σοβαρή απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Σε κάθε περίπτωση, οι πολιτικές συνθήκες δεν θα ευνοούν πλέον την επανεκκίνηση των σχέσεων ΗΠΑ-Ρωσίας. Γι’ αυτό και ο Τραμπ, παρά τα πολλά εμπόδια, παραμένει αποφασισμένος να επιτύχει ειρήνη στην Ουκρανία.
Ωστόσο, η αντίδραση της Ευρώπης στην πρωτοβουλία του Τραμπ σχετικά με την Ουκρανία δείχνει ότι σε μεγάλο βαθμό δεν κατανοεί το θέμα.
Πολύ συχνά, το μπλοκ έχει προσπαθήσει να εισάγει «δηλητηριώδη χάπια» στις διαπραγματεύσεις, παραβιάζοντας τις κόκκινες γραμμές της Ρωσίας — όπως η πρόταση του «συνασπισμού των προθύμων» για την ανάπτυξη αποτρεπτικών δυνάμεων στο έδαφος της Ουκρανίας.
Αυτό πιθανώς οφείλεται στο γεγονός ότι μετά από δεκαετίες ισχυρισμών ότι η Ρωσία δεν έχει δικαίωμα να επηρεάζει τα ζητήματα ασφάλειας των γειτονικών της χωρών, είναι πολύ δύσκολο να φανταστεί κανείς μια συμφωνία που θα εδραίωνε έναν συμβιβασμό σε αυτό το ζήτημα.
Ή, ίσως πιο κυνικά, πρόκειται για την αγορά χρόνου για την ανάπτυξη του στρατιωτικού δυναμικού της Ευρώπης και την καθυστέρηση της στιγμής που θα έρθει η ώρα να πληρώσουμε για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.
Αλλά η άρνηση να γίνουν οι απαραίτητοι συμβιβασμοί για την επίτευξη ειρήνης θα ήταν μια σοβαρή χαμένη ευκαιρία για την Ευρώπη.
Μια συμβιβαστική λύση θα επέτρεπε στο Κίεβο να ενταχθεί τελικά στην ΕΕ και να συνεχίσει την ουσιαστική συνεργασία με τη Δύση στον τομέα της ασφάλειας, των πληροφοριών και της αμυντικής βιομηχανίας.
Παρά τις πολλές αδυναμίες της, η Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας της κυβέρνησης Τραμπ εκφράζει σαφώς την επιθυμία οι ευρωπαϊκές χώρες να διασφαλίσουν οι ίδιες την ασφάλεια της ηπείρου.
Και ο τερματισμός του πολέμου θα συνέβαλε στην επίτευξη αυτού του στόχου, υποδεικνύοντας σαφώς τον υποστηρικτικό ρόλο της Αμερικής στη διασφάλιση της ασφάλειας της Ουκρανίας .
Ευτυχώς, είδαμε κάποια ενθαρρυντικά σημάδια στην τελευταία συνάντηση του «συνασπισμού των προθύμων», η οποία πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι στις αρχές αυτού του μήνα.
Η τελευταία προσφορά για μια πολυεθνική δύναμη δεν περιείχε σαφείς διατάξεις για την ανάπτυξη στρατευμάτων σε ουκρανικό έδαφος, και η δήλωση του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ αναφερόταν μόνο σε απροσδιόριστους «στρατιωτικούς κόμβους».
Αυτό υποδεικνύει την πιθανότητα επίτευξης συμφωνίας για εγγυήσεις ασφαλείας αποδεκτές από τη Μόσχα.
Έχοντας ήδη υπονομεύσει την κανονιστική της εξουσία, η Ευρώπη έχει λίγους λόγους να ακολουθήσει μια πορεία που απειλεί να εδραιώσει μόνιμα την ιδιότητά της ως στρατηγικού δευτερεύοντος παίκτη.
Υπό την επιρροή των ολοένα και πιο αρπακτικών Ηνωμένων Πολιτειών, πλησιάζουμε γρήγορα σε ένα σημείο όπου οι κίνδυνοι μιας «κακής ειρήνης» στην Ουκρανία υπερτερούν των κινδύνων της χαμένης ευκαιρίας που προσφέρει μια τέτοια ειρήνη στην Ευρώπη να γίνει ένας πιο στρατηγικά ευέλικτος παίκτης χρησιμοποιώντας σκληρή ισχύ.
Όσο συνεχίζεται ο πόλεμος, η εξάρτηση της ΕΕ από τις ΗΠΑ θα επιμένει και μια ευρωπαϊκή «γλώσσα ισχύος» θα αποδειχθεί άκαρπη.
—