Ολιστικό σχέδιο δράσης
Στόχος είναι η δημιουργία μιας ενιαίας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας απέναντι στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), θωρακίζοντας κρίσιμες υποδομές, αεροδρόμια και τα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης.
Στην παρουσίαση που έλαβε χώρα στο Στρασβούργο, η ηγεσία της Κομισιόν έδωσε το στίγμα της νέας εποχής. Η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος Χένα Βίρκουνεν τόνισε πως το περιβάλλον ασφάλειας της Ευρώπης έχει μεταβληθεί ριζικά, προειδοποιώντας ότι πλέον σχεδόν κάθε τεχνολογικό μέσο μπορεί να μετατραπεί σε όπλο.
Από την πλευρά του, ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών, Απόστολος Τζιτζικώστας, ανέδειξε τη σοβαρότητα των πρόσφατων περιστατικών στις Βρυξέλλες, υπογραμμίζοντας ότι τα αεροδρόμια αποτελούν πλέον προνομιακούς στόχους για όσους επιδιώκουν να προκαλέσουν συστημικές διαταραχές.
Οι τρεις πυλώνες της στρατηγικής
Ο κ. Τζιτζικώστας εξειδίκευσε την προσέγγιση της ΕΕ, η οποία εδράζεται σε τρεις κεντρικούς άξονες με στόχο τη διαφάνεια και τον έλεγχο:
Ασφάλεια και λογοδοσία: Θέσπιση αυστηρών πλαισίων για τη χρήση των drones.
Υποχρεωτική ταυτοποίηση: Καθολικό σύστημα αναγνώρισης για όλους τους χειριστές.
Σύνδεση χρήστη-συσκευής: Διασφάλιση ότι κάθε πτήση θα αντιστοιχεί σε έναν υπεύθυνο φυσικό ή νομικό πρόσωπο.
Για την υλοποίηση των στόχων, η Επιτροπή προχωρά στη σύσταση του «Ευρωπαϊκού Κέντρου Αριστείας για την Αντιμετώπιση Drones», το οποίο θα λειτουργεί ως επιταχυντής για τη δοκιμή και πιστοποίηση νέων συστημάτων αναχαίτισης. Παράλληλα, εισάγεται η ετικέτα «Αξιόπιστο Drone της ΕΕ» (EU Trusted Drone), δημιουργώντας μια «λευκή λίστα» ασφαλούς εξοπλισμού που θα προστατεύει την ευρωπαϊκή εφοδιαστική αλυσίδα από κακόβουλες παρεμβάσεις.
Χρηματοδοτικό «μπαράζ» 800 Εκατομμυρίων Ευρώ
Η οικονομική διάσταση του σχεδίου είναι εξίσου εντυπωσιακή, με τον Επίτροπο Εσωτερικών Υποθέσεων, Μάγκνους Μπρούνερ, να ανακοινώνει την κινητοποίηση σημαντικών πόρων για το τρέχον έτος:
–400 εκατ. ευρώ για την προμήθεια τεχνολογίας αιχμής από τα κράτη-μέλη.
–150 εκατ. ευρώ για drones επιτήρησης που θα τεθούν στη διάθεση της Frontex και κοινών επιχειρήσεων.
–250 εκατ. ευρώ για την άμεση αγορά αμυντικών συστημάτων (counter-drones).
Το σχέδιο δεν περιορίζεται στην πρόληψη, αλλά επεκτείνεται και στην καταστολή. Η Κομισιόν οραματίζεται τη δημιουργία:
Συστημάτων Διοίκησης και Ελέγχου με Τεχνητή Νοημοσύνη (AI): Για την ταχύτερη διάκριση μεταξύ νόμιμων και εχθρικών πτήσεων.
Ταχέων Ομάδων Έκτακτης Αντίδρασης: Μονάδες που θα μπορούν να συνδράμουν κράτη-μέλη σε περιπτώσεις κρίσης.
Ετήσιων ασκήσεων μεγάλης κλίμακας: Διασυνοριακές δοκιμές για τον συντονισμό πολιτικών και στρατιωτικών δυνάμεων.
Η Επιτροπή καλεί πλέον τα κράτη-μέλη να ορίσουν άμεσα Εθνικούς Συντονιστές Ασφάλειας Drones, οι οποίοι θα αποτελέσουν τους συνδετικούς κρίκους για την εφαρμογή του σχεδίου. Επιπλέον, δρομολογούνται ειδικά πιλοτικά έργα για τη θαλάσσια επιτήρηση και την αντιμετώπιση απειλών από μεγάλα ύψη, όπως τα μετεωρολογικά μπαλόνια που εισέρχονται στον ευρωπαϊκό χώρο από τρίτες χώρες.